Anton Korošec

Anton Korošec
Ilustracja
(c) Bundesarchiv, Bild 183-2010-0420-501 / o.Ang. / CC-BY-SA 3.0

Anton Korošec, 1929
Data i miejsce urodzenia

12 maja 1872
Biserjane

Data i miejsce śmierci

14 grudnia 1940
Belgrad

Premier Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców
Okres

od 28 lipca 1928
do 7 stycznia 1929

Przynależność polityczna

Słoweńska Partia Ludowa

Poprzednik

Velimir Vukićević

Następca

Petar Živković

Przewodniczący Rady Narodowej Słoweńców, Chorwatów i Serbów
Okres

od 29 października 1918
do 1 grudnia 1918

Przynależność polityczna

Słoweńska Partia Ludowa

Poprzednik

Następca

Anton Korošec (ur. 12 maja 1872 w Biserjane, zm. 14 grudnia 1940 w Belgradzie) – ksiądz katolicki, konserwatywny polityk słoweński, wielokrotny minister w rządach Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców oraz Jugosławii, premier w latach 1928–1929.

Życiorys

Anton Korošec był księdzem katolickim, uzyskał doktorat z teologii na uniwersytecie w Grazu[1]. Był też współorganizatorem, a następnie przywódcą Słoweńskiej Partii Ludowej[2]. Od 1906 r. jako jej przedstawiciel był posłem do austriackiej Rady Państwa[2]. W 1914 stanął tam na czele słoweńsko-chorwackiego klubu parlamentarnego[1]. W maju 1917 stanął na czele Klubu Jugosłowiańskiego i ogłosił deklarację nawołującą do trialistycznej reformy Austro-Węgier: zgodnie z jego koncepcją trzecim członem monarchii miało się stać państwo Słowian południowych[1][2]. Został przewodniczącym powołanej 6 października 1918 r. w obliczu rozpadu Austro-Węgier Rady Narodowej Słoweńców, Chorwatów i Serbów i 28 października ogłosił niepodległość ziem Słowian południowych[1][2]. 9 listopada 1918 r. wraz z Nikolą Pašiciem podpisał deklarację, w której Rada została uznana za równorzędnego partnera rządu Serbii w negocjacjach dotyczących zjednoczenia Jugosławii[2].

Został wicepremierem w pierwszym rządzie Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, powołanym po zjednoczeniu[2] i pozostał na tym stanowisku do 1921[1]. Ponownie został wicepremierem i ministrem spraw wewnętrznych w 1924[2]. Po zamachu na Stjepana Radicia w czerwcu 1928 zbliżył się do króla i został premierem nowego rządu oraz ponownie ministrem spraw wewnętrznych[2]. W 1929, po wprowadzeniu dyktatury królewskiej, został ministrem[2]. Później jednak porzucił stronnictwo królewskie[1], w 1932 ogłosił deklarację nawołującą do demokratyzacji państwa i zapewnienia autonomii Słowenii, w efekcie czego, a w latach 1933–1934 został internowany[2][3]. W 1935, po zmianach u władzy, na powrót zbliżył się do rządu i został mianowany ministrem spraw wewnętrznych, pozostał na tym stanowisku do 1938[1][2]. W 1939 został przewodniczącym senatu, a w 1940 ministrem edukacji[2].

Przypisy

  1. a b c d e f g Korošec, Anton (1872–1940). W: Leopoldina Plut-Pregelj, Carole Rogel: The A to Z of Slovenia. London – Toronto – Plymouth: The Scarecrow Press, 2010, s. 241–242. ISBN 978-0-8108-7216-5.
  2. a b c d e f g h i j k l Korošec, Anton. [w:] Hrvatska enciklopedija [on-line]. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. [dostęp 2017-01-09].
  3. Christian Axboe Nielsen: Making Yugoslavs: Identity in King Alexandar’s Yugoslavia. Toronto - Buffalo - London: University of Toronto Press, 2014, s. 219–220. ISBN 978-1-4426-4780-0. [dostęp 2017-01-10].

Media użyte na tej stronie

Bundesarchiv Bild 183-2010-0420-501, Anton Korosec.jpg
(c) Bundesarchiv, Bild 183-2010-0420-501 / o.Ang. / CC-BY-SA 3.0
Dla celów dokumentacyjnych Niemieckie Archiwum Federalne często zachowywało oryginalny opis fotografii, który może być błędny, tendencyjny, przestarzały bądź politycznie skrajny. Info non-talk.svg
Der jugoslavische Innenminister Korochecz [Korosec ] weilt in Berlin. 42183-29