Mistrzostwa Jugosławii w piłce nożnej mężczyzn

Mistrzostwa Jugosławii w piłce nożnej (serb. Prvenstvo Jugoslavije u fudbalu, serb. cyr. Првенство Југославије у фудбалу, chorw. Prvenstvo Jugoslavije u nogometu, słoweń. Prvenstvo Jugoslavije v nogometu, bośn. Prvenstvo Jugoslavije u fudbalu, maced. Првенство Југославије во фудбал) – rozgrywki piłkarskie, prowadzone cyklicznie – corocznie lub co sezonowo (na przełomie dwóch lat kalendarzowych) – mające na celu wyłonienie najlepszej męskiej drużyny w Jugosławii. Zostały rozwiązane w 1992 roku, gdy od Jugosławii odłączyły się Chorwacja, Bośnia i Hercegowina, Macedonia i Słowenia.

Historia

Mistrzostwa Jugosławii w piłce nożnej rozgrywane są od 1923 roku. Do 1992 rozgrywki odbywały się w wielopoziomowych ligach: Prva savezna liga, Druga savezna liga oraz niższych klasach.

Po założeniu jugosłowiańskiej federacji piłkarskiej – NSJ (chorw. Nogometni Savez Jugoslavije) w kwietniu 1919 roku w Zagrzebiu, rozpoczął się proces zorganizowania pierwszych ligowych Mistrzostw Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców w sezonie 1923. Do 1927 roku rozgrywki odbywały się systemem pucharowym. W sezonie 1928 organizowane pierwsze ligowe rozgrywki. W rozgrywkach brało udział 6 zespołów, grając systemem kołowym. W sezonie 1931/32 i 1935/36 rozgrywano systemem pucharowym. Zwycięzca turnieju otrzymywał tytuł mistrza Jugosławii.

3 października 1929 zmieniono nazwę państwa na „Królestwo Jugosławii”, również Związek Piłkarski w maju 1930 został przeniesiony do Belgradu i przyjął serbską nazwę FSJ (Fudbalski savez Jugoslavije). Protestując na przemieszczenie siedziby chorwaccy piłkarze i trenerzy bojkotowali do 1945 reprezentację narodową Jugosławii. Podczas okupacji niemieckiej w latach 1941–1945 prowadzone osobno rozgrywki mistrzostw Chorwacji oraz mistrzostw Serbii.

W 1945 po utworzeniu Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii kontynuowano rozgrywki o mistrzostwo Jugosławii w najwyższej lidze, zwanej Prva savezna liga.

Rozgrywki zawodowej Prvej saveznej ligi zainaugurowano w sezonie 1967/68[1].

Mistrzowie i pozostali medaliści

SezonKTMistrzWicemistrzIII miejsceBr.Król strzelcówUwagi
Prvenstvo Krаljevini Srbа, Hrvаtа i Slovenаcа
1923  1Građanski ZagrzebSAŠK SarajewoSK Jugoslavija4 Dragan Jovanović (Jugoslavija Belgrad)6 klubów
1924  1SK JugoslavijaHajduk SplitRadnički Sombor
SAŠK Sarajewo
6 Dragan Jovanović (Jugoslavija Belgrad)7 klubów
1925  2SK JugoslavijaGrađanski ZagrzebBačka Subotica
Slavija Sarajewo
4 Dragan Jovanović (Jugoslavija Belgrad)7 klubów
1926  2Građanski ZagrzebSK JugoslavijaHajduk Split
Slavija Sarajewo
4 Dušan Petković (Jugoslavija Belgrad)7 klubów
1927  1Hajduk SplitBSK BelgradHAŠK Zagrzeb6 Kuzman Sotirović (BSK Belgrad)6 klubów
1928  3Građanski ZagrzebHajduk SplitBSK Belgrad8 Ljubo Benčić (Hajduk Split)6 klubów
Prvenstvo Jugoslavije
1929  2Hajduk SplitBSK BelgradSK Jugoslavija10 Đorđe Vujadinović (BSK Belgrad)5 klubów
1930  1Concordia ZagrzebSK JugoslavijaHajduk Split10 Blagoje Marjanović (BSK Belgrad)6 klubów
1930/1931  1BSK BelgradConcordia ZagrzebGrađanski Zagrzeb12 Đorđe Vujadinović (BSK Belgrad)6 klubów
1931/1932  2Concordia ZagrzebHajduk SplitBSK Belgrad
SK Jugoslavija
10 Svetislav Valjarević (Concordia Zagrzeb)8 klubów
1932/1933  2BSK BelgradHajduk SplitSK Jugoslavija21 Vladimir Kragić (Hajduk Split)11 klubów
1933-1934  nie rozgrywano
1934/1935  3BSK BelgradSK JugoslavijaGrađanski Zagrzeb18 Leo Lemešić (Hajduk Split)10 klubów
1935/1936  4BSK BelgradSlavija SarajewoIlirija Lublana
NAK Nowy Sad
5 Blagoje Marjanović (BSK Belgrad)14 klubów
1936/1937  4Građanski ZagrzebHajduk SplitBSK Belgrad21 Blagoje Marjanović (BSK Belgrad)10 klubów
1937/1938  1HAŠK ZagrzebBSK BelgradGrađanski Zagrzeb17 August Lešnik (Građanski Zagrzeb)10 klubów
1938/1939  5BSK BelgradGrađanski ZagrzebSK Jugoslavija22 August Lešnik (Građanski Zagrzeb)12 klubów
1939/1940  5Građanski ZagrzebBSK BelgradSlavija Sarajewo10 Svetislav Glišović (BSK Belgrad)6 klubów
1941-1944  zawieszone z powodu II wojny światowej
Prva liga Jugoslavije
19451  1SerbiaJNAChorwacja8 Stjepan Bobek (JNA)8 klubów
1946/1947  1Partizan BelgradDinamo ZagrzebCrvena zvezda28 Franjo Wölfl (Dinamo Zagrzeb)14 klubów
1947/1948  1Dinamo ZagrzebHajduk SplitPartizan Belgrad22 Franjo Wölfl (Dinamo Zagrzeb)10 klubów
1948/1949  2Partizan BelgradCrvena zvezdaHajduk Split17 Frane Matošić (Hajduk Split)10 klubów
1950  3Hajduk SplitCrvena zvezdaPartizan Belgrad17 Marko Valok (Partizan Belgrad)10 klubów
1951  1Crvena zvezdaDinamo ZagrzebHajduk Split16 Kosta Tomašević (Crvena zvezda)12 klubów
1952  4Hajduk SplitCrvena zvezdaLokomotiva Zagrzeb13 Stanoje Jocić (BSK Belgrad)12 klubów, 2gr.+2 rundy
1952/1953  2Crvena zvezdaHajduk SplitPartizan Belgrad17 Todor Živanović (Crvena zvezda)12 klubów
1953/1954  2Dinamo ZagrzebPartizan BelgradCrvena zvezda21 Stjepan Bobek (Partizan Belgrad)14 klubów
1954/1955  5Hajduk SplitOFK BeogradDinamo Zagrzeb20 Predrag Marković (BSK Belgrad)14 klubów
1955/1956  3Crvena zvezdaPartizan BelgradRadnički Belgrad21 Kosta Tomašević (Spartak Subotica)14 klubów
1956/1957  4Crvena zvezdaFK VojvodinaHajduk Split28 Bernard Vukas (Hajduk Split)14 klubów
1957/1958  3Dinamo ZagrzebPartizan BelgradRadnički Belgrad19 Muhamed Mujić (Velež Mostar)14 klubów
1958/1959  5Crvena zvezdaPartizan BelgradFK Vojvodina25 Tihomir Ognjanov (Spartak Subotica)12 klubów
1959/1960  6Crvena zvezdaDinamo ZagrzebPartizan Belgrad19 Todor Veselinović (Vojvodina)12 klubów
1960/1961  3Partizan BelgradCrvena zvezdaHajduk Split16 Todor Veselinović (Vojvodina)12 klubów
1961/1962  4Partizan BelgradFK VojvodinaDinamo Zagrzeb16 Todor Veselinović (Vojvodina)12 klubów
1962/1963  5Partizan BelgradDinamo ZagrzebFK Željezničar18 Borivoje Kostić (Crvena zvezda)14 klubów
1963/1964  7Crvena zvezdaOFK BeogradDinamo Zagrzeb19 Borivoje Kostić (Crvena zvezda)14 klubów
1964/1965  6Partizan BelgradFK SarajevoCrvena zvezda23 Zoran Prljinčević (Radnički Belgrad)15 klubów
1965/1966  1FK VojvodinaDinamo ZagrzebVelež Mostar21 Todor Veselinović (Vojvodina)16 klubów
1966/1967  1FK SarajevoDinamo ZagrzebPartizan Belgrad18 Dražan Jerković (Dinamo Zagrzeb)16 klubów
1967/1968  8Crvena zvezdaPartizan BelgradDinamo Zagrzeb22 Mišo Smajlović (FK Željezničar)16 klubów
1968/1969  9Crvena zvezdaDinamo ZagrzebPartizan Belgrad22 Asim Ferhatović (FK Sarajevo)18 klubów
1969/1970  10Crvena zvezdaPartizan BelgradVelež Mostar20 Zlatko Dračić (NK Zagreb)18 klubów
1970/1971  6Hajduk SplitFK ŽeljezničarDinamo Zagrzeb20 Petar Nadoveza (Hajduk Split)18 klubów
1971/1972  1FK ŽeljezničarCrvena zvezdaOFK Beograd33 Mustafa Hasanagić (Partizan Belgrad)18 klubów
1972/1973  11Crvena zvezdaVelež MostarOFK Beograd25 Slobodan Santrač (OFK Beograd)18 klubów
1973/1974  7Hajduk SplitVelež MostarCrvena zvezda17 Vojin Lazarević (Crvena zvezda)18 klubów
1974/1975  8Hajduk SplitFK VojvodinaCrvena zvezda20 Slobodan Santrač (OFK Beograd)18 klubów
1975/1976  7Partizan BelgradHajduk SplitDinamo Zagrzeb24 Dušan Bajević (Velež Mostar)18 klubów
1976/1977  12Crvena zvezdaDinamo ZagrzebSloboda Tuzla21 Petar Nadoveza (Hajduk Split)18 klubów
1977/1978  8Partizan BelgradCrvena zvezdaHajduk Split21 Božo Janković (FK Željezničar)18 klubów
1978/1979  9Hajduk SplitDinamo ZagrzebCrvena zvezda24 Slobodan Santrač (OFK Beograd)18 klubów
1979/1980  13Crvena zvezdaFK SarajevoRadnički Nisz17 Slobodan Santrač (OFK Beograd)18 klubów
1980/1981  14Crvena zvezdaHajduk SplitRadnički Nisz26 Vojin Lazarević (Crvena zvezda)18 klubów
1981/1982  4Dinamo ZagrzebCrvena zvezdaHajduk Split19 Danilo Popivoda (Olimpija Lublana)18 klubów
1982/1983  9Partizan BelgradHajduk SplitDinamo Zagrzeb18 Dušan Savić (Crvena zvezda)18 klubów
1983/1984  15Crvena zvezdaPartizan BelgradFK Željezničar19 Boško Đorđević (Partizan Belgrad)18 klubów
1984/1985  2FK SarajevoHajduk SplitPartizan Belgrad25 Nenad Bjeković (Partizan Belgrad)18 klubów
1985/1986  10Partizan BelgradCrvena zvezdaVelež Mostar20 Zoran Filipović (Crvena zvezda)18 klubów
1986/1987  11Partizan BelgradVelež MostarCrvena zvezda23 Radomir Savić (FK Sarajevo)18 klubów
1987/1988  16Crvena zvezdaPartizan BelgradVelež Mostar16 Dušan Savić (Crvena zvezda)18 klubów
1988/1989  2FK VojvodinaCrvena zvezdaHajduk Split18 Safet Sušić (FK Sarajevo)18 klubów
1989/1990  17Crvena zvezdaDinamo ZagrzebHajduk Split25 Dragoljub Kostić (Napredak Kruševac)18 klubów
1990/1991  18Crvena zvezdaDinamo ZagrzebPartizan Belgrad34 Milan Radović (HNK Rijeka)19 klubów
1991/1992²  19Crvena zvezdaPartizan BelgradFK Vojvodina25 Snješko Cerin (Dinamo Zagrzeb)18 klubów

Uwagi:

1 Został zorganizowany specjalny format turnieju, który potwierdził nowo powstałą jedność Jugosławii. W turniej uczestniczyły osiem zespołów: sześć reprezentujących Bośnię i Hercegowinę, Chorwację, Macedonię, Czarnogórę, Serbię i Słowenię, reprezentujących Wojodynę (region autonomiczny w Serbii), a wreszcie zespół Jugoslovenska Narodna Armija (piłkarzy reprezentujących Jugosłowiańską Armię Ludową).
² Ostatnie mistrzostwa rozpoczęły się bez klubów z niedawno uzyskanej niezależności przez Słowenię i Chorwację, oraz klubów z Bośni, z wyjątkiem FK Borac Banja Luka, który po przerwę zimową opuścił ligę po uzyskaniu niezależności kraju, pozostawiając tylko serbskie, czarnogórskie i macedońskie kluby konkurujące W drugiej połowie sezonu.

Statystyka

Klasyfikacja według klubów

W dotychczasowej historii Mistrzostw Jugosławii na podium oficjalnie stawało w sumie 23 drużyny. Liderem klasyfikacji jest Crvena zvezda Belgrad, który zdobył 19 tytułów mistrzowskich.

Geographylogo.svg
Lokalizacja drużyn mistrzowskich
Yellow pog.svg 10 i więcej mistrzostw Jugosławii
Lp.KlubMiejsca na podiumZwycięskie sezony
Gold medal with cup.svgSilver medal with cup.svgBronze medal with cup.svg
1.Crvena zvezda Belgrad19971951, 1952/53, 1955/56, 1956/57, 1958/59, 1959/60, 1963/64, 1967/68, 1968/69, 1969/70, 1972/73, 1976/77, 1979/80, 1980/81, 1983/84, 1987/88, 1989/90, 1990/91, 1991/92
2.Partizan Belgrad11981946/47, 1948/49, 1960/61, 1961/62, 1962/63, 1964/65, 1975/76, 1977/78, 1982/83, 1985/86, 1986/87
3.Hajduk Split911101950, 1952, 1954/55, 1970/71, 1973/74, 1974/75, 1978/79
4.OFK Belgrad5651930/31, 1932/33, 1934/35, 1935/36, 1938/39
5.Građanski Zagrzeb5231923, 1926, 1928, 1936/37, 1939/40
6.Dinamo Zagrzeb41171947/48, 1953/54, 1957/58, 1981/82
7.Jugoslavija Belgrad2351924, 1925
8.Vojvodina Nowy Sad2321965/66, 1988/89
9.FK Sarajewo2201966/67, 1984/85
10.Concordia Zagrzeb2101930, 1931/32
11.Željezničar Sarajewo1121971/72
12.HAŠK Zagrzeb1011937/38
13.Velež Mostar034
14.Slavija Sarajewo013
15.SAŠK Sarajewo011
16.Radnički Belgrad002
Radnički Nisz002
18.Bačka Subotica001
Ilirija Lublana001
Lokomotiva Zagrzeb001
NAK Nowy Sad001
Radnički Sombor001
Sloboda Tuzla001

Klasyfikacja według miast

Siedziby klubów: Stan na maj 2017.

MiastoLiczba tytułówKluby
Belgrad
37
Crvena zvezda (19), Partizan Belgrad (11), OFK Beograd (5), Jugoslavija Belgrad (2)
Zagrzeb
12
Građanski Zagrzeb (5), Dinamo Zagrzeb (4), HŠK Concordia (2), HAŠK Zagreb (1)
Split
9
Hajduk Split (9)
Sarajewo
3
FK Sarajevo (2), FK Željezničar (1)
Nowy Sad
2
FK Vojvodina (2)

Uczestnicy

Są 78 zespołów, które wzięli udział w 64 sezonach Mistrzostw Jugosławii, które były prowadzone od 1923 aż do sezonu 1991/92 łącznie. Żaden z nich nie był zawsze obecny w każdej edycji.

Zobacz też

Przypisy

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

Flag of SFR Yugoslavia.svg
Flag of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia (1946-1992).
The design (blazon) is defined in Article 4 of the Constitution for the Republic of Yugoslavia (1946). [1]
Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg
Flag of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia (1946-1992).
The design (blazon) is defined in Article 4 of the Constitution for the Republic of Yugoslavia (1946). [1]
Gold medal with cup.svg
Autor: Michał460, Licencja: CC BY-SA 3.0
Złoty medal z pucharem.
Silver medal with cup.svg
Autor: Michał460, Licencja: CC BY-SA 3.0
Srebrny medal z pucharem.
Bronze medal with cup.svg
Autor: Michał460, Licencja: CC BY-SA 3.0
Brązowy medal z pucharem.
Yellow pog.svg
Shiny yellow button/marker widget. Used to mark the location on a map.
Jugoslavija republike (1946-1990) location map.svg
Autor: Слободни умјетник, Licencja: CC BY-SA 3.0
Бивше југословенске републике.
Flag of the State of Slovenes, Croats and Serbs.svg
Flag of the state of Slovenes, Croats and Serbs (October 29th - December 1st 1918)