Księga robotów

Księga robotów
Autor

Stanisław Lem

Typ utworu

Opowiadania fantastyczne

Wydanie oryginalne
Miejsce wydania

Polska

Język

polski

Data wydania

1961

Wydawca

Iskry

Księga robotów – zbiór opowiadań Stanisława Lema. Po raz pierwszy wydany nakładem wydawnictwa Iskry w roku 1961[1].

Lista opowiadań

  • DZIENNIKI GWIAZDOWE IJONA TICHEGO
    • Przedmowa profesora Tarantogi
    • Podróż jedenasta
    • Podróż dwunasta
    • Podróż czternasta
    • Podróż dwudziesta druga
    • Podróż dwudziesta trzecia
    • Podróż dwudziesta czwarta
    • Podróż dwudziesta piąta
  • ZE WSPOMNIEŃ IJONA TICHEGO
    • I - Profesor Corcoran
    • II - Profesor Decantor
    • III - Profesor Zazul
    • IV - Fizyk Molteris
  • Formuła Lymphatera
  • Terminus

Opis opowiadań

Przedmowa profesora Tarantogi

Podróż jedenasta

Tichy zostaje wezwany na spotkanie w sprawie kosmicznej wagi. Po przybyciu na miejsce podróżnik poznaje historię buntu komputera pokładowego statku kosmicznego Bożydar II, który osiadł na niezamieszkałej planecie Procyona (określanej jako Kareliria) i stworzył społeczeństwo robotów. Towarzystwo ubezpieczeń, z którego usług korzystał Bożydar II, podjęło próby rewindykacji robotów, które - mimo wysłania licznych agentów - spełzły na niczym. Tichy decyduje się pomóc w rozwiązaniu zagadki Karelirii[2].

Podróż dwunasta

Pod wpływem opowieści profesora Tarantogi Tichy zdecyduje się polecić na planetę Amauropię. Na miejscu podróżnik spotyka Mikrocefali - istoty człekokształtne na niskim poziomie rozwoju. Korzystając z wynalazku Tarantogi, umożliwiającego spowolnienie lub przyspieszenie upływu czasu, Tichy obserwuje historię Mikrocefali od czasów prymitywnych plemion do powstania demokratycznego społeczeństwa[3].

Podróż czternasta

Po lekturze pożyczonej od profesora Tarantogi książki Tichy decyduje się polecieć na planetę Enteropię i tam zapolować na kurdla. Przygotowując się do wyprawy, podróżnik poznaje historię zamieszkującej Enteropię cywilizacji Ardrytów; jego zainteresowanie wzbudza jeden z elementów ardryckiej kultury, jakim są sepulki[4].

Nawiązania do Podróży czternastej znajdują się w Wizji lokalnej Stanisława Lema[5].

Podróż dwudziesta druga

Podróż dwudziesta trzecia

Podróż dwudziesta czwarta

Podróż dwudziesta piąta

I - Profesor Corcoran

Ijon Tichy opowiada gronu osób historię spotkania z profesorem Corcoranem. Wzbudziwszy zaufanie uczonego, podróżnik zostaje przez niego zaproszony do laboratorium. Tam Tichy poznaje sekret profesora: stworzone przez niego mózgi elektronowe, przekonane o tym, że są żywymi i czującymi istotami[6].

II - Profesor Decantor

Tichego odwiedza nieznajomy, który przedstawia mu się jako profesor Decantor, wynalazca duszy. W toku rozmowy Tichy zdaje sobie sprawę, że profesorowi udało się umieścić w krysztale świadomość człowieka, na wieczność pozbawioną kontaktu z jakimikolwiek bodźcami[7].

III - Profesor Zazul

Tichy błądzi w lesie w trakcie burzy. Szukając schronienia, trafia do domu profesora Zazula. Gospodarz dzieli z gościem opowieścią o jego eksperymentach nad klonowaniem istot żywych[8].

IV - Fizyk Molteris

Tichego odwiedza gość, przedstawiający się jako Molteris. Na oczach Tichego przeprowadza eksperyment, który udowadnia istnienie podróż w czasie. Wizyta fizyka miała na celu nakłonienie Tichego do sfinansowania dalszych prac nad wehikułem czasu. Tichy i Molteris wspólnie wpadają na pomysł: fizyk uda się trzydzieści lat w przyszłość, by poznać tożsamość osób, które wsparły finansowo Molterisa[9].

Formuła Lymphatera

Bohater tytułowy - Ammon Lymphater - opowiada anonimowemu słuchaczowi historię swojego odkrycia. Lymphater, studiując cybernetykę i teorię informacji, zainteresował się fenomenem, w ramach którego owady (zwłaszcza mrówki) wydają się od razu posiadać niezbędną do życia wiedzę, instynkty itp. informacje. Owocem jego prac jest formuła, z pomocą której możliwe byłoby stworzenie istoty, będącej w stanie zdobyć natychmiastową wiedzę o wszechświecie[10].

Terminus

Pirx obejmuje dowództwo statku kosmicznego. Na jego pokładzie odkrywa robota o imieniu Terminus, którego losy związane są z katastrofą, jakiej doznała lata temu załoga statku.

Adaptacje

Przypisy

  1. Księga Robotów | Stanisław Lem, Lubimyczytać.pl [dostęp 2022-12-12] (pol.).
  2. Stanisław Lem, Dzienniki gwiazdowe, Kraków 2012, s. 57-98.
  3. Stanisław Lem, Dzienniki gwiazdowe, Kraków 2012, s. 99-110.
  4. Stanisław Lem, Dzienniki gwiazdowe, Kraków 2012, s. 135-164.
  5. Wyborcza.pl, krakow.wyborcza.pl [dostęp 2022-12-12].
  6. Huncwot.com, Dziwne skrzynie profesora Corcorana - Kwartalnik Przekrój, przekroj.pl [dostęp 2022-12-12] (pol.).
  7. Stanisław Lem, Dzienniki gwiazdowe, Kraków 2002, s. 24-40.
  8. Stanisław Lem, Dzienniki gwiazdowe, Kraków 2002, s. 40-51.
  9. Stanisław Lem, Dzienniki gwiazdowe, Kraków 2002, s. 52-65.
  10. "Formuła Lymphatera" Stanisława Lema - zapomniana opowieść o Ijonie Tichym?
  11. FilmPolski.pl, FilmPolski [dostęp 2022-12-12] (pol.).
  12. FilmPolski.pl, FilmPolski [dostęp 2022-12-12] (pol.).

Media użyte na tej stronie

St Lem resize.jpg
Autor: Courtesy of Lem's secretary, Wojciech Zemek. Resize and digital processing by Masur., Licencja: CC-BY-SA-3.0
Stanisław Lem in 1966