Kołowy Staw

Kołowy Staw
Kolové pleso
Ilustracja
Kołowy Staw
Położenie
Państwo

 Słowacja

Region

Dolina Kołowa, Tatry

Wysokość lustra

1565,4 m n.p.m.

Morfometria
Powierzchnia

1,67 ha

Wymiary
• max długość
• max szerokość


225 m
123 m

Głębokość
• maksymalna


1,1 m

Hydrologia
Rzeki wypływające

Kołowy Potok

Rodzaj jeziora

karowe

Położenie na mapie Tatr
Mapa konturowa Tatr, po prawej znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Kołowy Staw”
Położenie na mapie Karpat
Mapa konturowa Karpat, u góry nieco na lewo znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Kołowy Staw”
Ziemia49°13′10,7″N 20°11′27,6″E/49,219639 20,191000
Kołowy Staw, nad nim ośnieżony Kołowy Szczyt
Kołowy Staw, widok z okolic Kołowego Przechodu

Kołowy Staw (słow. Kolové pleso, niem. Pflocksee, Rundsee, węg. Karó-tó, Kerek-tó) – staw w słowackich Tatrach Wysokich, na Kołowej Równi w środkowej części Doliny Kołowej (Kolová dolina) – odnogi Doliny Zadnich Koperszadów (Zadné Meďodoly), a w konsekwencji Doliny Jaworowej (Javorová dolina). Staw leży na wysokości 1565,4 m n.p.m., ma 1,67 ha powierzchni i 1,1 m głębokości (pomiary z lat 1961–1967). Ze swoją powierzchnią jest największym jeziorem w Dolinie Jaworowej. Jak na tatrzański staw tej wielkości jest natomiast wyjątkowo płytki (najpłytszy wśród stawów o powierzchni powyżej 1 ha), w wielu miejscach nad taflę wody wystają kamienie. Od strony północnej otoczony jest zaroślami kosodrzewiny, natomiast od południowo-wschodniej (z Bździochowej Kotliny) zbiega nad staw wielki stożek piargowy o wysokości ok. 430 m, tworząc wyraźny półwysep. Obsypujące się do stawu piargi stopniowo zmniejszają jego powierzchnię.

Ze stawu wypływa Kołowy Potok (wpadający na wysokości ok. 1285 m do Koperszadzkiego Potoku), zasilają go natomiast dwa okresowe strumienie z górnych odnóg Doliny Kołowej – Bździochowego Koryciska i Bździochowej Kotliny (ten ostatni wypływa spod piargów zaledwie ok. 40 m przed swoim ujściem do stawu).

Wbrew swojej nazwie, Kołowy Staw ma kształt wydłużony i dość nieregularny. Jego nazwa sugeruje, że w przeszłości miał on bardziej okrągły kształt, obecnie zatracony wskutek systematycznego zasypywania przez piargi i muł.

W źródłach pisanych Kołowy Staw pojawia się już w roku 1644, w książce Davida Frölicha. Od nazwy stawu powstała nazwa doliny, a później również innych obiektów w otoczeniu. Obecnie staw leży na terenie obszaru ochrony ścisłej i nie doprowadza do niego żaden szlak turystyczny.

Bibliografia

  • Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XXIV. Czerwona Turnia – Przełęcz pod Kopą. Warszawa: Sport i Turystyka, 1984. ISBN 83-217-2472-8.
  • Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.

Media użyte na tej stronie

Carpathians relief location map.jpg
Autor: Uwe Dedering, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Carpathians.
  • Projection: Equirectangular projection, strechted by 148.0%.
  • Geographic limits of the map:
  • N: 50.0° N
  • S: 44.25° N
  • W: 16.0° E
  • E: 27.5° E
  • GMT projection: -JX19.473333333333333cd/14.410266666666665cd
  • GMT region: -R16.0/44.25/27.5/50.0r
  • GMT region for grdcut: -R16.0/44.25/27.5/50.0r
  • Relief: SRTM30plus.
  • Made with Natural Earth. Free vector and raster map data @ naturalearthdata.com.
Legenda jezioro.gif
Autor: Tzugaj, Licencja: CC0
znak graficzny do map, ukazujący przykładowe jezioro
Vysoké Tatry, Dolina Bielej vody, cestou od Zeleného plesa na Jahňací štít (23).JPG
Autor: Michal Klajban, Licencja: CC BY-SA 3.0
Dolina Bielej vody - path from "Zelene pleso" to "Jahnaci stit", High Tatras, Slovakia
Kolowy Staw.jpg
Autor: Rafik k, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kołowy Staw i Kołowy Szczyt, dobrze widoczna część olbrzymiego stożka piargowego spływającego z Bździochowej Kotliny.
Dolina Kołowa a1.jpg
Autor: Jerzy Opioła, Licencja: CC BY-SA 4.0
Dolina Kołowa (Tatry Wysokie). Widok z grani Jagnięcego Szczytu