Kraj Krasnojarski

Kraj Krasnojarski
Красноярский край
kraj
ilustracja
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo

 Rosja

Siedziba

Krasnojarsk

Kod ISO 3166-2

RU-KYA

Gubernator

Aleksandr Uss

Powierzchnia

2 366 797 km²

Populacja (2021)
• liczba ludności


2 857 567[1]

• gęstość

1,21 os./km²

Strefa czasowa

czas moskiewski+4, UTC +7:00

Położenie na mapie Rosji
Położenie na mapie
Portal Rosja

Kraj Krasnojarski (ros. Красноярский край, Krasnojarskij kraj) – kraj w Rosji. Druga pod względem wielkości (po Jakucji) jednostka terytorialna Rosji. Stolicą jest Krasnojarsk (1 mln mieszkańców). Wchodzi w skład Syberyjskiego Okręgu Federalnego.

Geografia

Kraj położony jest w środkowej Syberii, w środkowo-wschodniej Rosji. Jego powierzchnia wynosi 2 339 700 km², co stanowi 13% terytorium państwa. Administracyjnie kraj graniczy od zachodu z Jamalsko-Nienieckim i Chanty-Mansyjskim Okręgiem Autonomicznym oraz obwodami: tomskim i kemerowskim, od południa z republikami: Chakasji i Tuwy, a od wschodu z obwodem irkuckim i Jakucją (Republika Sacha). Na terytorium kraju, w okolicach jeziora Wiwi (rejon ewenkijski) znajduje się geograficzny środek Rosji.

Kraj jest silnie rozciągnięty południkowo. Terytorium kraju sięga od archipelagu Ziemia Północna na północy do pasma górskiego Sajanów na południu. Większa część kraju leży na obszarze Wyżyny Środkowosyberyjskiej. Część wschodnia leży na Nizinie Zachodniosyberyjskiej. Część północna obejmuje zachodnią Nizinę Północnosyberyjską, Półwysep Tajmyr oraz częściowo Półwysep Gydański.

Kraj znajduje się w zlewisku Oceanu Arktycznego, leżąc nad morzami: Karskim i Łaptiewów. Główną rzeką jest Jenisej. Inne ważne rzeki to: Podkamienna Tunguzka, Dolna Tunguzka, Angara, Chatanga, Kurejka, Piasina, Sym, Wielki Pit, Syda, Tuba, Oja, Kan i Mana. Największym jeziorem jest Tajmyr, a największym sztucznym zbiornikiem jest Zbiornik Krasnojarski na Jeniseju.

Klimat

W związku z dużą rozciągłością południkową klimat kraju jest niejednolity. Rejony południowe i środkowe gdzie mieszka większość ludności leżą w strefie klimatu umiarkowanego kontynentalnego natomiast północne w strefie klimatu subpolarnego i klimatu polarnego.

Większość kraju leży za granicą wiecznej zmarzliny. Przeważają tu tundra i tajga. Tereny rolnicze są niewielkie i znajdują się w południowej części kraju.

Historia

Kraj utworzono w 1934 r.

Od 1 stycznia 2007 Ewenkijski Okręg Autonomiczny oraz Tajmyrski (Dołgańsko-Nieniecki) Okręg Autonomiczny zostały zlikwidowane i weszły w skład Kraju Krasnojarskiego jako rejony; stało się to na mocy wyników referendum z 17 kwietnia 2005.

Podział administracyjny

Krasnojarsk to stolica, największe miasto i jedno z najstarszych miast kraju
Norylsk to największe miasto na północy kraju
Aczyńsk to jedno ze starszych miast kraju oraz ośrodek przemysłu rafineryjnego
Kańsk to jedno ze starszych miast kraju oraz ośrodek wydobycia węgla
Żeleznogorsk to miasto zamknięte powstałe po II wojnie światowej
Minusińsk jest jednym z głównych miast Kotliny Minusińskiej
Zielenogorsk to miasto zamknięte powstałe po II wojnie światowej

Miejscowości pod jurysdykcją władz Federacji

Są to miasta zamknięte oraz osiedla typu miejskiego wyłączone spod jurysdykcji władz Kraju Krasnojarskiego.

  • Miasta:
    • Zielenogorsk (Зеленогорск)
    • Żeleznogorsk (Железногорск) -wraz z osiedlem typu miejskiego: Podgornyj (Подгорный)
  • Osiedla typu miejskiego:
    • Kiedrowyj (Кедровый)
    • Sołniecznyj (Солнечный)

Miasta wydzielone

  • Aczyńsk (Ачинск)
  • Bogotoł (Боготол)
  • Borodino (Бородино)
  • Diwnogorsk (Дивногорск)
  • Kańsk (Канск)
  • Lesosibirsk (Лесосибирск) -wraz z osiedlem typu miejskiego: Striełka (Стрелка)
  • Minusińsk (Минусинск) -wraz z osiedlem typu miejskiego: Zielonyj Bor (Зелёный Бор)
  • Nazarowo (Назарово)
  • Norylsk (Норильск) -wraz z osiedlem typu miejskiego: Snieżnogorsk (Снежногорск)
  • Sosnowoborsk (Сосновоборск)
  • Szarypowo (Шарыпово) -wraz z osiedlami typu miejskiego: Dubinino (Дубинино) i Gorjaczegorsk (Горячегорск)

Rejony

Miasta

Artiomowsk (Артёмовск), Aczyńsk (Ачинск), Bogotoł (Боготол), Borodino (Бородино), Diwnogorsk (Дивногорск), Dudinka (Дудинка), Jenisejsk (Енисейск), Żeleznogorsk (Железногорск), Zaoziornyj (Заозёрный), Zielenogorsk (Зеленогорск), Igarka (Игарка), Iłańskij (Иланский), Kańsk (Канск), Kodyńsk (Кодинск), Lesosibirsk (Лесосибирск), Minusińsk (Минусинск), Nazarowo (Назарово), Norylsk (Норильск), Sosnowoborsk (Сосновоборск), Użur (Ужур), Ujar (Уяр), Szarypowo (Шарыпово).

Miasta i osiedla powyżej 15 000 mieszkańców

Miasta i osiedla powyżej 15 000 mieszkańców
stan na 1 stycznia 2005
Krasnojarsk (Красноярск)917,2Diwnogorsk (Дивногорск)30,1
Norylsk (Норильск)131,9Kajerkan (Кайеркан)27,3
Aczyńsk (Ачинск)115,5Dudinka (Дудинка)25,2
Kańsk (Канск)102,0Bogotoł (Боготол)23,2
Żieleznogorsk (Железногорск)94,2Bieriozowka (Берёзовка)21,1
Zielenogorsk (Зеленогорск)69,2Jenisejsk (Енисейск)19,5
Minusińsk (Минусинск)68,7Borodino (Бородино)19,0
Lesosibirsk (Лесосибирск)64,9Szuszenskoje (Шушенское)18,6
Tałnach (Талнах)58,2Iłańskij (Иланский)16,5
Nazarowo (Назарово)54,9Użur (Ужур)16,5
Szarypowo (Шарыпово)39,4Kodyńsk (Кодинск)15,1
Sosnowoborsk (Сосновоборск)30,7

Gospodarka

W Kraju Krasnojarskim wydobywa się węgiel brunatny, nikiel, miedź, żelazo, złoto oraz grafit[2]. W regionie rozwinął się przemysł hutniczy, elektromaszynowy, chemiczny, drzewny oraz materiałów budowlanych[2]. W regionie uprawia się zboże, len, konopie oraz hoduje się bydło, owce, kozy, trzodę chlewną, zwierzęta futerkowe, renifery[2].

Polonica

Kościół Przemienienia Pańskiego w Krasnojarsku

Tablice rejestracyjne

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Kraju Krasnojarskim mają oznaczenie 24 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

REF new (questionmark).svg
Autor: Sławobóg, Licencja: LGPL
Icon for missing references
Map of Russia - Krasnoyarsk Krai (2008-03).svg
Autor: Marmelad, Licencja: CC BY-SA 2.5
Autogenerated image to indicate Russian subjects as of 2008-03. Subject as indicated by filename.
Первый, туманный.jpg
Autor: Александр Лещёнок, Licencja: CC BY-SA 4.0
Stolby National Nature Reserve, Krasnoyarski Krai, Russian Federation.
Сурикова-19-01.jpg
Autor: Draft Krsk, Licencja: CC BY-SA 4.0
To fotografia pomnika kulturowego dziedzictwa w Rosji; numer:
Ачинск администрация.JPG
Autor: Alava, Licencja: CC BY-SA 4.0
Администрация города Ачинска.
Coat of arms of Krasnoyarsk Krai.svg
Coat of arms of Krasnoyarsk Krai
Зеленогорск.jpg
Autor: Turist45, Licencja: CC BY-SA 3.0
Зеленогорск
Минусинск - Ленина ул., 77 (1).JPG
Autor: Kotoshlei, Licencja: CC BY-SA 3.0
To fotografia pomnika kulturowego dziedzictwa w Rosji; numer:
Kansk Ploshad Korosteleva 1.jpg
Autor: Pavel Elizaryev, Licencja: CC BY-SA 3.0
To fotografia pomnika kulturowego dziedzictwa w Rosji; numer:
Krasnoyarsk kray philarmonic society, the organ hall.jpg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Siberiano (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0
The Organ Hall of the Krasnoyarsk Krai Philarmonic Society. 26.12.2005. Dekabristov street, 20, Krasnoyarsk city, Russia.

A very unusual architecture style for the Southern Siberia. Formerly a Polish Catholic church.
4Y1A0061 Norilsk (28321344983).jpg
Autor: Ninara from Helsinki, Finland, Licencja: CC BY 2.0
To fotografia pomnika kulturowego dziedzictwa w Rosji; numer: