Ernest Gellner

Ernest André Gellner
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia9 grudnia 1925
Paryż
Data i miejsce śmierci5 listopada 1995
Praga
Zawód, zajęciefilozof i antropolog społeczny

Ernest André Gellner (ur. 9 grudnia 1925 w Paryżu, zm. 5 listopada 1995 w Pradze) – brytyjski filozof, socjolog i antropolog społeczny.

Życiorys

Urodził się w rodzinie żydowskiej, wychowywał się w Czechosłowacji. Nazywany jest jednym z „najbardziej energicznych intelektualistów” i „jednoosobową krucjatą na rzecz krytycznego racjonalizmu”. Jego pierwsza książka Słowa i rzeczy (1958), stała się przyczynkiem do głównego artykułu w „The Times” i publikowanej przez miesiąc korespondencji na stronach z listami czytelników.

Ernest Gellner był przez 22 lat profesorem filozofii, logiki i metodologii naukowej w London School of Economics (LSE), przez 10 lat profesorem antropologii społecznej na Uniwersytecie w Cambridge i w końcu szefem nowego Centrum Badań nad nacjonalizmem w Pradze (jego publikacja z 1983 roku Narody i nacjonalizm została przetłumaczona z angielskiego na 24 języki). Walczył przez całe swoje życie – pisząc, ucząc, prowadząc aktywność polityczną – przeciwko temu co uznawał za zamknięty system myślenia – szczególnie przeciw komunizmowi, psychoanalizie i relatywizmowi.

Socjolog David Glass zauważył, że „nie jest pewne, czy kolejna rewolucja nadejdzie ze strony lewicy czy prawicy, ale jest zupełnie pewne, że z którejkolwiek strony ona nadejdzie, to pierwszą osobą, która zostanie stracona, będzie Ernest Gellner”.

Książki

  • Słowa i rzeczy, czyli nie pozbawiona analizy krytyka filozofii lingwistycznej, przedmową opatrzył Bertrand Russell, przeł. Teresa Hołówka, Warszawa 1984, Wyd. Książka i Wiedza, s. 460, ​ISBN 83-05-11207-1​ (Words and Things, A Critical Account of Linguistic Philosophy and a Study in Ideology 1959)
  • Narody i nacjonalizm, przekład Teresa Hołówka, wyd I: Warszawa 1991, Wyd. PIW, s. 174, ​ISBN 83-06-01975-X​; wyd II: Warszawa 2009, Wyd. Difin, s. 264, ​ISBN 978-83-7641-047-0​ (Nations and Nationalism 1983)
  • Uwodzicielski urok psychoanalizy, czyli chytrość antyrozumu, przeł. Teresa Hołówka, Warszawa 1997, Wyd. Książka i Wiedza, ​ISBN 83-05-12860-1​ (The Psychoanalytic Movement 1985)
  • Pojęcie pokrewieństwa i inne szkice o metodzie i wyjaśnianiu antropologicznym, Kraków 1995, Universitas, s. 298 (The Concept of Kinship and Other Essays 1986)
  • (E. Gellner i inni) Europa i co z tego wynika; przygot. i przedm. opatrzył Krzysztof Michalski ; przeł. Tomasz Fiałkowski et al.; Instytut Nauk o Człowieku, Wiedeń; Warszawa 1990, Wyd. Res Publica, ​ISBN 83-7046-144-1​ (Europa und die Folgen IWM Castelgandolfo-Gespräche 1987)
  • Postmodernizm, rozum i religia, Warszawa 1997, Wyd. PIW, ​ISBN 83-06-02595-4​ (Postmodernism, Reason and Religion 1992)

Artykuły

  • Andrzej Flis (red.), Ernest Gellner Między filozofią a antropologią (Zawiera m.in. teksty autorstwa E. Gellnera: O genezie narodów, Specyfika państwa muzułmańskiego, Społeczeństwo muzułmańskie, Święci Atlasu), Lublin 1989, wyd, UMCS, ​ISBN 83-227-0232-9​.
  • Dwie formy więzi społeczeństw złożonych a proces narodotwórczy, [w:] Zdzisław Mach, Andrzej Paluch (red.), Sytuacja mniejszościowa i tożsamość, Kraków 1992, s. 75-104?
  • Karl Popper – myśliciel i człowiek, Res Publica Nowa listopad 1995.

Media użyte na tej stronie

Ernest Gellner 2.jpg
Autor: Library of the London School of Economics and Political Science, Licencja: No restrictions

Professor of Philosophy, Logic and Scientific Method 1962-84.

IMAGELIBRARY/1132

Persistent URL: archives.lse.ac.uk/dserve.exe?dsqServer=lib-4.lse.ac.uk&a...