Kaufhaus (Ruda Śląska)

Osiedle Kaufhaus
Osiedle Rudy Śląskiej
Ilustracja
Dom towarowy Kaufhaus
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miasto

Ruda Śląska

Data założenia

1880

Populacja (2008)
• liczba ludności


1385[1]

Strefa numeracyjna

32

Kod pocztowy

41-709

Tablice rejestracyjne

SRS, SL

Położenie na mapie Rudy Śląskiej
Mapa konturowa Rudy Śląskiej, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Osiedle Kaufhaus”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Osiedle Kaufhaus”
Ziemia50°17′38″N 18°52′26″E/50,293889 18,873889
Portal Polska
Osiedle Kaufhaus. Popularne domy wielorodzinne z czerwonej cegły to familoki wzdłuż ulicy Niedurnego
Okna familoków na osiedlu Kaufhaus
Reprezentacyjny budynek na osiedlu Kaufhaus

Kaufhaus (brak nazwy polskiej, śl. gwar. Kafhauz) – zabytkowe osiedle robotnicze położone w Rudzie Śląskiej na granicy dwóch przemysłowych dzielnic: Nowego Bytomia i Chebzia. Jest to charakterystyczny ciąg budynków zlokalizowanych na łuku obecnej ulicy Niedurnego. Osiedle powstawało w kilku etapach, pierwsze 22 budynki zbudowane zostały w 1880 roku.

Historia

Osiedle Kaufhaus zostało wybudowane w latach 1880–1913 dla pracowników powstałej w 1840 roku huty „Pokój”. Na osiedlu z czasem powstała również część usługowa, wybudowano m.in.: dom noclegowy dla samotnych robotników i nowoczesny dom towarowy. Około 1906 roku powstała druga część osiedla, położona przy obecnej ulicy Podgórze. Budynki mieszkalne na osiedlu to typowe familoki. Jest tu zabudowa blokowa z klatkami schodowymi, ciągnąca się wzdłuż ulic. We wszystkich budynkach były dwupokojowe mieszkania, po dwa na każdym piętrze. Na każde dwa mieszkania przypadała jedna ubikacja, położona na półpiętrze. W 1913 roku powstała wielkomiejski budynek (ul. Pileckiego 21–23), w którym na parterze mieściła się piekarnia. Zagrał on w filmie pt. Paciorki jednego różańca. Jego układ świadczył o tym, że planowano dalszą rozbudowę osiedla, jednak wybuch I wojny światowej zniweczył te plany. W 1933 roku całe osiedle liczyło około 40 wolnostojących budynków z trzema reprezentacyjnymi gmachami.

W latach 80. XX wieku zapadła decyzja o rozbiórce Kaufhausu, w rezultacie połowa najstarszej części osiedla przestała istnieć. W pierwszych kilku latach XXI wieku przeprowadzono remont ulicy oraz osiedla.

Architektura

Budynki mieszkalne na osiedlu to typowe familoki, z elewacją budynków ze skromnymi detalami architektonicznymi, mające dwa piętra i dwuspadowy dach. Domy budowane były w dwóch typach: w pierwszym typie na każdym piętrze umieszczono sześć małych mieszkań, do których wchodziło się z jednej klatki schodowej. Zaplecze gospodarcze i sanitariaty były zlokalizowane na podwórzu. W drugim typie domów zbudowano dwie klatki schodowe, na każdym piętrze znajdowały się po dwa duże mieszkania, składające się z dwóch większych pokoi (śl: izb) oraz kuchni.

Transport

Obok osiedla przebiega jedna z najważniejszych ulic miasta: ul. Niedurnego. Przy niej znajduje się przystanek autobusowy, skąd odjeżdża 7 linii autobusowych w kierunku wszystkich dzielnic miasta oraz do miasta Mikołów. Przebiega tamtędy także linia tramwaju w kierunku Bytomia oraz Chorzowa i Świętochłowic.

Hutniczy dom towarowy „Kaufhaus”

Hutniczy dom towarowy „Kaufhaus” (niem. Hütten-Kaufhaus Friedenshütte[2], śl. Kafhauz) wybudowano pośrodku osiedla w 1904 roku (między główną ulicą przelotową z linią tramwajową, ob. ul. Niedurnego a centralną ulicą kolonii, ob. ul. Pileckiego), jako zwieńczenie pierwszego etapu budowy. „Kaufhaus” samoistnie wyznaczył centrum osiedla, wokół którego koncentrowało się życie mieszkańców i od którego osiedle zaczerpnęło nazwę. Był w tamtych czasach bardzo nowoczesnym przedsięwzięciem, spełniającym najnowsze standardy higieniczne i fenomenem wykraczającym poza Górny Śląsk. Na trzech kondygnacjach budynku znajdowała się przestrzeń handlowa podzielona na działy oferujące różne grupy towarów. Był wyposażony m.in. w windy i ubojnię. Firma prowadząca „Kaufhaus” reklamowała bogaty wybór towarów w gazetach i czasopismach kupieckich na Śląsku i w Niemczech[2].

Zobacz też

Przypisy

  1. http://zalaczniki.ops.pl/dz1/id61_37.pdf Program aktywności lokalnej dla Osiedla Kaufhaus.
  2. a b „Molkerei-Zeitung”, Jg. 16, Berlin: Verlag Molkerei Zeitung, 1906. s. 321, 333 (reklamy domu towarowego).

Media użyte na tej stronie

Ruda Śląska location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Location map of Ruda Śląska, Poland
Ta mapa of Ruda Śląska została utworzona dzięki danym z projektu OpenStreetMap, zbieranym przez społeczność. Mapa ta może być niekompletna i zawierać błędy. Niewskazane jest poleganie wyłącznie na niej w nawigacji.
Silesian Voivodeship location map2.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
  • N: 51.1617 N
  • S: 49.2956 N
  • W: 17.8872 E
  • E: 20.0559 E
Kaufhaus Ruda.jpg
Dom towarowy Kaufhaus Ruda Śląska
Kaufhaus03.JPG
Budynek na osiedlu Kaufhaus, Ruda Ślaska
Familok okna.JPG
Okna w familokach, Ruda Ślaska
Familoki222.JPG
Familoki Ruda Śl. Nowy Bytom ul. Niedurnego osiedle Kaufhaus