Łukasz A. Plesnar

Łukasz A. Plesnar
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

22 października 1951
Kraków

Data i miejsce śmierci

17 października 2019
Kraków

profesor nauk humanistycznych
Specjalność: filmoznawstwo
Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Habilitacja

1991

Profesura

4 sierpnia 2011

Uczelnia

Uniwersytet Śląski w Katowicach
Uniwersytet Jagielloński

Łukasz A. Plesnar (ur. 22 października 1951 w Krakowie, zm. 17 października 2019[1] tamże) – polski teoretyk i historyk filmu specjalizujący się w historii kinematografii amerykańskiej oraz teorii i historii gatunków filmowych (szczególnie westernu oraz semiotyce filmu), profesor nauk humanistycznych, autor i redaktor publikacji z zakresu teorii i historii filmu.

Życiorys

Zgodnie z rodzinną tradycją ukończył II Liceum Ogólnokształcące im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie. Studiował polonistykę i filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim[2].

W latach 1974–1982 pracował w Zakładzie Filmu i Telewizji Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Śląskiego. Od 1983 związany był z Uniwersytetem Jagiellońskim: najpierw z Katedrą Filmu i Telewizji Instytutu Filologii Polskiej a potem z Instytutem Sztuk Audiowizualnych.

W 1980 obronił na Uniwersytecie Łódzkim pracę doktorską zatytułowaną Sposób istnienia i budowa dzieła filmowego[3] (promotor: Alicja Helman). W 1990 uzyskał na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego stopień naukowy doktora habilitowanego na podstawie rozprawy pod tytułem Semiotyka filmu[4]. Tytuł profesora nauk humanistycznych otrzymał w 2011 roku[5][6].

Był stypendystą Ministerstwa Kultury Republiki Francuskiej, The Calgary Institute for the Humanities przy University of Calgary, The Reuter Foundation, German Marshall Fund i Duke University. W 1980 współorganizował NSZZ „Solidarność” na Uniwersytecie Śląskim[7].

Od stycznia do lipca 1982 internowany[8]. Od 1984 do 1995 był członkiem komitetu redakcyjnego czasopisma „Arka[9] (do 1989 w drugim obiegu) wydawanego w Krakowie[10]. W latach 1992–1993 pełnił funkcję dyrektora i redaktora naczelnego Ośrodka Telewizyjnego w Krakowie.

W okresie od 1996 do 1999 był dyrektorem Instytutu Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego a w latach 1999–2002 prodziekanem do spraw finansowych Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ[2]. Aż do śmierci kierował Katedrą Historii Filmu w Instytucie Sztuk Audiowizualnych[11]. W latach 1997–2002 zorganizował i kierował studiami podyplomowymi „Reklama”[12] przy Instytucie Sztuk Audiowizualnych UJ, natomiast w latach 2000–2004 był organizatorem i kierownikiem studiów podyplomowych Public Relations działających przy Instytucie Ekonomii i Zarządzania UJ.

W 2000 został uhonorowany Złotym Krzyżem Zasługi[13].

Za największe filmy w historii kina uważał Obywatela Kane'a Orsona Wellesa, Ran Akiry Kurosawy i Generała Bustera Keatona.

Wybrane publikacje książkowe

Jest autorem kilkunastu książek i wielu artykułów i rozdziałów w pracach zbiorowych z teorii i historii filmu oraz ok. 400 haseł encyklopedycznych[2][11][14].

Do jego najważniejszych publikacji książkowych należą m.in.:

  • Studies in Film Semiotics, Wien/Vienna – Sydney – Los Angeles: S. & B. Publishers, 1988, stron 70 (współautor: Waclaw M. Osadnik).
  • Sposób istnienia i budowa dzieła filmowego, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1990; stron 280.
  • Semiotyka filmu, Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 1990; stron 166.
  • 100 westernów. Leksykon, Kraków: Rabid, 2000;, stron 124 (współautor: Jacek Ostaszewski); stron 123.
  • 100 filmów wojennych. Leksykon Kraków: Rabid, 2002; stron 154.
  • Mistrzowie kina amerykańskiego. Klasycy (redakcja razem z Rafałem Syską), Kraków: Rabid, 2006); stron 450.
  • Mistrzowie kina amerykańskiego. Bunt i nostalgia (redakcja razem z Rafałem Syską), Kraków: Rabid, 2007); stron 534.
  • Twarze westernu, Kraków: Rabid, 2009; stron 766.
  • Mistrzowie kina amerykańskiego. Współczesność (redakcja razem z Rafałem Syską); Kraków: Rabid, 2010); stron 696.
  • Arcydzieła klasycznego kina amerykańskiego (redakcja razem z Rafałem Syską), Kraków: EKRANy, 2013); stron 348.
  • Ziemia niczyja, ziemia obiecana. Obraz granicy w literaturze amerykańskiej (Kraków: Wydawnictwo UJ, 2015), stron 418.

Przypisy

  1. Nie żyje prof. Łukasz Plesnar. Filmoznawca i wykładowca UJ miał 67 lat. kultura.gazetaprawna.pl. [dostęp 2019-10-18].
  2. a b c AKADEMIA POLSKIEGO FILMU - WYKŁADOWCY - AKADEMIA POLSKIEGO FILMU, akademiapolskiegofilmu.pl [dostęp 2019-07-29].
  3. Łukasz A. Plesnar, Sposób istnienia i budowa dzieła filmowego, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1990, ISBN 978-83-08-01997-9 [dostęp 2019-07-29].
  4. Łukasz A. Plesnar, Semiotyka filmu, Rozprawy Habilitacyjne / Uniwersytet Jagielloński, Kraków: UJ, 1990, ISBN 978-83-233-0377-0 [dostęp 2019-07-29].
  5. Prof. Łukasz Plesnar, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2019-07-29].
  6. Prezydent wręczył nominacje profesorskie / Nominacje / Aktualności / Archiwum Bronisława Komorowskiego / Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, prezydent.pl [dostęp 2019-07-29].
  7. Historia - Solidarność UŚ, solidarnosc.us.edu.pl [dostęp 2019-07-30].
  8. 13grudnia81.pl, Wykaz alfabetyczny osób internowanych w okresie stanu wojennego, 13grudnia81.pl [dostęp 2019-07-30] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-20] (pol.).
  9. „Arka” (Kraków) – Encyklopedia Solidarności, encysol.pl [dostęp 2019-07-29].
  10. Cecylia Kuta, Niecenzurowane: z dziejów drugiego obiegu wydawniczego w Krakowie w latach 1976–1990, Kraków: Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2019, s. 190, 271, 284, 299, 599, 613., ISBN 978-83-8098-580-3.
  11. a b prof. dr hab. Łukasz Plesnar - Instytut Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego, film.uj.edu.pl [dostęp 2019-07-29].
  12. Łukasz A. Plesnar, Baśniowy świat reklamy, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej”, 1, 2000, s. 11–17, ISSN 1896-6519 [dostęp 2019-07-30] (pol.).
  13. Nadanie odznaczeń. - Prawo.pl, prawo.pl [dostęp 2019-07-30].
  14. Katalog Biblioteki Narodowej: Plesnar, Łukasz A., katalogi.bn.org.pl [dostęp 2019-07-29].

Media użyte na tej stronie

Łukasz A. Plesnar.jpg
Autor: Jola d p 007, Licencja: CC BY-SA 4.0
Łukasz A. Plesnar, polski teoretyk i historyk filmu, fotografia z kotem