Kamienica przy ulicy Kochanowskiego 12-12a w Katowicach

Kamienica przy ulicy Jana Kochanowskiego 12-12a
w Katowicach
Symbol zabytku nr rej. A/463/15 z dnia 30 listopada 2015 roku
Ilustracja
Kamienica od frontu (2022)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Katowice

Adres

Ul. J. Kochanowskiego 12-12a, 40-035 Katowice

Typ budynku

kamienica mieszkalno-handlowa

Styl architektoniczny

modernizm z elementami secesji i art déco

Kondygnacje

6+1

Rozpoczęcie budowy

1913

Ukończenie budowy

1915

Ważniejsze przebudowy

1952; 2015–2017

Właściciel

osoba prywatna

Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy ul. Kochanowskiego 12-12a”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kamienica przy ul. Kochanowskiego 12-12a”
Ziemia50°15′18,8″N 19°01′11,3″E/50,255222 19,019806

Kamienica przy ulicy Jana Kochanowskiego 12-12a w Katowicachzabytkowa kamienica mieszkalno-handlowa, położona przy ulicy J. Kochanowskiego 12-12a w Katowicach, w dzielnicy Śródmieście. Powstała w latach 1913–1915 w stylu modernistycznym z elementami secesji i art déco.

Historia

Zabytkowa kamienica w 2006 roku

Pierwsza zabudowa wzdłuż ówczesnej Sachsstrasse zaczęła powstawać na przełomie XIX i XX oraz na początku XX wieku[1]. Sama zaś kamienica pod współczesnym numerem 12 i 12a powstała w latach 1913–1915[2]. Część oficyn została dobudowana w późniejszym czasie, zajmując obrzeża działki[1].

W 1935 roku właścicielem części kamienicy pod numerem 12, jak i 12a był dr Paweł Chrobok. W tym czasie była ona zamieszkiwana głównie przez rodziny urzędników i kupców, a także były w niej prowadzone punkty handlowo-usługowe. Pod numerem 12 działały m.in.: skład kapeluszy, zakład z wyrobami gastronomicznymi, drogeria Leona Raka i skład kolonialny Jadwigi Radowickiej, natomiast pod numerem 12a siedzibę miała Centrala materiałów wybuchowych, Polska wytwórnia przyrządów ratowniczych, a także m.in. zakład rzeźbiarski Włodzimierza Romańskiego i magiel[3].

W 1952 roku kamienica przeszła modernizację[4]. 30 listopada 2015 roku kamienicę tę wraz z oficynami wpisano do rejestru zabytków[2].

Pod koniec 2017 roku zakończyła się trwająca od 2015 roku modernizacja kamienicy[5]. W ramach prac odtworzono zniszczone detale na jej fasadzie (w tym pilastry i reliefy), która także została odnowiona. Wymieniono także stolarką okienną i drzwiową i poddano renowacji balustrady[6]. Prace modernizacyjne obejmowały także wnętrze budynku, a w ramach prac podzielono duże lokale mieszkalne na mniejsze. Od strony oficyny została dobudowana winda, wewnątrz zaś powstały ciągi korytarzy, które połączyły obie części kamienicy[5]. W tym czasie kamienica była budynkiem mieszkalnym z pomieszczeniami biurowymi oraz lokalami użytkowymi usytuowanymi na parterze[6].

W sierpniu 2022 w systemie REGON było aktywnych 6 podmiotów gospodarczych z siedzibą przy ulicy J. Kochanowskiego 12, w tym gabinet rehabilitacji, gabinet kosmetyczny i biuro podróży, natomiast przy ulicy J. Kochanowskiego 12a aktywnych było 14 podmiotów, w tym kilka kancelarii adwokackich[7].

Charakterystyka

Jedno z wejść do kamienicy
Zdobienia kamienicy w formie płaskorzeźb przedstawiających wizerunki postaci alegorycznych

Zabytkowa kamienica mieszkalno-handlowa położona jest przy ulicy J. Kochanowskiego 12-12a w katowickiej dzielnicy Śródmieście[4].

Jest to budynek murowany z cegły pełnej, z tynkowaną frontową elewacją. Główny budynek został pokryty dachówką, oficyny zaś papą. Dach kamienicy jest wielospadowy i pulpitowy[1]. Budynek ma sześć kondygnacji nadziemnych i podpiwniczenie[4]. Wybudowany jest na planie nieregularnym, dopasowanym do kształtu działki, w środku zaś znajduje się dziedziniec, do którego powadzą dwa trakty z przejazdem bramnym[1]. Łączna powierzchnia zabudowy kamienicy wynosi 214 m²[4].

Architektonicznie kamienica układem elewacji i prostotą brył oraz dużymi i szerokimi oknami nawiązuje do modernizmu, lecz detalem sztukatorskim odwołuje się do secesji i art déco[1]. Elewacja frontowa kamienicy – zachodnia, jest tynkowana z dekoracjami również w tynku. Jest ona symetryczna z wyjątkiem witryn i wejść na parterze. Na parterze ma ona 10 osi, powyżej zaś jest ich 8[1]. Przejazd bramowy znajduje się na piątej osi parteru i został zamknięty eliptycznym łukiem[1]. Pomiędzy oknami 3. i 4. kondygnacji znajdują się potrójne wypukłe panneau z reliefowymi przedstawieniem zwierząt w centralnym polu i geometrycznym roślinnym ornamentem po bokach[1]. Elewacja kamienicy zwieńczona jest gzymsem[1].

Kamienica ma wykusz obejmujący 2-4 kondygnacje w osiach 3.-6., zamknięty na 5. kondygnacji na całej długości tarasem domkniętym pełną balustradą, która artykułowana jest wąskimi pionowymi płycinami[1]. W osi 3. i 6. w wykuszu znajdują się trzykondygnacyjne loggie[1]. Na poziomie 2. kondygnacji pomiędzy osiami zewnętrznymi wykusza i centralnymi znajdują się wizerunki postaci alegorycznych w formie płaskorzeźb[1].

Podłogi wewnątrz kamienicy są drewniane, na klatce schodowej zaś powstałe z lastriko. Schody na klatce schodowej są drewniane na konstrukcji stalowej, dwubiegowe[1]. Części kamienicy o nr. 12 i 12a połączone są wspólnymi korytarzami, prowadzącymi do windy[5]. Mieszkania wewnątrz kamienicy mają powierzchnie w przedziale 30-60 m², wszystkie są wyposażone w piece gazowe i łazienki[5]. Kamienica wraz z oficynami jest wpisana do rejestru zabytków pod numerem A/463/15[2]. Budynek wpisany jest także do gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice[8], a także na podstawie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego 28 maja 2014 roku wytyczono także strefę ochrony konserwatorskiej obejmującą m.in. kamienicę przy ulicy J. Kochanowskiego 12-12a[4].

W 2018 roku kamienica ta była własnością prywatną[6].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l m Narodowy Instytut Dziedzictwa: Karta ewidencyjna zabytku nieruchomego. Katowice ul. Kochanowskiego 12;12a. zabytek.pl, 2014-11. [dostęp 2022-08-12]. (pol.).
  2. a b c Narodowy Instytut Dziedzictwa: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków. Województwo śląskie. nid.pl. [dostęp 2022-08-12]. (pol.).
  3. Księga adresowa miasta Wielkich Katowic 1935/36 r., Katowice: Dr. E. Kwaśnik, 1935, s. 51 (pol.).
  4. a b c d e Urząd Miasta Katowice: Miejski System Zarządzania-Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej. emapa.katowice.eu. [dostęp 2022-08-12]. (pol.).
  5. a b c d Kolejna kamienica w centrum Katowic po remoncie zachwyca. katowice24.info, 2017-12-18. [dostęp 2022-08-12]. (pol.).
  6. a b c Michalina Bednarek: Kamienica w centrum Katowic po remoncie zachwyca. Odtworzono detale. katowice.wyborcza.pl, 2018-01-03. [dostęp 2022-08-12]. (pol.).
  7. Główny Urząd Statystyczny: Baza internetowa REGON. wyszukiwarkaregon.stat.gov.pl. [dostęp 2022-08-12]. (pol.).
  8. Urząd Miasta Katowice: GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW. Wyszukiwanie Zabytku Nieruchomego. bip.katowice.eu. [dostęp 2022-08-12]. (pol.).

Media użyte na tej stronie

Katowice location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Katowice. Punkty graniczne mapy:
  • N: 50.30 N
  • S: 50.125 N
  • W: 18.885 E
  • E: 19.125 E
Silesian Voivodeship location map2.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
  • N: 51.1617 N
  • S: 49.2956 N
  • W: 17.8872 E
  • E: 20.0559 E
Distinctive emblem for cultural property.svg
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
2022-08 Katowice - Śródmieście 054.jpg
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Śródmieście. Ulica Jana Kochanowskiego 12-12a
2022-08 Katowice - Śródmieście 050.jpg
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Śródmieście. Ulica Jana Kochanowskiego 12-12a
Katowice - Kochanowskiego 12-12a.JPG
Autor: Lestat (Jan Mehlich), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Ulica Kochanowskiego w Katowicach (widok od Placu Miarki).
2022-08 Katowice - Śródmieście 051.jpg
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Śródmieście. Ulica Jana Kochanowskiego 12-12a