Ipsylon

Ipsylon (ypsilon, st.gr. ὖψιλόν, nw.gr. ύψιλον, pisana Υυ lub ϒ) – dwudziesta litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 400.

Wymowa

W grece archaicznej litera ipsylon wymawiana była jako [u]. Później, w klasycznej, zaczęto ją wymawiać jako [y], przynajmniej do roku 1030[1].

Użycie jako symbolu

Υ

    • Mezon ypsilon[2]. Zapis za pomocą symbolu pozwala na uniknięcie pomylenia z łacińską literą Y, będącą symbolem hiperładunku.
    • Formalny symbol funkcji zmiany stanu w blockchainie Ethereum[3].

υ

(brak)

Ipsylon w kulturze

  • Kropka nad ypsylonem – poemat Edwarda Stachury z 1975 r. ze słynnym mistyczno-groteskowym refrenem – pomóż wspomóż dopomóż wyjątku czuły, odeprzeć tłumnie armie reguły,
  • Ypsilon – samochód osobowy lancia, którego premiera odbyła się jesienią 1995

Kodowanie

W Unicode litera jest zakodowana:

ZnakUnicodeKod HTMLNazwa unikodowaNazwa polska
ΥU+03A5Υ lub Υ lub ΥGREEK CAPITAL LETTER UPSILONwielka litera grecka ipsylon
υU+03C5υ lub υ lub υGREEK SMALL LETTER UPSILONmała litera grecka ipsylon

W LaTeX-u w trybie matematycznym używa się znacznika:

ZnakLaTeX
\Upsilon
\upsilon

Zobacz też

Przypisy

  1. Frederick Lauritzen, Michael the Grammaria's irony about hypsilon: a step towards reconstructing byzantine pronunciation. Byzantinoslavica., styczeń 2009.
  2. S. Eidelman et al. (Particle Data Group). Review of Particle Physics – meson . „Physics Letters B”. 592, s. 1-9, 2004. DOI: 10.1016/j.physletb.2004.06.001. Bibcode2004PhLB..592....1P. 
  3. Gavin Wood, Ethereum: A secure decentralised generalised transaction ledger EIP-150 revision (759dccd – 2017-08-07), 7 sierpnia 2017.

Media użyte na tej stronie