Janaq Paço

Janaq Paço
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

14 marca 1914
Konitsa, Grecja

Data i miejsce śmierci

11 lipca 1991
Tirana, Albania

Narodowość

albańska

Dziedzina sztuki

rzeźba

Epoka

realizm socjalistyczny

Nagrody

Rzeźbiarz Ludu

Janaq Paço (ur. 14 marca 1914 w Konitsy, zm. 11 lipca 1991 w Tiranie[1]) – albański rzeźbiarz.

Życiorys

Był jednym z ośmiorga dzieci rzemieślnika Zafiriego Paço i Anastasii. W 1933 ukończył szkołę średnią w Salonikach i rozpoczął naukę w Akademii Sztuk Pięknych w Atenach. Kształcił się pod kierunkiem Kostandina Dimitriadhisa[1]. Studia ukończył w roku 1938, a w 1941 powrócił do Albanii[1]. Pracował jako nauczyciel w szkole w Tiranie. W 1942 po raz pierwszy zaprezentował publicznie swoje obrazy na wystawie malarstwa albańskiego w Tiranie[1]. Od 1945 pracował jako nauczyciel w liceum artystycznym Jordan Misja w Tiranie[1].

Twórczość

Rzeźba Skanderbeg ze swoim ludem eksponowana w Muzeum Historycznym w Kruji

W 1959, po dziesięciu latach pracy ukończył najbardziej znane swoje dzieło - pomnik Skanderbega, który stanął w Kruji. Był także współtwórcą pomnika Skanderbega, który stanął w 1968 w Tiranie. Do podobnej tematyki powrócił w 1982, kiedy wspólnie z Gencem Hajdarim wykonał rzeźbę Skanderbeg ze swoim ludem (Skënderbeu me popullin), która znajduje się przy wejściu do Muzeum Historycznego w Kruji.

W latach 60. i 70. zrealizował dwa popiersia Fana Nolego i popiersie Aleksandra Moisiu. W 1973 ukończył trzymetrowy pomnik Gladiatorzy, który stanął w Durrësie przy wejściu do amfiteatru[2]. W zbiorach Narodowej Galerii Sztuki w Tiranie znajduje się 39 dzieł artysty[1].

Nagrody i wyróżnienia

W 1984 został wyróżniony przez władze Albanii tytułem Rzeźbiarza Ludu (Skulptor i Popullit). W 1990 na wystawie Pranverë 90 w Narodowej Galerii Sztuki otrzymał pierwszą nagrodę za rzeźbę dziewczyny. Wcześniej rzeźbiarz otrzymał zakaz jej wystawiania, gdyż rzeźbę uznano za modernistyczną i niezgodną z obowiązującą doktryną polityczną.

Przypisy

  1. a b c d e f Janaq Paço, Galeria Kombetare [dostęp 2021-10-26] (alb.).
  2. W 2013 rzeźba została poważnie uszkodzona w trakcie renowacji

Bibliografia

  • Fjoralba Satka Mata, Albanian alternative artists vs. official art under communism, [w:] History of Communism in Europe vol. 2: Avatars of Intellectuals under Communism, Zeta Books 2011, s.88. ISBN 978-606-8266-14-5

Media użyte na tej stronie

Janaq Paço 2003 stamp of Albania.jpg
Janaq Paço (1914-1991), Albanian sculptor
07Kruje Museum02.jpg
Autor: Fingalo, Licencja: CC BY-SA 2.0 de
Eingangshalle des Museums in Krujë