Liberec

Liberec
Ilustracja
Widok na miasto z ratusza.
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo Czechy
Krajliberecki
ZarządzającyJaroslav Zámečník
Powierzchnia106,10 km²
Wysokość374 m n.p.m.
Populacja (1.01.2020)
• liczba ludności
• gęstość

104 802[1]
987,8 os./km²
Kod pocztowy460 01
Tablice rejestracyjneL
Położenie na mapie kraju libereckiego
Mapa konturowa kraju libereckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Liberec”
Położenie na mapie Czech
Ziemia50°45′N 15°02′E/50,750000 15,033333
Strona internetowa
Portal Czechy

Liberec (niem. Reichenberg, cyg. Libercys) – miasto w północnych Czechach nad Nysą Łużycką, stolica kraju libereckiego, ośrodek sportów zimowych położony u podnóży Ještěda. W 1577 roku miejscowość otrzymała prawa miejskie. Na początku 2020 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą około 105 tys., Liberec zajmował piąte miejsce pod względem liczby ludności w Republice Czeskiej[2].

Po I wojnie światowej była to stolica prowincji Niemieckie Czechy (niem. Deutschböhmen, cz. Německé Čechy). Do końca II wojny światowej zamieszkiwany był głównie przez Niemców sudeckich. W czasie II wojny Liberec był stolicą Okręgu III Rzeszy – Kraju Sudetów.

Położenie

Miasto leży w północnych Czechach, w Sudetach Zachodnich, na terenie Kotliny Żytawskiej (cz. Žitavská pánev; przedłużeniem tej kotliny po stronie polskiej jest Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie), w Kotlinie Libereckiej (cz. Liberecká kotlina), pomiędzy Górami Izerskimi na północy a Grzbietem Jesztiedzkim na południu.

Ratusz leży na wysokości 374 m n.p.m. Najniższy punkt w granicach miasta znajduje się w części zwanej Machnín – 325 m n.p.m., a najwyższy na szczycie Ještědu – 1012 m n.p.m. Przez miasto przepływa Nysa Łużycka oraz jej dopływy – Černá Nisa i Harcovský potok[3].

Wybrane zabytki

  • Stary Zamek (XVI w.), zbudowany w stylu renesansowym w latach 1583–1587, następnie wielokrotnie przebudowywany. Wyróżnia się kaplica z kasetonowym stropem i oratorium podpartym przez pięć kolumn toskańskich.
  • Nowy Zamek (XVIII w.),
  • Ratusz (XIX w.), zbudowany w stylu neorenesansowym, na podstawie projektu Franza Neumanna w latach 1888–1893.
  • Łaźnie miejskie z lat 1900–1902 roku, obecnie siedziba galerii.

Rekreacja i wypoczynek

Liberec jest dość chętnie odwiedzanym miastem przez osoby poszukujące aktywnego wypoczynku. Oprócz kompleksu narciarskiego w mieście istnieją dwa aquaparki – Plavecký bazén Liberec i Centrum Babylon Liberec (część kompleksu hotelowego i rozrywkowego) oraz jedno odkryte kąpielisko Koupaliště Vápenka[4]. W mieście znajduje się ogród zoologiczny oraz ogród botaniczny

Ludzie

  • Emil Artin (1898–1962) – austriacki matematyk
  • Marcela Augustová (ur. 1965) – czeska dziennikarka i prezenterka telewizyjna
  • Guido Beck (1903–1989) – niemiecki fizyk
  • Barbara Bouchet (ur. 1943) – amerykańska aktorka, biznesmenka pochodzenia niemieckiego
  • Vlasta Burian (1891–1962) – czeski aktor, znany jako "król komików"
  • Martin Cikl (ur. 1987) – czeski skoczek narciarski
  • Christoph Demantius (1567–1643) – kompozytor niemiecki
  • Martin Damm (ur. 1972) – czeski tenisista
  • Lukáš Derner (ur. 1983) – czeski hokeista
  • Tomáš Enge (ur. 1976) – czeski kierowca wyścigowy
  • Herbert Feigl (1902–1988) – austriacki filozof
  • Gustav Ginzel (1931–2008) – niemiecki podróżnik i wspinacz
  • Ladislav Hampl (ur. 1981) – czeski aktor
  • Konrad Henlein (1898–1945) – przywódca Niemców Sudeckich
  • Zuzana Hejnová (ur. 1986) – czeska lekkoatletka
  • Heinrich Herkner (1863–1932) – ekonomista
  • Stanislav Hnělička (ur. 1922) – czeski wojskowy
  • Kamillo Horn (1860–1941) – niemiecki kompozytor
  • Petr Jeništa (ur. 1977) – czeski aktor
  • Oldřich Kaiser (ur. 1955) – czeski aktor i komik filmowy i teatralny
  • Jiří Kořínek (1906–1989) – czeski esperantysta i tłumacz
  • Harald Kreutzberg (1902–1968) – niemiecki tancerz i teoretyk baletu
  • Pavel Liška (ur. 1971) – czeski aktor
  • Radek Lonc (ur. 1977) − czeski kulturysta
  • Olga Lounová (ur. 1981) – czeska aktorka i śpiewaczka
  • Markus Lüpertz (ur. 1941) – niemiecki malarz związany z ruchem neoekspresjonizmu
  • Ludmila Macešková (1898–1974) – czeska poetka i pisarka, publikująca pod pseudonimem Jan Kameník
  • Jaroslav Masopust (ur. 1929) – czeski lekarz, biochemik, profesor Uniwersytetu Karola w Pradze
  • Roderich Menzel (1907–1987) – czeski i niemiecki tenisista, dziennikarz, scenarzysta i pisarz
  • Jaroslav Nedvěd (ur. 1969) – czeski hokeista
  • Petr Nedvěd (ur. 1971) – czeski hokeista
  • Miroslava Pleštilová (ur. 1966) – czeska aktorka
  • Ferdinand Porsche (1875–1951) – niemiecki konstruktor samochodów
  • Fritz Preissler (1908–1948) – czeski saneczkarz
  • Otfried Preussler (ur. 1923) – niemiecki pisarz, autor literatury dziecięcej
  • Joseph Proksch (1794–1864) – kompozytor, nauczyciel Bedřicha Smetany
  • Kateřina Průšová (ur. 1983) – czeska modelka (Miss České republiky 2002)
  • Jaroslav Řídký (1897–1956) – czeski kompozytor, dyrygent i pedagog
  • František Xaver Šalda (1867–1937) – czeski krytyk literacki, dziennikarz i pisarz
  • Augustin Schramm (1907–1948) – niemiecki komunista, agent NKWD i StB
  • Karel Vacek (1902–1982) – czeski kompozytor piosenek
  • Jan Víšek (ur. 1981) – czeski hokeista
  • Benjamin Vomáčka (ur. 1978) – czeski piłkarz
  • Luděk Zelenka (ur. 1973) – czeski piłkarz

Sport

Miasto było organizatorem Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2009. Jest także siedzibą klubów sportowych:

  • AC Slovan Liberec (lekkoatletyka)
  • Bílí tygři Liberec (hokej na lodzie)
  • Dukla Liberec (narciarstwo)
  • Dukla Liberec (piłka siatkowa)
  • FC Slovan Liberec (piłka nożna)
  • Kondoři Liberec (koszykówka)

Miasta partnerskie

Galeria zdjęć

Zobacz też

Przypisy

  1. Počet obyvatel v obcích - k 1.1.2020 [dostęp 2020-11-09].
  2. Czech Republic: Regions and Major Cities - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information, citypopulation.de [dostęp 2020-12-25].
  3. Jizerské hory. Turistická a lyžařská mapa 1:25 000, Nakladelství ROSY, Rohlik a syn Mělník ve spolupráci s Geodézií On Line a Eurokartem, 4 vydání, 978-80-86170-71-8
  4. Koupaliště a aquaparky | VISIT^LIBEREC, www.visitliberec.eu [dostęp 2017-06-17] (cz.).
  5. Ковров и Либерец. Дружба без границ, ikovrov.ru [dostęp 2012-04-27] [zarchiwizowane z adresu 2014-07-22] (ros.).
  6. Ковров и Либерец – города-побратимы (ros.). [dostęp 2012-04-27 opublikowany = kvrv.ru].

Media użyte na tej stronie

Geographylogo.svg
Autor: Andrew Fitzsimon, Licencja: CC0
Geography logo
Czech Republic adm location map.svg
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of the Czech Republic
Portal icon.svg
Autor: , Licencja: CC BY 2.5
Icon for Wikimedia project´s portals.
Flag of Israel.svg
Flag of Israel. Shows a Magen David (“Shield of David”) between two stripes. The Shield of David is a traditional Jewish symbol. The stripes symbolize a Jewish prayer shawl (tallit).
Liberec Region CoA CZ.svg
Liberec Region CoA
Liberec Rathaus Aussicht.JPG
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Thalion77~commonswiki (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5
Die Stadt Liberec
Liberec ratusz.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Znak Liberec.svg
Municipal coat of arms of Liberec city, Czech Republic.
Liberec location map.jpg
Autor: Afil, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Liberec Region in the Czech Republic
Flag of Liberec.svg
Flaga Liberca
LiberecCastle.jpg
New Castle in Liberec, Czech Republic
LiberecOpera.jpg
Opera in Liberec, Czech Republic
LiberecChurchAnthony.jpg
Church of St Anthony the Great in Liberec, Czech Republic