Żółwinek żółwik

Żółwinek żółwik
Eurygaster testudinaria
(Geoffroy, 1785)
Ilustracja
Imago
Ilustracja
Larwa
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

pluskwiaki

Podrząd

pluskwiaki różnoskrzydłe

Nadrodzina

tarczówki

Rodzina

żółwinkowate

Podrodzina

Eurygastrinae

Rodzaj

Eurygaster

Gatunek

żółwinek żółwik

Żółwinek żółwik[1], żółwinek żółwiowy[2] (Eurygaster testudinaria) – gatunek pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny żółwinkowatych. Zamieszkuje Palearktykę.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1785 roku przez Étienne Louisa Geoffroy’a w publikacji autorstwa Antoine’a-François de Fourcroy’a pod nazwą Cimex testudinarius. Jako miejsce typowe wskazano Paryż we Francji[3].

Morfologia

Pluskwiak o lekko wydłużonym, owalnym ciele długości od 7 do 11 mm[4][5]. Ubarwienie ma zmienne; dominować może kolor bladobrązowy, brązowy, szary, czerwony lub czarniawy[2], przy czym brąz spotyka się najczęściej[1]. Wzór z jasnych i ciemnych smug na wierzchu ciała bywa od niemal niewidocznego po wyraźnie kontrastujący[5]. Głowa ma nadustek z przodu niezakryty policzkami, w przybliżeniu tak długi jak one lub nieco od nich dłuższy. Od tej u żółwinka zbożowego różni się wierzchołkiem nadustka położonym wyraźnie niżej od policzków. Genitalia samca różnią się od tych u wspomnianego gatunku rozmieszczonymi w dwóch parach i nieskręconymi ze sobą spikulami prącia[4][5], natomiast genitalia samic szerszymi i bardziej kanciastymi w zarysie płytkami genitalnymi[4].

Ekologia i występowanie

Owad ten preferuje tereny wilgotne, ale spotykany jest też w środowiskach suchych. Zasiedla torfowiska, turzycowiska, mokradła, pobrzeża zbiorników wodnych, łąki, polany, ugory, przydroża i przytorza[4][1]. Jest fitofagiem ssącym soki z różnych przedstawicieli rodzin traw, turzycowatych i sitowatych. Postacie dorosłe czasem żerują także na innych roślinach, zwłaszcza selerowatych i astrowatych[4]. Aktywny jest od wiosny do jesieni[1]. Zimują osobniki dorosłe w siedliskach suchszych[4].

Parazytoidami tego gatunku są Clytiomya continua i Gymnosoma nitens, muchówki z rodziny rączycowatych[1].

Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Serbii, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskich części Rosji i Turcji[6][7]. Z Afryki Północnej podawany był z Maroka i Tunezji. W Azji stwierdzono jego występowanie w anatolijskiej części Turcji, Gruzji, Armenii, Azerbejdżanie, na Synaju i Syberii, w Kazachstanie, Turkmenistanie, Uzbekistanie, Tadżykistanie, Kirgistanie, Iranie, Mongolii, Chinach, Korei i Japonii[7]. W Polsce jest pospolity[4][5].

Przypisy

  1. a b c d e Eurygaster testudinaria – Żółwinek żółwik. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2022-05-25].
  2. a b Żółwinek żółwiowy. Eurygaster testudinaria (Geoffroy, 1785). [w:] Przyroda Świętokrzyska [on-line]. [dostęp 2022-05-25].
  3. Étienne Louis Geoffroy: Cimex scutellatus. W: Antoine-François de Fourcroy: Entomologia Parisiensis; sive, Catalogus insectorum quae in agro Parisiensi reperiuntur. Paris: 1785, s. 195.
  4. a b c d e f g Jerzy A. Lis, Barbara Lis, Dariusz J. Ziaja: Heteroptera Poloniae 2: Pentatomoidea 1: Acanthosmatidae, Cydnidae, Plataspidae, Scutelleridae, Thyreocoridae. Bytom: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy "Plik", 2012.
  5. a b c d Jerzy A. Lis, Barbara Lis: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII Pluskwiaki różnoskrzydłe - Heteroptera z. 13 Puklicowate - Acanthosmatidae, Żółwinkowate - Scutelleridae. Warszawa, Wrocław: Oficyna Wydawnicza Turpress, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1998.
  6. Eurygaster testudinaria (Geoffroy, 1785). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2022-05-28].
  7. a b Berend Aukema (red.): Eurygaster testudinaria (Geoffroy, 1785). [w:] Catalogue of Palearctic Heteroptera [on-line]. Naturalis Biodiversity Center. [dostęp 2022-05-25].

Media użyte na tej stronie

Eurygaster testudinaria (Scutelleridae) - (imago), Zeewolde, the Netherlands.jpg
Autor:
Aspitates ochrearia.jpg This image is created by user B. Schoenmakers at waarneming.nl, a source of nature observations in the Netherlands.
, Licencja: CC BY 3.0
Eurygaster testudinaria (Scutelleridae) - (imago), Zeewolde - Hulkesteinse Bos, the Netherlands
Eurygaster testudinaria (Scutelleridae) - (nymph), Zeewolde, the Netherlands.jpg
Autor:
Aspitates ochrearia.jpg This image is created by user B. Schoenmakers at waarneming.nl, a source of nature observations in the Netherlands.
, Licencja: CC BY 3.0
Eurygaster testudinaria (Scutelleridae) - (nymph), Zeewolde - Hulkesteinse Bos, the Netherlands