Oddziały Prewencji Policji

Naszywka oddziałów prewencji i pododdziałów antyterrorystycznych noszona na umundurowaniu służbowym
"Korpusówka" oddziałów prewencji i pododdziałów antyterrorystycznych noszona na mundurze galowym

Oddziały Prewencji Policji (OPP), Samodzielne Pododdziały Prewencji Policji (SPPP), do 1989 ZOMO – jednostki organizacyjne polskiej Policji, przeznaczone głównie do działań zespołowych w ramach pododdziałów zwartych.

Zadania

Do głównych zadań OPP i SPPP należą:

Funkcjonariusze OPP i SPPP pełnią również zwykłą służbę patrolową. W skład OPP w Warszawie wchodzi dodatkowo Kompania Reprezentacyjna Policji.

Wyposażenie

Policjant OPP w częściowym stroju ochronnym

W czasie pełnienia służby patrolowej funkcjonariusze OPP i SPPP posiadają przy sobie standardowe wyposażenie policyjne. W przypadku wykonywania działań w ramach pododdziałów zwartych, mogą być wyposażeni dodatkowo w:

Oddziały prewencji wykorzystują także w swoich działaniach:

Ponadto w grudniu 2010 roku OPP w Warszawie otrzymał od Komendy Głównej Policji LRAD-500X[1], nowoczesne urządzenie akustyczne warte 130000 zł[2]. Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła w 2012 roku nieprawidłowość tego zakupu przez fakt zablokowania funkcji ogłuszania tłumu przez urządzenie[3].

Historia

Dwudziestolecie międzywojenne

Międzywojenny Oddział Rezerwy Policji Państwowej (RPP). Zdjęcie z lat 30.

W okresie międzywojennym formacją przeznaczoną do zwalczania zamieszek i demonstracji ulicznych była Rezerwa Policji Państwowej (RPP).

Pierwsze jednostki rezerwy, powstały w 1923 roku, po masowych wystąpieniach robotników (min. Zamieszki krakowskie 1923 roku). Zgodnie z zarządzeniem oddziały rezerwowe miały mieć charakter kompanii szkolnych, odbywających normalne szkolenie niższych funkcjonariuszy Policji Państwowej, a jednocześnie gotowe do działań w każdej chwili. Kompanie miały liczyć 60 osób, a ze względu na ich szczególny charakter każda kompania miała posiadać całkowity polowy ekwipunek[4].

W skład ekwipunku oddziałów rezerwy Policji Państwowej wchodziły: hełmy francuskie wz. 15, później Stahlhelm (austriacki wz. 17). i hełm wz. 31, metalowe pancerze chroniące tors i metalowe tarcze, pałki policyjne, karabiny (z bagnetami). Warszawskie jednostki rezerwy dysponowały armatką wodną (nazywaną w tamtych czasach „tankiem wodnym”) produkowaną w Zakładach Mechanicznych „Ursus”.

Polska Rzeczpospolita Ludowa

W 1944 władze komunistyczne utworzyły Milicję Obywatelską (MO). Początkowo Milicja Obywatelska nie posiadała pododdziałów zwartych. W okresie stalinizmu funkcjonariusze MO nie byli nawet wyposażeni w pałki policyjne, które kojarzyły się z istniejącą w czasie niemieckiej okupacji i podlegającą pod OrdnungspolizeiPolicją Granatową[4].

Dopiero wydarzenia Poznańskiego Czerwca z 1956 roku zmusiły władze do oddziałów rezerwy MO. W 1956 roku generał Ryszard Dobieszak, ówczesny Komendant Główny Milicji Obywatelskiej wydał rozkaz utworzenia Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej (ZOMO). Zgodnie z założeniem jednostki ZOMO miały być gotowe w każdej chwili do działania i szybko przemieszczać się w miejsce gdzie były potrzebne. Oprócz tłumienia wystąpień antykomunistycznych miały również udzielać pomocy ludności w czasie klęsk żywiołowych, ochraniać imprezy masowe[4].

Funkcjonariusze ZOMO podczas stanu wojennego w Polsce

W latach 70. i 80. ZOMO było używane głównie do brutalnego tłumienia demonstracji przeciwników władz komunistycznych: wydarzenia na Wybrzeżu z 1970 roku, wydarzenia w Radomiu i Ursusie z 1976, protesty robotnicze z lat 1980-1981, stan wojenny w latach 1981-1983 (min. pacyfikacja kopalni Wujek).

7 września 1989 roku rozwiązano ZOMO, a w ich miejsce powołano Oddziały Prewencji Milicji Obywatelskiej (OPMO).

W skład ekwipunku ZOMO i OPMO wchodziły: umundurowanie polowe (identyczne do mundurów polowych Ludowego Wojska Polskiego), kamizelka szturmowa, nagolenniki, kaski motocyklowe (lata 70.), kaski szturmowe wz.83 z przyłbicą pleksiglasową (lata 80.), tarcze ochronne (w latach 80. wykonane z pleksiglasu), gumowe pałki szturmowe.

Broń gładkolufowa: Miotacz Pocisków Gumowych (MPG). Granaty chemiczne ręczne: granat UGŁ-200, granatnik nasadkowe: granatnik RWGŁ-1, granatnik RWGŁ-3 i AWGŁ[4].

Armatki wodne: w latach 60. armatki produkowane przez wschodnioniemieckie zakłady „Industrieverband Fahrzeugbau”, w latach 80. armatki wodne produkowane przez czechosłowackie zakłady „Tatra”, armatki polskiej produkcji „Hydromil1", zbudowane na podwoziu „Stara”. ZOMO używało również radzieckiego transportera opancerzonego BTR-60PB[4].

III Rzeczpospolita Polska

Funkcjonariusze Oddziału Prewencji Policji podczas Marszu Niepodległości w Warszawie.
Wsparcie podczas imprezy masowej podwyższonego ryzyka

6 kwietnia 1990 roku Milicja Obywatelska została przekształcona w Policję, a po likwidacji OPMO powstały Oddziały Prewencji Policji (OPP). Pierwszym aktem prawnym regulującym strukturę OPP było Zarządzenie nr 6/90 Komendanta Głównego Policji z dnia 3 sierpnia 1990 r. w sprawie organizacji oddziałów prewencji i pododdziałów antyterrorystycznych Policji[5]. W roku 2010 obok OPP wprowadzono jednostki o mniejszym normatywie etatowym (pomiędzy 120 a 339) tj. SPPP[6]. Do obecnych zadań OPP i SPPP należą: patrole w większych miastach, zabezpieczenie różnego rodzaju manifestacji oraz meczów piłkarskich i innych imprez sportowych, a także pomoc w przypadkach katastrof i klęsk żywiołowych.

W 2016 roku strukturach Policji Oddziały Prewencji Policji (OPP) funkcjonowały w następujących miastach: Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie i we Wrocławiu natomiast Samodzielne Pododdziały Prewencji Policji (SPPP) w Bielsku-Białej, Częstochowie, Gorzowie Wielkopolskim, Legnicy, Opolu, Płocku i Radomiu[7]. Samodzielny Pododdział Prewencji Policji w Toruniu w 2003 roku został przekształcony w II Kompanię Oddziału Prewencji w Bydgoszczy[8][9].

Stan etatowy Policji w roku zakładał funkcjonowanie następującej ilości stanowisk w jednostkach typu OPP i SPPP[10].

1992 r. - 6884

1995 r. - 6398 do 6430

1998 r. - 6923

2010 r. - 6537

2014 r. - 6751 (ok. 6,6% wszystkich polskich policjantów[11]).

Przypisy

  1. Oddział Prewencji Policji w Warszawie. oddzialprewencji.policja.waw.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-03)]..
  2. informa24.pl. informa24.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-07-10)]..
  3. Najwyższa Izba Kontroli: bezzasadny zakup LRAD przez policję. Fundacja Panoptykon, 2012-11-28. [dostęp 2018-10-24].
  4. a b c d e Zomoza. zomoza.kgb.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-06)]..
  5. Patryk Pokwicki, Ewolucja Oddziałów Prewencji oraz Samodzielnych Pododdziałów Prewencji Policji w Latach 1990–2016, „Studia nad bezpieczenstwem”, 2018, ISSN 2543–7321.
  6. Zarządzenie nr 22 Komendanta Głównego Policji z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji
  7. DECYZJA NR 12 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie utworzenia, struktury organizacyjnej i etatowej oddziałów prewencji Policji oraz samodzielnych pododdziałów prewencji Policji
  8. Interpelacja w sprawie oddziałów prewencji Policji, orka2.sejm.gov.pl [dostęp 2021-08-23].
  9. Odpowiedź na interpelację w sprawie oddziałów prewencji Policji, orka2.sejm.gov.pl [dostęp 2021-08-23].
  10. DECYZJA NR 295 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI z dnia 29 grudnia 2000 r. w sprawie utworzenia oddziałów prewencji Policji i samodzielnych pododdziałów prewencji Policji
  11. Paweł Pinda, ODDZIAŁY I SAMODZIELNE PODODDZIAŁY PREWENCJI POLICJI, „Kwartalnik policyjny”, 1/2014.

Media użyte na tej stronie

Derby żużlowe.jpg
Autor: Stiopa, Licencja: CC BY-SA 3.0
Derby żużlowe są imprezą podwyższonego ryzyka, stąd wymagane jest wsparcie policji. Gorzów Wlkp., stadion im. Jancarza, 22. 06. 2014 r.
Polish State Police (Policja Państwowa) before 1939.JPG
Polish State Police (Policja Państwowa) before 1939
POL policja korpus prew at ARM.svg
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Ta ^specifik^ z W3C grafika wektorowa została stworzona za pomocą Inkscape.
POL policja korpus prew at COL.svg
Autor: Orem (wiki-pl: Orem, commons: Orem), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Ta ^specifik^ z W3C grafika wektorowa została stworzona za pomocą Inkscape.
Police Poland 2 AB.jpg
Autor: Andrzej Barabasz (Chepry), Licencja: CC BY-SA 3.0
Policja, oddział prewencji
Warszawa, Marsz Niepodległości 2011 05.jpg
Autor:


Jeśli chcesz wykorzystać to zdjęcie, proszę o jego podpisanie w następujący sposób:
autor: Adam Kliczek, http://memoriesstay.com (CC-BY-SA-3.0)
W przypadku zamieszczenia zdjęcia na stronie internetowej, poproszę o przesłanie informacji mailowej z adresem tej strony.
Kontakt ze mną: adam.kliczek@gmail.com

More information about pictures pl en +/−

Translations of this template pl en +/−

, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Policjanci z miotaczami gazu łzawiącego na skrzyżowaniu Marszałkowskiej i Pięknej. Warszawa, Marsz Niepodległości 2011
Polish Police.gif
This is official logo of Polish Police.
Stan wojenny w Polsce - 1981-1983 - 09a.JPG
Fotografie dokumentujące demonstracje i akcje ZOMO podczas stanu wojennego w Polsce w latach 1981-1983.