Kościół Bożego Ciała w Gdańsku (polskokatolicki)

Kościół Bożego Ciała
w Gdańsku
Distinctive emblem for cultural property.svg A-1061 z dnia 31.10.1988 r.[1](zespół szpitalny)
kościół parafialny
Ilustracja
widok ogólny
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Miejscowość

Gdańsk

Wyznanie

starokatolickie

Kościół

polskokatolicki

Parafia

Bożego Ciała

Wezwanie

Bożego Ciała

Położenie na mapie Gdańska
Mapa konturowa Gdańska, w centrum znajduje się punkt z opisem „Kościół Bożego Ciaław Gdańsku”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Kościół Bożego Ciaław Gdańsku”
Ziemia54°21′30″N 18°38′35″E/54,358333 18,643056

Kościół Bożego Ciała w Gdańskupolskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w Śródmieściu Gdańska, w województwie pomorskim. Należy do dekanatu pomorsko-wielkopolskiego diecezji warszawskiej.

Historia

Po lewej starsza nawa główna z wieżą z XVIII wieku i prostopadła nawa barokowa

Kościół został zbudowany jako część katolickiego zespołu szpitalnego pod wezwaniem Bożego Ciała. Pierwotnie mieścił się tu zakład dla trędowatych, a następnie jako przytułek dla ludzi starych, chorych i samotnych. Przyjmuje się, chociaż nie jest to oficjalnie potwierdzone, że zespół powstał w 1350 roku. Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1385 roku. Pierwsza potwierdzona informacja o szpitalu i kaplicy pochodzi z 1395 roku. Pierwotnie był to kościół filialny parafii mariackiej. Gotycka kaplica szpitalna została rozbudowana pod koniec XV stulecia i pełniła odtąd funkcję prezbiterium powiększonej świątyni. Przyjmuje się, że rozbudowa kaplicy została rozpoczęta jeszcze przed 1454 roku i została przerwana w związku z wybuchem wojny trzynastoletniej (1454–1466). Obecna forma kościoła powstała w wyniku odbudowy po oblężeniu w 1577 roku, wtedy to powstała główna nawa usytuowana w przybliżeniu na osi wschód-zachód.

Od 1592 roku kościół pełnił funkcję ewangelickiego kościoła parafialnego. Zmiana funkcji kościoła spowodowała decyzję o rozbudowie świątyni. W latach 1688-1689 została wzniesiona, według projektu Barthela Ranischa, prostopadła barokowa nawa, usytuowana po północnej stronie korpusu.

W 1707 pojawiła się zewnętrzna kazalnica z figurami apostołów i symbolizującą Chrystusa postacią pelikana (obecnie wewnątrz kościoła)[2].

W 1749 roku została wybudowana wschodnia wieża o konstrukcji szkieletowej, którą obmurowano w połowie XVIII stulecia. W 1916 roku świątynia została uszkodzona przez uderzenie pioruna, co spowodowało przeprowadzenie prac remontowych. W 1936 roku kościół przeszedł restaurację. Świątynia została nieznacznie zniszczona w czasie II wojny światowej (wywieziono organy, powypadały witraże, zginęły dwa dzwony i mechanizm zegara z wieży, ograbiono podziemne krypty[3]). Po roku 1945 część budynków wchodzących w skład zespołu rozebrano, a pozostałe wykorzystano jako domy mieszkalne. W 2021 rozpoczęto rewitalizację trzech z pięciu budynków zespołu (najstarszy pochodzi z 1786) i ich adaptacja na potrzeby Hewelianum; do połowy 2024 kosztem 31 mln zł powstaną w nich miejsca noclegowe, mediateka, księgarnia oraz kawiarnia[4][5][6].

Na początku lat. 60. XX wieku świątynia została poddana rewaloryzacji. W 1974 roku kościół razem z plebanią zostały przekazane kościołowi polskokatolickiemu[7].

Proboszczem w parafii jest ks. Rafał Michalak

Zobacz też

Przypisy

Media użyte na tej stronie

Gdańsk location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa gminy Gdańsk, Polska
Pomeranian Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 54.92 N
  • S: 53.40 N
  • W: 16.65 E
  • E: 19.75 E
Distinctive emblem for cultural property.svg
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Kościół pw. Bożego Ciała w Gdańsku.jpg
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Gdańsk Śródmieście, kościół pw. Bożego Ciała.
Kościół pw. Bożego Ciała w Gdańsku - plan.JPG
Kościół pw. Bożego Ciała w Gdańsku - plan z około 1910 roku.
Gdańsk, Kościół Polskokatolicki Bożego Ciała - fotopolska.eu (292380).jpg
(c) Yanek / fotopolska.eu, CC BY-SA 3.0
Zewnętrzna XVIII-wieczna barokowa ambona do głoszenia kazań na świeżym powietrzu, zbudowana na pamiątkę kazań Jakuba Hegge.
Były cmentarz przy ulicy 3 Maja w Gdańsku.jpg
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Gdańsk ul. 3-go Maja. Teren byłego cmentarza ewangelickiego p.w. Bożego Ciała, czynnego w latach 1815-1956. Na drugim planie budynek zbrojowni zespołu umocnień nowożytnych.