Kazachstan

Qazaqstan Respwblıkasy,
Қазақстан Республикасы (kaz.)
Республика Казахстан (ros.)

Republika Kazachstanu
Flaga Kazachstanu
Godło Kazachstanu
Flaga KazachstanuGodło Kazachstanu
Hymn:
Meniń Qazaqstanım
Мениң Қазақстаным

(Mój Kazachstan)
Położenie Kazachstanu
KonstytucjaKonstytucja Kazachstanu
Język urzędowykazachski, rosyjski[1]
StolicaNur-Sułtan
Ustrój politycznydemokratyczny
Typ państwarepublika prezydencka
Głowa państwaprezydent Kasym-Żomart Tokajew
Szef rządupremier Askar Mamin
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
9. na świecie
2 724 900 km²
1,7%
Liczba ludności (2020)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
62. na świecie
18 735 900[2]
6,5 osób/km²
PKB (2018)
 • całkowite 
 • na osobę

179 mld[3] USD
9709[3] USD
PKB (PSN) (2018)
 • całkowite 
 • na osobę

504 mld[3] dolarów międzynar.
27 293[3] dolarów międzynar.
walutatenge (KZT)
Niepodległośćod ZSRR
16 grudnia 1991
Religia dominującaislam (70,4%)
Strefa czasowaUTC +5 do +6
Kod ISO 3166KZ
Domena internetowa.kz
Kod samochodowyKZ
Kod samolotowyUP
Kod telefoniczny+77
Mapa Kazachstanu

Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Qazaqstan, Qazaqstan Respwblıkasy; Қазақстан, Қазақстан Республикасы; ros. Казахстан, Республика Казахстан, trl. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Azji Środkowej (88% powierzchni) i częściowo w Europie Wschodniej (12% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba), powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego, graniczące z Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego – na długości 2340 km. Całkowita powierzchnia kraju wynosi 2 724 900 km²[4].

Geografia

Ogólne położenie

Zdecydowana większość terytorium Kazachstanu leży w Azji, tylko stosunkowo niewielka część północno-zachodniego Kazachstanu leży w Europie. Przeważająca większość terytorium kraju należy do Azji Środkowej, której Kazachstan zajmuje największą część. Do Kazachstanu należą także południowe obrzeża zachodniej Syberii.

Ukształtowanie terenu

Ukształtowanie terenu

Zachodnią i środkową część Kazachstanu stanowią niziny. Idąc od zachodu jest to Nizina Wschodnioeuropejska, a ściślej rzecz biorąc jej skrajnie południowa część – Nizina Nadkaspijska (pow. 200 tys. km²). Równoleżnikowy pas nizin jest rozdzielony przez południkowe pasmo niskich gór Mugodżarów – 657 m n.p.m. (południowe przedłużenie Uralu) i stanowiący jego kontynuację na południu płaskowyż Ustiurt (pow. 200 tys. km²). Na wschód od Mugodżarów i Jeziora Aralskiego (pow. 16,6 tys. km²) rozciąga się kazachska część Niziny Turańskiej. W północnej części kraju leży Płaskowyż Turgajski, rozcięty dolinną Bramą Turgajską. Wschodnią część Kazachstanu zajmuje rozległe Pogórze Kazachskie z izolowanymi pasmami gór średnich. Wschodnie pogranicze kraju zajmują góry – zachodnie krańce Ałtaju i Tienszanu. Na północy kraju do Kazachstanu należy południowy skraj Niziny Zachodniosyberyjskiej.

Klimat

Klimat Kazachstanu jest zdeterminowany przez jego położenie w sercu olbrzymiego kontynentu, z dala od oceanu, przez co nie docierają tu masy powietrza morskiego. Klimat kraju jest umiarkowany, suchy, skrajnie kontynentalny. Różnice temperatur lata (do +40 °C) i zimy (do –45 °C) oraz nocy i dnia są nadzwyczaj duże. Lato jest długie i gorące, zima równie długa i mroźna, zaś wiosna i jesień są bardzo krótkie. W centralnej części Kazachstanu opady praktycznie nie występują, na północnych i południowych obrzeżach dochodzą zaledwie do 300 mm rocznie.

Stosunki wodne

Wskutek suchości klimatu Kazachstan należy do krajów cierpiących na niedostatek wody. Sieć rzeczna kraju jest słabo rozwinięta. Częste są rzeki nieuchodzące do żadnego zbiornika wodnego, lecz wysychające w piaskach pustyń oraz rzeki okresowe. Maksymalne stany rzek występują wiosną – w porze topnienia śniegów na stepach.

Większość terytorium państwa należy do bezodpływowego obszaru zlewisk Morza Kaspijskiego (rzeki Ural i Emba), Jeziora Aralskiego (Syr-daria) i jeziora Bałchasz (Ili) i innych, pomniejszych bezodpływowych jezior, w większości zasolonych.

Północne pogranicze Kazachstanu należy do zlewni Obu (Toboł, Iszym i Irtysz).

Przyroda ożywiona

Północne obrzeże Kazachstanu leży w strefie lasostepu – na czarnoziemach spotyka się tu zagajniki brzozowo-osikowe, a na piaskach – sosnowe. Poza tym lasy spotyka się tylko wysoko w górach na obrzeżach kraju. Centralny równoleżnikowy pas kraju zajmują stepy – część Wielkiego Stepu eurazjatyckiego. Na południu stepy te przechodzą w półpustynie z dużym udziałem słonych bagien, częściowo pozbawionych roślinności. Na południe od pasa półpustyń leżą pustynie gliniaste i piaszczyste (Kyzył-kum, Mujun-kum), które łącznie zajmują 2/3 powierzchni państwa.

Ten pierwotny układ roślinności został znacząco zaburzony przez człowieka, zwłaszcza w czasach najnowszych. Znaczną część stepów zajęto pod uprawy rolne, które jednak wymagają sztucznego nawadniania.

Historia

W I tysiącleciu p.n.e. Kazachstan zamieszkiwany był przez związki plemienne Saków i Issydonów. Od II do III wieku zajęty przez Xiongnu, później w składzie kaganatu tureckiego. Od VIII do X wieku pod panowaniem dynastii Karachanidów. W latach 1219–1221 podbity przez Mongołów, należał do Złotej Ordy. Po jej rozpadzie podzielony na Chanat Uzbecki (na wschodzie) i Ordę Nogajską (na zachodzie). W połowie XV wieku w Chanacie Uzbeckim wyodrębnili się Kazachowie (tzn. ludzie wolni). Na innych ziemiach powstały 3 ordy (żuzy) – Wielka (Siedmiorzecze), Średnia i Mała.

Kazachstan został podbity przez Rosję i wcielony do tego kraju w 1868 roku. Po utworzeniu Związku Radzieckiego na terenie kraju utworzono autonomię dla Kazachów, początkowo jako wchodzącą w skład Rosyjskiej FSRR Kirgiską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką, w 1925 roku przemianowaną na Kazachską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką. W 1936 roku Kazachska ASRR zmieniła swój status i jako Kazachska Socjalistyczna Republika Radziecka weszła bezpośrednio w skład ZSRR.

W czasie rządów Stalina Kazachstan był znany ze znajdujących się na jego terenie obozów pracy (łagrów) oraz jako miejsce deportacji m.in. ludności polskiej oraz Czeczenów. Później Kazachstan stał się miejscem kilku ambitnych radzieckich projektów, takich jak: umiejscowione w Semeju laboratoria jądrowe, próby z bronią jądrową, kosmodrom Bajkonur, zagospodarowywanie bezludnych terytoriów. 16 grudnia 1991 Kazachstan, jako ostatnia z republik ZSRR, proklamował niepodległość. W 1997 roku stolica kraju została przeniesiona z położonego na południu miasta Ałmaty do znajdującej się bliżej geograficznego centrum kraju i dalej od granicy z Chinami Akmoły, przemianowanej później na Astanę (obecnie Nur Sułtan).

Demografia

Ludność Kazachstanu jest bardzo zróżnicowana. Spośród blisko 18,64 mln mieszkańców (2020) Kazachstanu największe grupy etniczne stanowią Kazachowie – blisko 68,5% oraz Rosjanie – ponad 18,8%[5].

Demografia Kazachstanu w latach 1926–2009 na podstawie spisów powszechnych oraz udział Kazachów w ogólnej liczbie ludności[6][7][8]
Rok1926
spis
1939
spis
1959
spis
1970
spis
1979
spis
1989
spis
1999
spis
2009
spis
Populacja6 198 4656 151 1029 309 84712 848 57314 684 28316 464 46414 981 28116 009 597
Kazachowie3 627 6122 327 6252 794 9664 161 1645 289 3496 534 6168 011 45210 096 763
Kazachowie %58,5%37,8%30%32,4%36%39,7%53,5%63,1%

Wyznania

Struktura religijna w 2019 roku, według World Christian Database[9]:

Statystyki demograficzne

Liczba ludności w latach 1992–2003
(2010)
Liczba ludności15 460 484
Ludność według wieku
0–14 lat21,8%
15–64 lat70,2%
ponad 64 lata7,9%
Wiek (mediana)
W całej populacji29,9 lat
Mężczyzn28,4 lat
Kobiet31,6 lat
Przyrost naturalny0,399%
Współczynnik urodzeń16,66 urodzin/1000 mieszkańców
Współczynnik zgonów9,39 zgonów/1000 mieszkańców
Współczynnik migracji-3,28 migrantów/1000 mieszkańców
Ludność według płci
przy narodzeniu1,06 mężczyzn/kobiet
poniżej 15 lat1,04 mężczyzn/kobiet
15–64 lat0,95 mężczyzn/kobiet
powyżej 64 lat0,53 mężczyzn/kobiet
Umieralność noworodków
W całej populacji24,93 śmiertelnych/1000 żywych
płci męskiej29,29 śmiertelnych/1000 żywych
płci żeńskiej20,32 śmiertelnych/1000 żywych
Oczekiwana długość życia
W całej populacji68,19 lat
Mężczyzn62,91 lat
Kobiet73,78 lat
Rozrodczość1,87 urodzin/kobietę
Współczynnik dorosłych z HIV/AIDS0,4% (2008)
Liczba osób zakażonych HIV/AIDS11 699 (2008)
Liczba zmarłych na HIV/AIDS230 (2008)

Główne miasta

Ałmaty (1 830 000), Nur-Sułtan (1 050 000), Szymkent (1 005 000), Karaganda (500 000), Aktobe (390 000), Taraz (356 000), Pawłodar (335 000), Ust-Kamienogorsk (330 000), Semej (także Semipałatyńsk, 323 000), Uralsk (306 000), Atyrau (240 000), Kustanaj (240 000), Kyzyłorda (201 000), Pietropawłowsk (201 000), Aktau (185 000), Temyrtau (180 000), Kokczetaw (153 000), Jekybastuz (147 000).

Ustrój polityczny

Kazachstan jest republiką prezydencką z systemem partii dominującej. Na czele państwa stoi prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję (do 2007 roku kadencje były siedmioletnie). Władza prezydenta jest bardzo silna: powołuje i odwołuje rząd, ma prawo rozwiązywania parlamentu i zarządzania referendum bez żadnych konsultacji politycznych. Tylko prezydent może wnosić projekty zmian w konstytucji. Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu.

W izbie niższej parlamentu zasiada 107 deputowanych, z czego 98 jest wybieranych w wyborach proporcjonalnych, w głosowaniu na partyjne listy krajowe, przy wyborczej klauzuli zaporowej wynoszącej 7%. Dziewięciu deputowanych wybiera Zgromadzenie narodu Kazachstanu. Kadencja izby trwa pięć lat.

W Senacie, izbie wyższej parlamentu, zasiada 47 senatorów. 32 z nich pochodzi z wyborów pośrednich, przeprowadzanych w czternastu kazachskich obwodach, w stolicy (Astanie) oraz w największym mieście (Ałmaty). Każdy z tych regionów wybiera dwóch senatorów. Wyboru dokonują na wspólnym posiedzeniu radni wszystkich szczebli z danego terenu (Maslichaty). Co trzy lata odnawiana jest połowa składu wybieralnej części Senatu. Pozostałych piętnastu senatorów nominuje na okres sześciu lat prezydent Kazachstanu. Dożywotni mandat senatora przysługuje również byłym prezydentom republiki.

W wyborach parlamentarnych z 20 marca 2016, 84 z 98 bezpośrednio wybieranych miejsc w parlamencie przypadły partii Nur Otan Nursułtana Nazarbajewa (na którą zagłosowało 82,20% uprawnionych). Do parlamentu weszły także Demokratyczna Partia Kazachstanu Ak Żoł (7 miejsc) oraz Komunistyczna Ludowa Partia Kazachstanu (7 miejsc).

Mimo iż Kazachstan uważany jest za państwo, które w porównaniu do innych krajów Azji Środkowej czyni największe postępy we wdrażaniu reform demokratycznych, to sytuacja w tym kraju wciąż daleka jest od standardów zachodnich. Międzynarodowe i pozarządowe organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka wskazują na częste przypadki ich łamania przez miejscowe władze.

Główne partie polityczne

Nowelizacja konstytucji z 18 maja 2007

18 maja 2007 prezydent Nursułtan Nazarbajew dokonał zmian w konstytucji republiki.

W izbie niższej (Mażylis) trzeciej kadencji – od września 2004 do czerwca 2007 – zasiadało 77 deputowanych, wybieranych w większości w okręgach jednomandatowych. Dziesięcioro było wybieranych w wyborach proporcjonalnych, w głosowaniu na partyjne listy krajowe, przy wyborczej klauzuli zaporowej wynoszącej 7%. Kadencja trzeciego Mażylisu uległa skróceniu wskutek uchwalenia zmiany konstytucji.

W Mażylisie czwartej kadencji – wybranym 18 i 20 sierpnia 2007 – zasiada 107 deputowanych, z czego 98 jest wybieranych w bezpośrednich wyborach proporcjonalnych na partyjne listy krajowe. Pozostałych 9 członków wybiera Zgromadzenie narodu Kazachstanu – organ składający się z przedstawicieli organizacji reprezentujących narodowości zamieszkujące Kazachstan.

Wyborcy głosują tylko na partie polityczne – po wyborach partie wyznaczają deputowanych spośród zgłoszonych do wyborów kandydatów. W przypadku odejścia z partii lub zmiany przynależności deputowany może utracić mandat.

Siły zbrojne

Kazachstan dysponuje trzema rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi, marynarką wojenną oraz siłami powietrznymi[10].

Uzbrojenie sił lądowych Kazachstanu składało się w 2018 roku z: 300 czołgów, 1613 opancerzonych pojazdów bojowych, 285 dział samobieżnych, 744 zestawów artylerii holowanej oraz 393 wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych[11].

Marynarka wojenna Kazachstanu dysponowała w 2018 roku 15 okrętami obrony przybrzeżnej[11].

Kazachskie siły powietrzne z kolei posiadały w 2018 roku uzbrojenie w postaci m.in. 149 myśliwców, 90 samolotów transportowych, 18 samolotów szkolno-bojowych, 75 śmigłowców oraz 18 śmigłowców szturmowych[11].

Wojska kazachskie w 2018 roku liczyły 106 tys. żołnierzy zawodowych oraz 32 tys. rezerwistów[11].

Według rankingu Global Firepower (2018) kazachskie siły zbrojne stanowią 50.[12] siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 2,4 mld dolarów (USD)[11].

Podział administracyjny

Geographylogo.svg
Porty lotnicze w Kazachstanie

Kazachstan podzielony jest na 14 obwodów i 3 miasta wydzielone. Obwody dzielą się dalej na rejony.

Obwody (w nawiasie podana stolica):

Miasta wydzielone:

Gospodarka

Kosmodrom Bajkonur w Kazachstanie. Start misji Sojuz TMA-5

Niemal w równym stopniu gospodarka Kazachstanu opiera się na przemyśle i rolnictwie. Kraj posiada dość bogate złoża surowców energetycznych (węgiel kamienny, ropa naftowa, gaz ziemny) oraz rudy żelaza, miedzi, cynku, ołowiu, fosforytów, chromu, manganu, srebra i złota. Spółki wydobywcze należą do kazachskiego funduszu państwowego Samruk-Kazyna, ale dopuszczają udziały inwestorów zachodnich i chińskich[13]. Od kilku lat zajmuje pierwsze miejsce na świecie w wydobyciu rud uranu, wyprzedzając wieloletniego lidera, Kanadę. Dzięki ich wydobyciu rozwija się przemysł hutniczy, maszynowy, chemiczny, a rolnictwo dostarcza surowców przemysłowi włókienniczemu i spożywczemu. Oprócz roślin przemysłowych (głównie bawełna, tytoń, buraki cukrowe) uprawia się zboża (pszenicę, jęczmień i owies), ziemniaki. Spory odsetek upraw prowadzony jest na polach sztucznie nawadnianych. W hodowli dominują owce, bydło, konie, wielbłądy i kozy, a w okolicach większych miast – trzoda chlewna i drób.

Głównymi celami planu rozwoju Kazachstan 2050: Nasza Siła, zainicjowanego 15 grudnia 2012 przez prezydenta Nursułtana Nazarbajewa, są tworzenie nowego modelu społecznego, rozwój edukacji i ochrony zdrowia, wzmocnienie państwowości i wsparcie przedsiębiorczości.

Turystyka

Jezioro

Kaindy powstało w wyniku osuwiska, które przegrodziło dolinę rzeki
Rezerwat Markakol w górach Ałtaj na terenie Kazachstanu

W 2013 roku kraj ten odwiedziło 4,93 miliona zagranicznych turystów (11% więcej niż w roku poprzednim), generując dla niego przychody na poziomie 1,460 mld dolarów[14][15].

Problemy ekologiczne

Olbrzymie kazachskie pustynie były dla radzieckich władz jednym z powodów umiejscowienia w Kazachstanie prób z bronią jądrową. Te dawne eksperymenty w połączeniu z brakiem kontroli zanieczyszczeń wpłynęły na alarmująco wysoki współczynnik zachorowań w wielu regionach wiejskich. W granicach Kazachstanu zanotowano dwie wielkie katastrofy ekologiczne: wysychanie Jeziora Aralskiego oraz wysokie skażenie radioaktywne na obszarach dawnych prób jądrowych (skażona jest wielka strefa na południe od miasta Kurczatow oraz obszary wzdłuż granicy z Chinami). Po zakończeniu II wojny światowej, decyzją władz radzieckich zaorano 250 tys. km² kazachskiego stepu i przekształcono go w pola uprawne. Po rozpadzie Związku Radzieckiego w 1991 roku i upadku kołchozów, większość owych terenów stała się nieużytkami rolnymi i obecnie ekolodzy obserwują intensywną regenerację ekosystemu trawiastych równin.

Kazachstan jest sygnatariuszem tzw. konwencji waszyngtońskiej (Międzynarodowej Konwencji o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem). W Kazachstanie ma swoją siedzibę Środkowoazjatyckie Regionalne Centrum Ekologiczne, rozwijające współpracę lokalnych państw w dziedzinie ochrony środowiska.

Święta państwowe

DataPolska nazwaOryginalna nazwa
1 styczniaNowy RokЖаңа жыл
8 marcaDzień KobietХалықаралық әйелдер күні
22 marcaŚwięto WiosnyНаурыз мейрамы
1 majaŚwięto Jedności Narodów KazachstanuҚазақстан халық бірлігі мейрамы
7 majaDzień Obrońców OjczyznyОтан Қорғаушы күні
9 majaDzień ZwycięstwaЖеңіс күні
6 lipcaDzień StolicyАстана күні
30 sierpniaDzień KonstytucjiҚазақстан Республикасы Конституциясы күні
25 październikaDzień RepublikiРеспублика күні
1 grudniaDzień Pierwszego PrezydentaТұңғыш Президент күні
16 grudniaDzień NiepodległościТәуелсіздік күні

Zobacz też

Przypisy

  1. Język rosyjski jest powszechnie używany, posiada status języka do kontaktów międzynarodowościowych.
  2. Негізгі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер – Халық, Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі; Статистика комитеті (kaz.).
  3. a b c d Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2018: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2018 (ang.). [dostęp 2018-07-24].
  4. Rocznik statystyczny Kazachstanu, 2009 (ros.).
  5. Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны, Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті [dostęp 2020-07-16] (kaz.).
  6. Динамика численности и состава населения Казахстана во второй половине ХХ века.
  7. CIA – The World Factbook.
  8. Archiwalne dane dotyczące liczby mieszkańców Kazachstanu [dostęp 2018-08-01] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-27] (ros.).
  9. WWL 2018 Church History and Facts – KAZAKHSTAN, Open Doors USA [dostęp 2020-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-13] (ang.).
  10. Kazakhstan (ang.). Global Firepower. [dostęp 2014-09-01].
  11. a b c d e 2018 Kazakhstan Military Strength [dostęp 2018-12-03] (ang.).
  12. 2018 Military Strength Ranking [dostęp 2018-12-03] (ang.).
  13. Michał Sutowski: Między Rosją a Chinami. W: Rozmowa z Ludwiką Włodek [on-line]. Krytyka Polityczna, 2016-03-22. [dostęp 2016-05-14].
  14. UNWTO Tourism Highlights, 2014 Edition, UNWTO, 2014, s. 8 [dostęp 2015-02-17] [zarchiwizowane z adresu 2015-02-14] (ang.).
  15. World Development Indicators: Travel and tourism (ang.). Bank Światowy. [dostęp 2016-02-07].

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Airplane silhouette.svg

Icon-type silhouette of an airplane. (Mainly to be used in Userboxes)

Used on WIkipedia as an airport location icon.
Geographylogo.svg
Autor: Andrew Fitzsimon, Licencja: CC0
Geography logo
Europe orthographic Caucasus Urals boundary.svg
Map of Europe. The continental boundary to Asia as indicated is the standard convention following the Caucasus crest, the Ural River and the Urals Mountains to the Sea of Kara
OSCE logo.svg
The logo of Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie – organizacja międzynarodowa
Kazakhstan National Anthem 2012.ogg
The national anthem of Kazakhstan from 2012.
Kazakhstan CIA map PL.png
Mapka Kazahstanu z CIA Factbook
Kazakhs.jpg
Autor: Dmitry A. Mottl, Licencja: CC BY-SA 3.0
Forestry officers in Markakol reserve, Altay Mountains
Emblem of Kazakhstan latin.svg
Emblem of Kazakhstan in its 2018 design, which has a Latin script inscription substituted for the previous Cyrillic one.
OSCE members and partners.svg
Autor:
This file was made by User:Sven
Nuvola apps locale.svg
Translation

If this image contains text, it can be translated easily into your language. If you need help, contact me

SemiPD-icon.svg
Flexible licenses

If you want to use this picture with another license than stated below, contact me

Nuvola apps email.png
Contact the author

If you need a really fast answer, mail me. If you need only a fast answer, write me here.

, Licencja: CC BY-SA 4.0
Organization for Security and Co-operation in Europe members and partners
  OSCE participating States
  Partners for Co-operation
Alfar3.jpg
Autor: FixerKZ, Licencja: CC BY-SA 3.0
Al-Farabi street, Almaty
Astana-steppe-7748.jpg
Autor: Vmenkov, Licencja: CC BY-SA 3.0
The steppes of central Kazakshtan (Akmola Province), as seen from a train approaching Astana from the north. The picture taken about 30 min before reaching Astana station.
IMG 9366-Kaindy.jpg
Autor: Jonas Satkauskas, Licencja: Attribution
Kaindy lake in south-east of Kazakhstan. The mountain lakes like this form after the landslide blocks the mountain river. The trunks are dead Picea schrenkiana trees.
Kazakhstan demography.png
Autor: unknown, Licencja: CC BY 2.0
Kazakhstan on the globe (Eurasia centered).svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location of XY (see filename) on the globe.
Central Downtown Astana 2.jpg
Autor: Ken and Nyetta, Licencja: CC BY 2.0
Central Downtown Nur-Sultan: in center Bayterek tower
Soyuz TMA-3 launch.jpg
The Soyuz TMA-3 vehicle launches from the Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan October 18, 2003, carrying astronaut C. Michael Foale, Expedition 8 mission commander and NASA ISS science officer; cosmonaut Alexander Y. Kaleri, Soyuz commander and flight engineer; and European Space Agency (ESA) astronaut Pedro Duque of Spain to the International Space Station (ISS). The trio will arrive at the ISS October 20, as Foale and Kaleri take over command of Station operations for the next 6 1/2 months. Duque will return to Earth October 28 with cosmonaut Yuri I. Malenchenko, Expedition 7 mission commander, and astronaut Edward T. Lu, NASA ISS science officer and flight engineer, in another Soyuz capsule already docked to the ISS. Kaleri and Malenchenko represent Rosaviakosmos.