Josef Beran

Josef Beran
Kardynał prezbiter
ilustracja
Eucharistia et labor
Eucharystia i praca
Kraj działania

Czechy

Data i miejsce urodzenia

29 grudnia 1888
Pilzno

Data i miejsce śmierci

17 maja 1969
Rzym

Miejsce pochówku

Katedra świętego Wita

Arcybiskup praski
Okres sprawowania

1946–1969

Prymas
Okres sprawowania

1946–1969

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Prezbiterat

10 czerwca 1911

Nominacja biskupia

4 listopada 1946
arcybiskup Pragi

Sakra biskupia

8 grudnia 1946

Kreacja kardynalska

22 lutego 1965
Paweł VI

Kościół tytularny

S. Croce in via Flaminia

Odznaczenia
Order Tomáša Garrigue Masaryka I Klasy
Sukcesja apostolska
Data konsekracji

8 grudnia 1946

Konsekrator

Saverio Ritter

Współkonsekratorzy

Moric Picha
Antonin Eltschkner

Josef Beran (ur. 29 grudnia 1888 w Pilźnie, zm. 17 maja 1969 w Rzymie) – czeski duchowny katolicki, Sługa Boży Kościoła katolickiego, arcybiskup Pragi, kardynał.

Życiorys

Po studiach w czeskim seminarium wyjechał do Rzymu, gdzie kontynuował naukę (w Papieskim Athenaeum De Propaganda Fide). 10 czerwca 1911 r. w Rzymie przyjął święcenia kapłańskie. Po powrocie do Pragi był duszpasterzem, wykładał na Uniwersytecie Karola oraz pełnił funkcję dyrektora duchowego seminarium praskiego. 11 czerwca 1936 r. papież Pius XI nadał mu tytuł tajnego szambelana (kolejny papież, Pius XII, potwierdził nominację w październiku 1939 r.).

Formularz rejestracyjny Josefa Berana jako więźnia w nazistowskim obozie koncentracyjnym w Dachau

W czerwcu 1942 r., po zamachu na Reinharda Heydricha został aresztowany przez gestapo. Był więziony na Pankracu w Pradze, potem w obozie koncentracyjnym w Terezinie; tu wraz z Beranem więziono ks. Štěpána Trochtę, późniejszego biskupa litomierzyckiego i kardynała. W latach 1942–1945 Beran pozostawał w obozie koncentracyjnym Dachau, tu z pallotynem ks. Richardem Henkesem.

W listopadzie 1946 r. ks. Beran został mianowany arcybiskupem Pragi; 8 grudnia 1946 sakry biskupiej udzielił mu w Pradze arcybiskup Saverio Ritter (Nuncjusz apostolski w Czechosłowacji), przy współudziale biskupa hradeckiego Mořica Píchy i praskiego biskupa pomocniczego Antonína Eltschknera.

W 1948 r. zawiesił, po czym ekskomunikował ks. Josefa Plojhara. Pomimo nacisków nigdy nie odwołał ekskomuniki, natomiast Plojhar używał wszelkich wpływów, aby zastosowano jak najostrzejsze restrykcje przeciwko biskupowi. Kiedy władze chciały zwolnić Berana w 1956 r., wskutek nacisków Plojhara pozostał do 1963 r. w areszcie.

W 1949 r. ponownie został uwięziony, tym razem przez władze komunistyczne; do 1963 r. był przetrzymywany w różnych wioskach i więzieniach w Mukařovie (koło Pragi) i Radvanovie. Cały czas prześladowano go i śledzono. Między innymi, w tajemnicy dodawano do napojów i jedzenia dla arcybiskupa, oraz dbającej o niego zakonnicy, afrodyzjak, w nadziei na nakręcenie kompromitujących scen[1].

Lata 1963–1965 spędził na wolności, ale uniemożliwiono mu wykonywanie obowiązków biskupich. W lutym 1965 r. zezwolono mu na opuszczenie Czechosłowacji. Resztę życia spędził w Rzymie, gdzie brał udział w życiu Kościoła – uczestniczył w IV ostatniej sesji II soboru watykańskiego oraz odebrał od papieża Pawła VI nominację kardynalską (22 lutego 1965 r., z tytułem prezbitera S. Croce in via Flaminia)[2]. Zmarł w Rzymie 17 maja 1969 r. i został pochowany, jako jedyny Czech, w bazylice watykańskiej.

2 kwietnia 1998 r. otwarto w Pradze diecezjalny proces beatyfikacyjny kardynała Berana. W styczniu 2018 papież Franciszek zgodził się na przewiezienie spoczywającego w Grotach Watykańskich ciała kard. Josefa Berana do Czech, a konkretnie do Pragi[3].

Odznaczenia

W 1991 r. został pośmiertnie odznaczony Orderem Tomáša Garrigue Masaryka I klasy[4].

Przypisy

  1. Stanislava Vodičková, Uzavírám vás do svého srdce, Brno 2009, ISBN 978-80-7325-189-5 (s. 239-245).
  2. Josef Beran na Catholic-hierarchy.
  3. DEON.pl, Papież zgodził się na przewiezienie ciała legendarnego kardynał do jego ojczyzny, „DEON.pl” [dostęp 2018-08-18] (pol.).
  4. List of Honoured, Prague Castle [dostęp 2022-01-19] (ang.).

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

Praha socha kardinála Berana 5.jpg
Autor: VitVit, Licencja: CC BY-SA 4.0
Praha-Dejvice socha kardinála Berana
Josef Beran (1) Dachau Arolsen Archives.jpg
Autor: Arolsen Archives, Licencja: CC BY-SA 4.0
Registration form of Josef Beran as a prisoner at Dachau Nazi Concentration Camp. Arolsen Archives' DocID: 87402145
CZE Rad T-G-Masaryka 1tr (1994) BAR.svg
Baretka: Order Tomáša Garrigue Masaryka I Klasy – Republika Czeska (od 1994).
Template-Metropolitan Archbishop.svg
(c) I, SajoR, CC BY-SA 2.5
Generic template for coat of arms of a metropolitan archbishop.
Prague bishopric.gif
Autor: TJ Ryba, Licencja: CC BY 3.0
coat of arms of (arch)diocese of Prague ("Sable, a fess or")
Coat of arms of Josef Beran.svg
(c) I, SajoR, CC BY-SA 2.5
Coat of Arms of the Czech Cardinal Josef Beran, Archbishop of Prague