Cmentarz parafialny św. Antoniego Padewskiego w Poznaniu

Cmentarz św. Antoniego Padewskiego
Ilustracja
Kaplica cmentarna na bunkrze
Państwo

 Polska

Miejscowość

Poznań

Adres

ul. św. Antoniego

Typ cmentarza

parafialny

Wyznanie

katolicki

Powierzchnia cmentarza

3,3 ha

Liczba pochówków

7 690

Liczba grobów

4 150

Data otwarcia

1920

Położenie na mapie Poznania
Mapa konturowa Poznania, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Cmentarz św. Antoniego Padewskiego”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Cmentarz św. Antoniego Padewskiego”
Ziemia52°21′43,1712″N 16°56′08,8944″E/52,361992 16,935804

Cmentarz parafialny św. Antoniego Padewskiego – cmentarz parafii św. Antoniego Padewskiego[1], zlokalizowany w Poznaniu, na Starołęce, przy ul. św. Antoniego.

Historia

Ziemię na cele grzebalne przekazał miejscowej parafii jeden z bamberskich mieszkańców Starołęki (Antoni Kaiser lub Schneider[2]) w 1913. Były to 4 ha ziemi oraz droga wewnętrzna, prowadzącą na cmentarz od strony ul. św. Antoniego. Władze wojskowe zezwoliły na pochówki dopiero 24 maja 1919[2]. Pierwszy pogrzeb odbył się jednak dopiero w kwietniu 1920, po urządzeniu i otwarciu nekropolii, która rozłożyła się pomiędzy strumieniem Starynką, na zamknięciu drogi wiodącej od ul. św. Antoniego[2]. Pierwszym pochowanym był Wojciech Klatkiewicz, zmarły 11 kwietnia 1920 (rak żołądka). W centrum założenia cmentarnego znajduje się bunkier z 1914, który początkowo przeznaczony miał zostać na kostnicę. Kaplica cmentarna powstała z wykorzystaniem tego bunkra w 1945 (posiada na wyposażeniu marmurową, neogotycką kropielnicę na zdwojonej kolumnie, a także polichromię autorstwa pochodzącego ze Starołęki Stanisława Mrowińskiego[2]). Cmentarz zamknięto dla pochówków w 1947, a ponownie otwarto, po powiększeniu w 1999. Przez teren cmentarza przepływa ciek Starynka[3][4].

Pomniki i nagrobki

Przy kaplicy stoi pomnik z 1935[2] upamiętniający powstanie wielkopolskie w formie obelisku (wzniesiony z inicjatywy Towarzystwa Powstańców i Wojaków[2]). Jedna z tablic ma następującą treść: Ku Wieczystej Chwale Powstańcom Wielkopolskim którzy zmarli i zginęli w Obozach Hitlerowskich. Druga tablica upamiętnia Stanisława Kończala i Stanisława Zajączkowskiego, którzy zginęli w starciu pod Grójcem Małym 15 lutego 1919. Oprócz tego, wśród grobów, zlokalizowany jest pomnik (mastaba[2]) ku czci pięciu radzieckich żołnierzy i oficerów, którzy polegli w tym rejonie w 1945[5].

Do najcenniejszych nagrobków należą dwa monumentalne tryptyki: bamberskiej rodziny Muthów oraz Cichorzewskich, jak również groby:

  • Franciszka Richtera (zm. 1934),
  • Józefy Kortylewiczowej (zm. 1939) z ozdobnym krzyżem,
  • Kazimierza Pietrowskiego (zm. 1951) z motywem kartusza herbowego,
  • Marii z Mariuzalskich Smoguleckiej (zm. 1929) z ceramicznym tondem,
  • Lucyny Nowak (zm. 1945) z formą złamanego drzewa,
  • Zofii Chełmińskiej (zm. 1930)z uskokowym zwieńczeniem i oktogonalnym medalionem,
  • Stasia Sobolewskiego (zm. 1923), najstarszy zachowany na cmentarzu[2].

Pochowani

Zieleń

Na cmentarzu rosną m.in. klony pospolite, lipy drobnolistne, a także pojedyncze okazy jesionów wyniosłych i świerków pospolitych[2].

Galeria

Przypisy

  1. Poznańskie Cmentarze. Wyszukiwarka Grobów Poznań | Poznańskie cmentarze | Poznan.pl, www.poznan.pl [dostęp 2022-11-03] (pol.).
  2. a b c d e f g h i Hanna Hałas, Cmentarz parafii św. Antoniego Padewskiego. Przyczynek do dziejów, w: Kronika Miasta Poznania, nr 4/2009, s.259, ISSN 0137-3552
  3. Cmentarze 24.pl
  4. strona parafii św. Antoniego w Poznaniu. [dostęp 2016-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-11)].
  5. napisy na tablicach in situ

Media użyte na tej stronie

Poznań outline map.svg
Autor:

Oskarro. © użytkownicy OpenStreetMap.

Copyright użytkownicy UMP-pcPL., Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa lokalizacyjna Poznania
Greater Poland Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Greater Poland Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 53.70 N
  • S: 51.05 N
  • W: 15.68 E
  • E: 19.19 E
Legenda miejsce kultu.svg
Symbol miejsca kultu do legendy mapy
Cemetary Poznan Staroleka sw. Antoniego (chapel).jpg
Autor: MOs810, Licencja: CC BY-SA 4.0
Cmentarz przy ul. Św. Antoniego w Poznaniu.
Cemetary Poznan Staroleka sw. Antoniego (5) katakumby.jpg
Autor: MOs810, Licencja: CC BY-SA 4.0
Cmentarz przy ul. Św. Antoniego w Poznaniu.
Cm. Staroleka Poznan, soviet tomb.jpg
Autor: MOs810, Licencja: CC BY-SA 4.0
Cmentarz przy ul. Św. Antoniego w Poznaniu.