Arsenał w Stargardzie

Arsenał w Stargardzie
Symbol zabytku nr rej. 355 z 12 września 1958

Arsenał, obecnie Archiwum Państwowe
Państwo Polska
MiejscowośćStargard
Adresul. Basztowa 2
Typ budynkuarsenał
Styl architektonicznygotyk
Kondygnacje4
Ukończenie budowyok. 1500
Ważniejsze przebudowy1635
Zniszczonook. 1915, 1945
Odbudowano1936, 1974-1977
WłaścicielArchiwum Państwowe
Położenie na mapie Stargardu
Mapa konturowa Stargardu, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Arsenał w Stargardzie”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa konturowa województwa zachodniopomorskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Arsenał w Stargardzie”
Położenie na mapie powiatu stargardzkiego
Mapa konturowa powiatu stargardzkiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Arsenał w Stargardzie”
Ziemia53°20′14,5″N 15°02′55,5″E/53,337361 15,048750

Arsenał (lub Zbrojownia) – budynek położony w południowej części Starego Miasta w Stargardzie, o wymiarach 12,3 × 16,5 m, powstały ok. roku 1500. Ściany zostały udekorowane (podobnie jak baszta Morze Czerwone) układanymi z cegły zendrówki pasami rombowymi

Budynek początkowo jednokondygnacyjny w różnych okresach zmieniał swoją funkcję. W celu zwiększenia powierzchni z czasem wprowadzono drewniany strop, tworząc dwie kondygnacje. W przyziemiu znajdował się magazyn – zbrojownia, a pierwsze piętro służyło jako warsztat naprawy i produkcji sprzętu wojskowego.

Po pożarze w 1635 roku rozpoczęto przebudowę arsenału, w czasie której oparto sklepienie na dwóch sześciobocznych filarach. Powrócono także do konstrukcji jednopoziomowej. W XIX wieku ponownie przebudowano zbrojownię, przystosowując ją do więzienia. W czasie I wojny światowej obiekt uległ zniszczeniu, a odbudowany został dopiero w 1936 roku. Arsenał ponownie uległ zniszczeniu w czasie II wojny światowej.

Zbrojownię odbudowano w latach 1974–1977, a jej wnętrza przystosowano do funkcji Archiwum Państwowego.

Stargardzki Arsenał stanowi unikat na Pomorzu, ponieważ w żadnym z miast nie zachowała się budowla o podobnym przeznaczeniu.

Bibliografia

  • Ober M., Stargard Szczeciński, Warszawa 1988, s. 47-48.
  • Olszewski E., Stargardzkie abc, Stargard 2001, s. 11.
  • Zenkner J., Stargard. Klejnot na Pomorskim Szlaku, Stargard 2006, s. 65-66.

Media użyte na tej stronie

Stargard location map.png
Autor: OpenStreetMap contributors, Licencja: ODbL
OpenStreetMap location map of Stargard Szczeciński, Poland
  • top = 53.366
  • bottom = 53.2871
  • left = 14.9555
  • right = 15.0932
West Pomeranian Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of West Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 54.65 N
  • S: 52.58 N
  • W: 13.95 E
  • E: 17.10 E
Powiat stargardzki location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa powiatu stargardzkiego, Polska
Distinctive emblem for cultural property.svg
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
POL Stargard COA.svg
Herb miasta Stargard Szczeciński, zachodniopomorskie