Marian Zarzycki (pułkownik saperów)

Marian Zarzycki
pułkownik saperów pułkownik saperów
Data i miejsce urodzenia

25 lutego 1896
Nowy Wiśnicz, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

14 października 1981
Londyn, Wielka Brytania

Przebieg służby
Lata służby

1914–1947

Siły zbrojne

Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie

Formacja

Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie

Jednostki

II Brygada Legionów Polskich
2 Pułk Saperów Kaniowskich
1 Pułk Saperów
Centrum Wyszkolenia Saperów
7 Batalion Saperów

Stanowiska

podoficer saperów w kompanii technicznej
dowódca plutonu saperów
komendant Szkoły Podoficerskie
dowódca kompanii saperów
kwatermistrz pułku saperów
dowódca batalionu podchorążych
dowódca batalionu saperów
komendant centrum wyszkolenia

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa, wojna obronna 1939 r., I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka

Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi

Marian Kazimierz Zarzycki (ur. 25 lutego 1896 w Nowym Wiśniczu, zm. 14 października 1981 w Londynie) – pułkownik saperów Wojska Polskiego.

Życiorys

Po wybuchu I wojny światowej wstąpił w 1914 r. do Legionów Polskich, gdzie służył w kompanii narciarskiej w 1 pułku piechoty, a od wiosny 1915 r. jako podoficer saperów w kompanii technicznej. Uczestniczył w kampaniach karpackiej, bukowińskiej i wołyńskiej. Na początku 1918 r. wstąpił do II Brygady gen. Józefa Hallera, w ramach której ukończył kurs oficerski ze stopniem chorążego. Następnie służył w II Korpusie jako dowódca plutonu saperów. Po bitwie pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej.

W listopadzie 1918 r. wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Został instruktorem szkolenia saperów kolejowych. W 1920 r. uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Po zakończeniu działań wojennych objął funkcję komendanta Podoficerskiej Szkoły Saperów przy Dowództwie Okręgu Korpusu nr II w Lublinie. W 1922 r. został przeniesiony z 1 pułku saperów do 2 pułku saperów[1]. W 1924 r. zostaje przeniesiony z Okręgowej Składnicy Inżynieryjno-Saperskiej nr II do 2 pułku saperów[2] i kończy 7 miesięczny Kurs Doskonalący Oficerów Saperów z dniem 1 sierpnia 1924 r.[3] W latach 1925–1926 dowodził kompanią w 2 pułku saperów. W 1927 r. zostaje przeniesiony z Zarządu Fortu Modlin do 1 pułku saperów w Modlinie na stanowisko kwatermistrza[4]. W 1932 r. ukończył kurs dokształcający w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie[5]. Z dniem 1 kwietnia 1932 r. zostaje przeniesiony z 1 pułku saperów do Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie gdzie pełnił obowiązki Dyrektora Nauk i dowodził batalionem podchorążych w Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie do 1936 r.[6] W okresie od 14 listopada 1938 roku do 3 września 1939 r. był dowódcą 7 batalionu saperów w Poznaniu[7].

3 września 1939 r. zakończył czynności mobilizacyjne w 7 batalionie saperów, a 4 września zgodnie z przydziałem mobilizacyjnym melduje się u Dowódcy Saperów w Warszawie, po czym w tym samym dniu odjeżdża do Ośrodka Zapasowego Saperów w Puławach na stanowisko zastępcy dowódcy ośrodka. 17 września będąc w grupie gen. bryg. Tadeusza Kossakowskiego otrzymał rozkaz przekroczenie granicy węgierskiej, która przekracza w dniu 18 września.

Po kampanii wrześniowej przedostał się do Francji, gdzie został wykładowcą w Ośrodku Wyszkolenia Oficerów Saperów w Thouars. 18 czerwca 1940 r. został ciężko ranny. Następnie zostaje ewakuowany do nieokupowanej części Francji, gdzie zostaje komendantem Polskiego Okręgu Wojskowego nr 2 w Evaux Les Bains gdzie się ukrywał i otrzymywał rozkazy z Londynu, aż do stycznia 1943 r. Po ucieczce z Francji przybył do Wielkiej Brytanii w marcu 1943 r. W 1943 r. mianowano go komendantem polskiego Centrum Wyszkolenia Saperów z siedzibą w Szkocji. Po wojnie zamieszkał w Anglii. Był jednym z organizatorów i członków zarządu Stowarzyszenia Polskich Saperów na Obczyźnie oraz wieloletnim „Saperem Seniorem”. Jego syn Janusz był porucznikiem saperem i brał udział w walkach 2 Korpusu Polskiego[8].

Ordery i odznaczenia

Awanse

  • chorąży – 1918
  • podporucznik – 1918[14]
  • kapitan – ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[15] (w 1924 - 47., a w 1928 - 17. lokata w korpusie oficerów zawodowych inżynierii i saperów)
  • major – 18 lutego 1930 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 i 1. lokatą korpusie oficerów inżynierii i saperów[16]
  • podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 i 3. lokatą w korpusie oficerów saperów, grupa liniowa[10]
  • pułkownik – 1945

Przypisy

  1. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 43 z 11 listopada 1922 r., s. 829.
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 13 z 14 lutego 1924 r., s. 67
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 90 z 5 września 1924 r.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 16 z 11 czerwca 1927 r.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 13 z 9 grudnia 1932 r., s. 444.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 6 z 23 marca 1932 r., s. 238.
  7. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 807.
  8. „Wojska inżynieryjno - saperskie na terenie Wielkopolski 1918–1939”, s. 70.
  9. M.P. z 1931 r. nr 260, poz. 352 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  10. a b c d e Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 243.
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 31 z 16 września 1922 r., s. 706.
  12. M.P. z 1939 r. nr 121, poz. 282 „za zasługi w służbie wojskowej”.
  13. M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 636 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
  14. Dziennik Rozkazów Wojskowych nr 6 z 27 listopada 1918 r.
  15. „Rocznik Wojskowy” 1923, s. 907.
  16. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 5 z 20 lutego 1930 r.

Bibliografia

  • Rocznik Oficerski 1923 s. 907.
  • Rocznik Oficerski 1924, s. 800, 830.
  • Rocznik Oficerski 1928, s. 569, 595.
  • Rocznik Oficerski 1932, s. 250, 822.
  • Zdzisław Cutter: Szkolnictwo saperskie w Wojsku Polskim 1918–1939, Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1996, Nr 3 (157), ISSN 0043-7182, s. 88.
  • Zdzisław Barszczewski, Władysław Jasieński: Sylwetki saperów. Warszawa: Dom Wydawniczy „Bellona”, 2001. ISBN 83-11-09287-7.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
  • Wojska inżynieryjno-saperskie na terenie Wielkopolski 1918–1939, Leszno - Poznań 2011, wyd. Instytut im. gen. Stefana Grota Roweckiego, ISBN 978-83-61960-10-2.

Media użyte na tej stronie

PL Epolet plk.svg
Naramiennik pułkownika Wojska Polskiego (1919-39).
Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png
Lesser coat of arms of the Austrian Empire form the Congress of Vienna in 1815 until the Austro-Hungarian Compromise of 1867. It then represented the Cisleithanian territories of Austria-Hungary in the Reichsrat until 1915.

It shows the arms of Habsburg-Lorraine encircled by the chain of the Order of Golden Fleece, surmounted on the crowned Austrian imperial double-headed eagle clutching in its claws the Imperial orb, sceptre and sword, with the Imperial Crown of Rudolf above.

After 1915 the inescutcheon only displayed the red-white-red arms of Austria.
Orzełek II RP.svg
Autor: Poznaniak, Licencja: CC BY-SA 2.5
Orzełek Wojsk Lądowych II RP
Orzełek legionowy.svg
Orzełek legionowy
POL Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami (1942) BAR.svg
Baretka: Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami – II RP (1942).