Muzeum Architektury Ludowej w Bardejowie-Zdroju

Muzeum Architektury Ludowej w Bardejowie-Zdroju
Múzeum ľudovej architektúry v Bardejovských Kúpeľoch
Oddział Muzeum Szaryskiego w Bardejowie
Ilustracja
Cerkiew ze Zboja na terenie skansenu
Państwo

 Słowacja

Miejscowość

Bardejów

Adres

Radničné námestie 13 085 01 Bardejov

Data założenia

1965

Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Muzeum Architektury Ludowej w Bardejowie-Zdroju”
49°19′48,7″N 21°15′59,2″E/49,330194 21,266444
Strona internetowa

Muzeum Architektury Ludowej w Bardejowie-Zdroju (słow. Múzeum ľudovej architektúry v Bardejovských Kúpeľoch lub Múzeum ľudovej architektúry horného Šariša) – muzeum na wolnym powietrzu typu skansen, znajdujące się w Bardejowie, w historycznym regionie Szarysz w północno-wschodniej Słowacji[1].

Opis

Muzeum leży na skraju wielkiego parku uzdrowiskowego w Bardejowie-Zdroju, ok. 5 km na północ od centrum miasta Bardejowa. Zostało utworzone w 1965 r. i jest najstarszym tego typu obiektem na terenie Słowacji. Organizacyjnie stanowi część Muzeum Szaryskiego w Bardejowie (słow. Šarišské múzeum v Bardejove). Na obszarze ok. 1,5 ha gromadzi zabytki budownictwa ludowego, głównie drewnianego (łącznie 24 obiekty), oraz inne elementy kultury materialnej związane z Rusinami karpackimi i góralami słowackimi z górnego Szarysza i północnego Zemplina[1].

Charakterystyka obiektów

W muzeum reprezentowane są 4 grupy obiektów:

  1. Drewniane chałupy mieszkalne konstrukcji zrębowej:
    • chałupa łemkowska biednego rolnika ze wsi Frička z 1887 r.;
    • zrębowa, wylepiona gliną i kryta strzechą chałupa biednego rolnika z rusińskiej wsi Hrabova Roztoka z 1896 r.;
    • dom mieszkalny na podmurówce średniozamożnego rolnika ze wsi Petrová z 1896 r.;
    • zrębowa, kryta strzechą chałupa drobnego rolnika ze wsi Malcov z 1899 r.;
    • zrębowa, wylepiona gliną i kryta słomą chałupa rolnika z miejscowości Kračúnovce z końca XIX wieku.
  2. Różne budowle gospodarskie:
    • spichlerzyki (słow. sýpky lub sypance) drewniane, zrębowe, na podmurówkach z miejscowości: Petrova, Kračúnovce, Malcov i Andrejova;
    • stodoły zrębowe z miejscowości Hankovce (wieloboczna) i Tarbaj;
    • chlew ze wsi Veľkrop;
    • suszarnia owoców z miejscowości Buclovany;
    • pasieka z drewnianymi ulami (wśród nich najstarszy datowany ul na Słowacji z 1691 r.);
    • studnia.

Obiekty techniczne:

    • unikatowy warsztat z oprzyrządowaniem do wiercenia drewnianych rur wodociągowych, pochodzący z Bardejowa, częściowo z XVIII w., częściowo z 1932 r. (rekonstruowane w 1963 r.);
    • folusz ze wsi Livov do domowego wyrobu sukna z 1888 r., częściowo rekonstruowany w 1948 r.;
    • kuźnia wiejska ze wsi Abrahámovce z lat 30. XX wieku.

Budowle sakralne:

Wszystkie budowle są wyposażone w umeblowanie, sprzęty gospodarskie i narzędzia odpowiednie dla rodzaju i czasu powstania (eksploatowania) obiektu[1].

Przypisy

  1. a b c Martin Mešša, Współczesny stan etnograficznych muzeów skansenowskich na Słowacji, „Acta scansenologica”, 8, 2001, ss.201-210, ISSN 0208-8053.

Media użyte na tej stronie

Zboj, cerkiew Trzech Hierarchów (HB1).jpg
Autor: Henryk Bielamowicz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Bardejovské Kúpele, część miasta Bardejov
Open air museum in Bardejovské Kúpele (07).jpg
Autor: ElaWoReAfro, Licencja: CC BY-SA 3.0
Warsztat z oprzyrządowaniem do wiercenia drewnianych rur wodociągowych
Bardejovské Kúpele skanzen 14 02.jpg
Autor: Ľuboš Repta, Licencja: CC BY-SA 4.0
Dom z Hrabovej Roztoky (okr. Snina)