Gerbera

Gerbera
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domenaeukarionty
Królestworośliny
Podkrólestworośliny zielone
Nadgromadarośliny telomowe
Gromadarośliny naczyniowe
Podgromadarośliny nasienne
Nadklasaokrytonasienne
KlasaMagnoliopsida
Nadrządastropodobne
Rządastrowce
Rodzinaastrowate
PodrodzinaMutisioideae
Rodzajgerbera
Nazwa systematyczna
Gerbera L.
Opera Varia 247. 1758
Typ nomenklatoryczny

Gerbera linnaei Cass.[3]

Wielokolorowe odmiany
Jedna z odmian

Gerbera (Gerbera L.) – rodzaj bylin należący do rodziny astrowatych. Liczy około 22[4]–29[5] gatunków. Rośliny te występują w stanie dzikim w południowo-wschodniej Afryce i na Madagaskarze oraz w tropikalnych rejonach Azji i na Tasmanii[6]. Nazwę roślinie, dla upamiętnienia niemieckiego botanika Traugotta Gerbera, nadał w 1735 roku Jan Frederik Gronovius.

Morfologia

Łodyga bezlistna (głąbik), dość gruba, o wysokości do 45 cm. Liście skupione w różyczce liściowej. Od spodu są owłosione, ogonkowe, równowąskie lub pierzastoklapowane. Kwiaty zebrane w koszyczki złożone z kwiatów rurkowatych i długich, wąskich kwiatów języczkowatych. Otwierają się w godzinach rannych, a zamykają pod wieczór.

Systematyka

Synonim[7]

Cleistanthium Kuntze, Piloselloides (Less.) C. Jeffrey

Homonimy[3]

Gerbera Boehmer = Arnica L.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Angiosperm Phylogeny Website adoptuje podział na podrodziny astrowatych (Asteraceae) opracowany przez Panero i Funk w 2002[8], z późniejszymi uzupełnieniami[9]. Zgodnie z tym ujęciem rodzaj Gerbera należy do podrodziny Mutisioideae (Juss.) Chev. W systemie APG III astrowate są jedną z kilkunastu rodzin rzędu astrowców (Asterales), wchodzącego w skład kladu astrowych w obrębie dwuliściennych właściwych[2].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa astrowe (Asteridae Takht.), nadrząd astropodobne (Asteranae Takht.), rząd astrowce (Asterales Lindl), rodzina astrowate (Asteraceae Dumort.), plemię Gerbereae Lindl. in Loud., podplemię Gerberinae Benth. & Hook.f., rodzaj gerbera (Gerbera L.)[10]

Wykaz gatunków[4]
  • Gerbera ambigua Sch.Bip.
  • Gerbera aurantiaca Sch.Bip.
  • Gerbera bojeri Sch.Bip.
  • Gerbera crocea Kuntze
  • Gerbera diversifolia Humbert
  • Gerbera elliptica Humbert
  • Gerbera emirnensis Baker
  • Gerbera galpinii Klatt
  • Gerbera grandis J.C.Manning & Simka
  • Gerbera hypochaeridoides Baker
  • Gerbera jamesonii Bolusgerbera Jamesona
  • Gerbera leandrii Humbert
  • Gerbera linnaei Cass.
  • Gerbera ovata J.C.Manning & Simka
  • Gerbera parva N.E.Br.
  • Gerbera perrieri Humbert
  • Gerbera petasitifolia Humbert
  • Gerbera serrata Druce
  • Gerbera sylvicola Johnson, N.R.Crouch & T.J.Edwards
  • Gerbera tomentosa DC.
  • Gerbera viridifolia (DC.) Sch.Bip.
  • Gerbera wrightii Harv.

Zastosowanie

Roślina uprawna : w ogrodnictwie ma znaczenie gatunek pochodzący z południowej Afryki, tzw. gerbera Jamesona. W krajach o ciepłym klimacie jest uprawiany w ogrodach skalnych. W Polsce nie przetrzymuje zimy, uprawia się go wyłącznie w szklarniach, głównie na kwiat cięty.

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15] (ang.).
  3. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-05-27].
  4. a b Gerbera L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-02-20].
  5. David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 385. ISBN 978-1-107-11502-6.
  6. Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  7. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2009-05-27].
  8. Panero J.L., Funk V.A.. Toward a phylogenetic subfamilial classification for the Compositae (Asteraceae). „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 115 (4), s. 909–922, 2002. Biological Society of Washington. 
  9. B. Baldwin, J.M. Bonifacino, T. Eriksson, V. A. Funk, C.A. Mannheimer, B. Nordenstam, N. Roque, I. Ventosa: Compositeae classification (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2010-05-24].
  10. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Gerbera (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-05-27].

Media użyte na tej stronie

Wikispecies-logo.svg
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Gerbera rosa.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC BY-SA 2.5
Arctotis.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Gerbera01.jpg
Autor: Miya, Licencja: CC-BY-SA-3.0
ガーベラ(2004年10月10日投稿者自身による撮影)