Grzybów (Warszawa)

Grzybów
Osiedle Warszawy
Ilustracja
Na pierwszym planie trzy szesnastokondygnacyjne budynki Grzybowa II, w głębi zabudowa Grzybowa I, widok od strony ul. Świętokrzyskiej
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miasto

Warszawa

Powierzchnia

0,04 km²

Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Grzybów”
Ziemia52°14′07″N 21°00′16″E/52,235278 21,004444
Portal Polska

Grzybówosiedle mieszkaniowe w dzielnicy Śródmieście w Warszawie.

Położenie i charakterystyka

Osiedle Grzybów położone jest na stołecznym Śródmieściu, na obszarze Miejskiego Systemu Informacji Śródmieście Północne[1][2]. Jest usytuowane między placem Grzybowskim i ulicami: Królewską, Zielną, Świętokrzyską, Emilii Plater i Twardą[2][3]. Przez jego teren przebiegają także ulice: Próżna, Bagno i Raoula Wallenberga[4]. Zostało zbudowane w latach 1962–1967 w technologii monolitycznej[5] według projektu Jana Bogusławskiego i Bogdana Gniewiewskiego z Biura Projektowego Miastoprojekt Śródmieście[6].

Powierzchnia osiedla wynosi 4 hektary[5]. Składa się z dwóch części: Grzybowa I, położonego między Próżną a Królewska, który był budowany jako pierwszy, i Grzybowa II[6]. W skład całego osiedla wchodziło 14 budynków: trzy szesnastokondygnacyjne, cztery dwunastokondygnacyjne, trzy budynki o sześciu do ośmiu kondygnacjach i cztery budynki dwukondygnacyjne przeznaczone na usługi i handel[6]. Łącznie mieszczą one 1330 mieszkań przeznaczonych dla ok. 3800[6]–4400 osób[5][7]. Dominują mieszkania jedno, dwu i trzypokojowe – stanowią one ok. 90%[6]. Zabudowę mieszkaniową uzupełniały szkoła, przedszkole i pawilony handlowo-usługowe[5], a także parkingi, place zabaw i ciągi piesze pomiędzy budynkami[6]. Zaplanowano też tereny zielone, które uzyskały obramowania w postaci niewysokich murków[6].

Osiedle powstało na części obszaru zajmowanego do XVIII wieku przez jurydykę Grzybów[5]. Po II wojnie światowej ruiny, relikty zabudowy i prowizoryczne zabudowania tworzyły tu część rejonu nazywanego „Dzikim Zachodem[8]. Decyzja o ich rozbiórce i wybudowaniu osiedla zapadła w 1961 roku[8]. Część zabudowy postanowiono zachować, odnowić i wkomponować w nowe osiedle: kościół Wszystkich Świętych[5], dwa budynki na Grzybowie II, fragment dwustronnej zabudowy ul. Próżnej oraz budynek PAST-y[6]. Zlikwidowano natomiast zabudowę i całkowicie zmieniono przebieg ulicy Bagno[9].

W granicach osiedla, wzdłuż ulicy Świętokrzyskiej, znajdują się też dwa budynki wybudowane kilka lat wcześniej według projektu Aliny i Bolesława Piaseckich[6] (ul. Świętokrzyska 30 i 32[4]), mieszczące w parterach liczne lokale usługowe[3]. W 1998 zakończono budowę ośmiokondygnacyjnego biurowca Zielna Point autorstwa Pracowni Architektury Kuryłowicz & Associates (ul. Zielna 41/43)[10], w 2004 powstał biurowiec Centrum Zielna (ul. Zielna 37)[11], a w 2009 roku przy ul. Bagno 2/6 oddano do użytku piętnastokondygnacyjny budynek mieszkalny pod nazwą „Atelier Residence”[12].

Budynek przy ul. Królewskiej 43

Budynek przy ul. Królewskiej 43 (oznaczenie robocze: blok B-3[13]), na osiedlu Grzybów I, uzyskał tytuł „Wicemistera Warszawy” 1964 w ramach corocznego plebiscytu architektonicznego organizowanego przez Życie Warszawy[14][6]. Jest to budynek dwunastokondygnacyjny, o układzie korytarzowym, jego kubatura wynosi 21 139 m³[14][6]. Mieści 110 mieszkań w typie M3 i M4[14]. Za jego konstrukcję odpowiadał Tadeusz Niemunis[14]. Inwestorem była Dyrekcja Rozbudowy Miasta Wschód, a generalnym wykonawcą Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego Śródmieście[14].

Znalazło się w nim mieszkanie numer 100 000 wybudowane w Warszawie przez Zakład Osiedli Robotniczych[15]. Ceremonia uroczystego wręczenia kluczy nowym lokatorom z udziałem Przewodniczącego Prezydium Stołecznej Rady Narodowej Janusza Zarzyckiego oraz Dyrektora Stołecznego Zarządu Rozbudowy Miasta Witolda Rogali odbyła się 11 grudnia 1963 roku, o czym informował tygodnik „Stolica[13].

Galeria

Przypisy

  1. Dzielnica Śródmieście - Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie [dostęp 2022-09-19].
  2. a b Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 65. OCLC 831027217.
  3. a b Lech Chmielewski: Przewodnik warszawski. Gawęda o nowej Warszawie. Warszawa: Agencja Omnipress i Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze „Rzeczpospolita”, 1987, s. 7–9. ISBN 83-85028-56-0.
  4. a b geoportal.gov.pl. [dostęp 2022-09-19].
  5. a b c d e f Barbara Petrozolin-Skowrońska (red.), Encyklopedia Warszawy, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 40, 232–233, ISBN 83-01-08836-2.
  6. a b c d e f g h i j k Krystyna Krzyżakowa, Osiedle Ogród na Grzybowie, „Stolica” (42 (828)), Warszawa, 20 października 1963, s. 2–3, ISSN 0039-1689.
  7. Barbara Orlańska, Andrzej Dobrucki, Wacław Orzeszkowski, Jan Kazimierz Zieliński: Warszawskie osiedla ZOR. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1968, s. 98.
  8. a b Zmierzch »Dzikiego Zachodu«. „Stolica”. 40 (878) Rok XIX, s. 8–9, 1964-10-04. Warszawskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0039-1689. 
  9. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 1. Agrykola–Burmistrzowska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 1996, s. 106. ISBN 83-902793-5-5.
  10. Wolf Zielna, urbanity.pl [dostęp 2022-09-21].
  11. Centrum Zielna, urbanity.pl [dostęp 2022-09-21].
  12. Atelier Residence, urbanity.pl [dostęp 2022-09-20].
  13. a b Krystyna Krzyżakowa, Jubileuszowe mieszkanie, „Stolica” (1 (839)), Warszawa, 5 stycznia 1964, s. 3, ISSN 0039-1689.
  14. a b c d e Krystyna Krzyżakowa, Mister Warszawy 1964, „Stolica” (43 (881)), Warszawa, 25 października 1964, s. 3, ISSN 0039-1689.
  15. Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 101.

Media użyte na tej stronie

Warszawa outline with districts v4.svg
(c) Mfloryan at pl.wikipedia, CC BY 2.5
Mapa Warszawy - podkład lokalizacyjny
Masovian Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Masovian Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 53.55N
  • S: 50.95 N
  • W: 19.15 E
  • E: 23.25 E
Grzybow Warsaw architectural model.jpg
Makieta osiedla Grzybów w Warszawie, zdjęcie opublikowane na łamach tygodnika "Stolica" w 1963 roku.
43 Krolewska Street Warsaw plague ZOR 1000.jpg
Autor: Emptywords, Licencja: CC BY-SA 4.0
Tablica pamiątkowa na budynku przy ul. Królewskiej 43 w Warszawie z grudnia 1963 roku poświęcona wybudowaniu stutysięcznego mieszkania przez Zakład Osiedli Robotniczych w Warszawie.
43 Krolewska Street Warsaw.jpg
Autor: Emptywords, Licencja: CC BY-SA 4.0
Budynek przy ul. Królewskiej 43 w Warszawie. Widok od wschodu, od strony ul. Świętokrzyskiej. Wicemister Warszawy 1964.
Grzybow Warsaw aerial 2022.jpg
Autor: Emptywords, Licencja: CC BY-SA 4.0
Widok na wschodnią część osiedla Grzybów w Warszawie, widok z powietrza, od południa. Budynki mieszkalne przy ulicach Świętokrzyskiej, Bagno i Królewskiej.