Bitwa pod Wiłkomierzem

Bitwa pod Wiłkomierzem
Wojna polsko-krzyżacka (1431–1435)
Ilustracja
Pomnik w miejscu bitwy
Czas

1 września 1435

Miejsce

Wiłkomierz

Terytorium

Wielkie Księstwo Litewskie

Wynik

zwycięstwo wojsk polsko-litewskich

Strony konfliktu
Królestwo Polskie
Zygmunt Kiejstutowicz
Zakon krzyżacki (gałąź inflancka)
Świdrygiełło
Tatarzy
Dowódcy
Jakub Kobylański
Michał Bolesław Zygmuntowicz
Franke von Kerskorff
Zygmunt Korybutowicz
Świdrygiełło
Siły
9–11 tysięcy11 tysięcy
Położenie na mapie Litwy
Mapa konturowa Litwy, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Ziemia55°09′57″N 24°46′17″E/55,165833 24,771389
Kościół w miejscu bitwy we wsi Pobojsk

Bitwa pod Wiłkomierzem (znana też jako bitwa nad rzeką Świętą) – bitwa stoczona 1 września 1435 na polach wsi Pobojsk w okolicy Wiłkomierza na Litwie podczas wojny polsko-krzyżackiej (1431–1435).

Przyczyny

W trakcie wojny polsko-krzyżackiej (tak zwanej nieszawskiej) obie strony zawarły 15 grudnia 1433 rozejm w Łęczycy, którego nie uznała inflancka gałąź zakonu krzyżackiego. Po porozumieniu się Krzyżaków inflanckich i Świdrygiełły, który buntował się przeciwko Zygmuntowi Kiejstutowiczowi, Krzyżacy postanowili zaatakować część Litwy znajdującą się pod kontrolą sprzymierzonego z Polską Zygmunta. W dniu 20 sierpnia 1435 Świdrygiełło z 6 tysiącami żołnierzy i 500 Tatarami połączył się w Brasławiu z liczącą 4,5 tysiąca żołnierzy armią krzyżacką i ruszył w kierunku Trok i Wilna. Zagrożonemu Zygmuntowi pospieszył na pomoc z liczącymi 4,5 tysiąca żołnierzami polskimi Jakub Kobylański, który ruszył z Wilna na Wiłkomierz.

Bitwa

Oddziały polskie pod naczelnym dowództwem Jakuba Kobylańskiego i wspierające je wojska litewskie księcia Zygmunta Kiejstutowicza pod dowództwem jego syna Michała Bolesława po trzydniowym wyczekiwaniu naprzeciw wojsk Zygmunta Korybutowicza zaatakowały go podczas przegrupowania. Po odśpiewaniu Bogurodzicy wojska polsko-litewskie pod dowództwem Kobylańskiego uderzyły na wojska Zygmunta Korybutowicza i Świdrygiełły podczas marszu, wbijając się w ich środek i rozdzielając je na dwie części. Po zniszczeniu tylnych straży, wojska polskie niszczyły kolejne oddziały nieprzyjaciela przybywające na pole bitwy. Następnie wojska Kobylańskiego ruszyły w pogoń za uciekającym przeciwnikiem. Odwodowe oddziały Inflantczyków słysząc o klęsce schroniły się na wyspę na pobliskim jeziorze, która jednak została zdobyta przez Litwinów. Wojska polsko-litewskie rozgromiły tym samym w ciągu tylko jednej godziny krzyżacko-litewsko-tatarskie wojska Świdrygiełły i Kerskorffa, mistrza krajowego inflanckiego. W bitwie zginęli mistrz inflancki, niemal wszyscy komturowie, zakonni rycerze i wielu kniaziów. Do niewoli dostał się ciężko ranny Zygmunt Korybutowicz który wkrótce zmarł. Sam Świdrygiełło ledwie uszedł z pobojowiska do Połocka[1]. Chorągwie zdobyte w bitwie zawieszono w katedrze św. Stanisława w Wilnie.

Bitwa nad rzeką Świętą

W miejscu bitwy Zygmunt Kiejstutowicz nakazał zbudowanie kościoła dziękczynnego.

Skutki bitwy

Bitwa ta złamała potęgę Krzyżaków inflanckich i doprowadziła do przejęcia inicjatywy w wojnie domowej na Litwie przez Zygmunta Kiejstutowicza. Bitwa ta też ostatecznie skłoniła zakon krzyżacki do podpisania z Królestwem Polskim traktatu pokojowego w Brześciu Kujawskim, zawartego 31 grudnia 1435. Na mocy ugody zakon obiecał zerwać ze Świdrygiełłą, oddać zamek Dybów (Nieszawę) i zapłacić 9500 złotych węgierskich za złamanie traktatu mełneńskiego[2].

Przypisy

  1. Henryk Łowmiański, Polityka Jagiellonów, Krzysztof Pietkiewicz (oprac.), Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1999, s. 153, ISBN 83-7177-104-5, OCLC 830285792.
  2. Piotr Bunar, Stanisław A. Sroka: Słownik wojen, bitew i potyczek w średniowiecznej Polsce, Universitas, Kraków 2004, s. 87-88. ISBN 83-242-0397-4

Bibliografia

  • Józef Skrzypek: Bitwa nad rzeką Świętą, Przegląd Historyczno-Wojskowy X (1938), s. 29-58.
  • Stanisław Zakrzewski: Bitwa nad Świętą, inaczej pod Wiłkomierzem, dnia 1 września 1435 r., w: Pamiętnik VI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Wilnie, t. I, Lwów 1935, s. 551-558.

Media użyte na tej stronie

Bitwa nad rzeką Świętą.jpg
Bitwa pod Wiłkomierzem
U+2694.svg
zwei stilisierte gekreuzte Schwerter als Zeichen zur Nutzung in Karten, in der Genealogie, etc.; Unicode-Zeichen U+2694
Pabaiskas Church.JPG
Autor: Oryginalnym przesyłającym był Orionus z angielskiej Wikipedii, Licencja: CC-BY-SA-3.0
The church of Pabaiskas town. Photo by Juraune