Dolina Noteci

Dolina Noteci
kod: PLH300004
specjalny obszar ochrony siedlisk
Państwo

 Polska

Mezoregion

Kotlina Gorzowska,
Dolina Środkowej Noteci,
Kotlina Toruńska

Data utworzenia

5 lutego 2008

Powierzchnia

50 531,99 ha

Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Dolina Noteci”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Dolina Noteci”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Ziemia53°05′N 17°15′E/53,083333 17,250000
Dolina Noteci koło Białośliwia
Bocian w Dolinie Noteci (okolice Wyrzyska)
Staw Kardynalski - ostoja ptaków o randze europejskiej

Dolina Noteci (kod obszaru PLH300004) – obszar chroniony programem Natura 2000 w województwie kujawsko-pomorskim i wielkopolskim o powierzchni 50532 ha[1].

Celem ochrony jest zachowanie siedlisk przyrodniczych i występujących na ich terenie gatunków roślin i zwierząt.

Historia

W kwietniu 2004 r. zaproponowano włączenie obszaru w sieć Natura 2000 jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty. W listopadzie 2007 r. został zatwierdzony jako projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk (SOO) pod nazwą Dolina Noteci[2].

Lokalizacja

Dolina Noteci obejmuje fragment Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, począwszy od zachodnich przedmieść Bydgoszczy (Prądy) na wschodzie, po Wieleń na zachodzie. W odróżnieniu od Doliny Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego (obszaru OSO) obszar Dolina Noteci obejmuje nie tylko dno pradoliny, lecz również fragmenty jej zboczy, zwłaszcza północnej krawędzi, na styku z Pojezierzem Krajeńskim.

Dolina jest położona na terenie dwóch województw i siedmiu powiatów: czarnkowsko-trzcianeckiego, pilskiego, chodzieskiego, wągrowieckiego, nakielskiego, bydgoskiego i miasta Bydgoszczy.

Ogólna charakterystyka obszaru

W zachodniej części chronionego obszaru płynie rzeka Noteć, zaś we wschodniej (od Nakła do Bydgoszczy) – Kanał Bydgoski, wybudowany w 1774 r., łączący dorzecza Odry i Wisły[2].

Część obszaru zajmują torfowiska niskie pokryte przez zalewowe łąki i trzcinowiska. Wyspowo występują zarośla i zadrzewienia. Na zboczach doliny znajdują się płaty muraw kserotermicznych. W okolicach Goraja, Pianiówki i Góry oraz Ślesina występują lasy: buczyny i dąbrowy, w tym m.in. ciepłolubne dąbrowy i grądy zboczowe. Teren przecinają kanały i rowy odwadniające. Liczne są zbiorniki astatycznestarorzecza i torfianki. Miejscami występują rozległe płaty lasów łęgowych. Na większości obszaru występują intensywnie użytkowane łąki.

Między dnem doliny a skrajem wysoczyzny występują znaczne deniwelacje terenu, miejscami należące do największych na Niżu Polskim (Góry Rzadkowskie 187 m n.p.m., Dębowa Góra 193 m n.p.m., wobec dna pradoliny 37–54 m n.p.m.)[3].

Nad Doliną Noteci nadzór sprawuje Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu[2].

Siedliska

Wśród siedlisk na obszarze doliny, największy udział posiadają łąki i zarośla – 83%, zaś znacznie mniejszy: siedliska rolnicze (9%), lasy liściaste (6%), wody śródlądowe (rzeki i akweny – 3%), lasy iglaste (2%)[2].

Wśród siedlisk chronionych największy udział mają: łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (3%), ciepłolubne dąbrowy (3%), zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (2%), łąki selernicowe (2%) oraz niżowe świeże łąki użytkowane ekstensywnie (2%)[2].

Formy ochrony przyrody

Około 75% powierzchni obszaru Dolina Noteci leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Noteci, ponadto na jego terenie znajduje się niewielki fragment Nadnoteckiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz 6 rezerwatów przyrody[4]:

Wartość przyrodnicza

Obszar obejmuje bogatą mozaikę siedlisk z załącznika I dyrektywy siedliskowej (15 rodzajów), z priorytetowymi lasami łęgowymi i dobrze zachowanymi kompleksami łąkowymi, choć łącznie zajmują one poniżej 20% powierzchni obszaru[2].

W Dolinie Noteci notowano m.in.:

Rekomendowana jest również restytucja na tym terenie łątki ozdobnej, występującej w okolicach Nakła na początku XX w.[2]

Obszar częściowo pokrywa się z ostoją ptasią o randze europejskiej E-33 Nadnoteckie Łęgi. Jest to również ważny korytarz ekologiczny o randze międzynarodowej[5].

Zobacz też

Przypisy

  1. Ministerstwo Środowiska: Polskie obszary Natura 2000. 2010-06-10. [dostęp 2010-06-10]. (pol.).
  2. a b c d e f g h Natura 2000. Standardowy formularz danych. Obszar PLH300004. Dolina Noteci http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/dane/pdf/pl/PLH300004.pdf
  3. Umiński Janusz: Pojezierze Krajeńskie. Wydawnictwo PTTK „Kraj”. Warszawa 1991
  4. Natura 2000 - Standardowy formularz danych Dolina Noteci PLH300004. 2017. [dostęp 2018-12-27].
  5. Katarzyna Marcysiak: Ochrona przyrody – Bydgoszcz i okolice. W: Przyroda Bydgoszczy. Józef Banaszak (red.). Bydgoszcz: Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, 2004. ISBN 83-7096-531-8.
Panorama doliny z okolic Bydgoszczy. Po prawej Kanał Bydgoski
Panorama doliny z okolic Bydgoszczy. Po prawej Kanał Bydgoski

Media użyte na tej stronie

Relief Map of Poland.svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Poland
Greater Poland Voivodeship Relief location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Relief location map of Greater Poland Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 53.70 N
  • S: 51.05 N
  • W: 15.68 E
  • E: 19.19 E
Green pog.svg
Shiny green button/marker widget.
Noteć k Białośliwia 9.jpg
Autor: Pit1233, Licencja: CC0
Noteć koło Białośliwia
Kuyavian-Pomeranian Voivodeship Relief location map.svg
(c) SANtosito, CC BY-SA 4.0
Relief location map of Kuyavian-Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 53.83 N
  • S: 52.28 N
  • W: 17.16 E
  • E: 19.88 E
Dolina Noteci k Białośliwia 3.jpg
Autor: Pit1233, Licencja: CC0
Dolina Noteci koło Białośliwia
Dolina Kanału Bydgoskiego pod Łochowem 1.jpg
Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego
Staw Kardynalski 7.jpg
Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego - Staw Kardynalski
Skarpy Ślesińskie 2.jpg
Północne zbocze pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej między Bydgoszczą, a Nakłem, z rezerwatem przyrody Skarpy Ślesińskie
Dolina Kanału Bydgoskiego panorama 1.jpg
Dolina Środkowej Noteci i Kanału Bydgoskiego
Noteć k Białośliwia 5.jpg
Autor: Pit1233, Licencja: CC0
Noteć koło Białośliwia. W oddali rezerwat przyrody Zielona Góra