Rezerwat przyrody Panieńska Góra

Panieńska Góra
Ilustracja
rezerwat florystyczny
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Położenie

gmina Wojnicz

Mezoregion

Pogórze Wiśnickie

Data utworzenia

2003

Akt prawny

Rozporządzenie Nr 15 Wojewody Małopolskiego z dnia 30 kwietnia 2003 r.

Powierzchnia

63,23 ha

Ochrona

częściowa

Położenie na mapie gminy Wojnicz
Mapa konturowa gminy Wojnicz, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Panieńska Góra”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Panieńska Góra”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Panieńska Góra”
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa konturowa powiatu tarnowskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Panieńska Góra”
Ziemia49°55′20″N 20°49′18″E/49,922222 20,821667

Rezerwat przyrody Panieńska Góraflorystyczny rezerwat przyrody na terenie miejscowości Wielka Wieś i Milówka w gminie Wojnicz, powiecie tarnowskim, województwie małopolskim[1]. Znajduje się na wzgórzu Panieńska Góra (326 m n.p.m.) na obszarze Pogórza Wiśnickiego[2]. Stanowi własność Lasów Państwowych (leśnictwo Melsztyn, Nadleśnictwo Brzesko)[3].

Rezerwat został utworzony w 2003 roku na powierzchni 63,23 ha[1] w celu ochrony dwóch gatunków rzadkich w Polsce storczyków: storczyka bladego i storczyka purpurowego. Na terenie rezerwatu znajdują się także pozostałości zamku Trzewlin[3].

Panieńska Góra obecnie jest całkowicie porośnięta lasem. Do lat 70. XX wieku była jednak bardziej bezleśna, dużą część jej stoków zajmowały pola uprawne, wśród których występowały ciepłolubne murawy kserotermiczne. Zaniechanie uprawy pól i wypasu spowodowało zarośnięcie stoków lasem i wyginięcie wielu gatunków roślin ciepłolubnych. Flora Panieńskiej Góry stała się znacznie uboższa. Zniknęły dawniej tu występujące gatunki: róża francuska, róża rdzawa i róża polna, jarząb brekinia, dziewięćsił pośredni, pępawa różyczkolistna, ostrzeń pospolity, zaraza czerwonawa, jaskier bulwkowy, czyściec kosmaty, przetacznik pagórkowy, czyściec prosty[4].

Przeprowadzona w 1999 r. inwentaryzacja terenu przyszłego rezerwatu „Panieńska Góra” wykazała, że występują tutaj 273 gatunki roślin naczyniowych, 22 gatunki mchów i 3 gatunki wątrobowców. Z dawniej występujących gatunków roślin ciepłolubnych pozostało tylko 26, głównie tych mniej światłolubnych. Potwierdzono występowanie storczyka bladego i storczyka purpurowego. Storczyk purpurowy rośnie tutaj w świetlistych obszarach grądu oraz w murawie kserotermicznej na obrzeżach lasu. Storczyk blady jest częstszy i rośnie niemal na całym obszarze rezerwatu[4].

W rezerwacie rosną 22 gatunki roślin chronionych. Oprócz storczyka bladego i purpurowego są to m.in: buławnik wielkokwiatowy (Cephalanthera damasonium), buławnik mieczolistny (Cephalanthera longifolia), listera jajowata (Listera ovata), kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), podkolan zielonawy (Platanthera chlorantha), gnieźnik leśny (Neottia nidus-avis), orlik pospolity (Aquilegia vulgaris), parzydło leśne (Aruncus dioicus), wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum), naparstnica zwyczajna (Digitalis grandiflora), skrzyp olbrzymi (Equisetum telmateia), lilia złotogłów (Lilium martagon) i bluszcz pospolity (Hedera helix)[4].

W rezerwacie występuje aż 17 gatunków roślin górskich, które spotyka się w miejscach chłodniejszych, bardziej wilgotnych i zacienionych. Należą do nich np. turzyca zwisła, skrzyp olbrzymi, lepiężnik biały i kokoryczka okółkowa. Występuje także pewna liczba gatunków obcego pochodzenia i synantropijnych. Są one pozostałością dawnych upraw lub przedostały się obecnie do lasu z otaczających go terenów. Są to np. niecierpek drobnokwiatowy, szczawik żółty, nawłoć późna i inne[4].

Przez teren rezerwatu prowadzi znakowany szlak turystyczny z Wojnicza. Od Wielkiej Wsi zatacza pętlę stokami Panieńskiej Góry[5].

Przypisy

  1. a b Rezerwat przyrody Panieńska Góra. [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-05-09].
  2. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  3. a b Rezerwaty przyrody – Nadleśnictwo Brzesko. [dostęp 2015-08-23].
  4. a b c d Roślinność kserotermiczna na obszarach chronionych województwa małopolskiego. [dostęp 2015-08-23].
  5. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-04-01].

Media użyte na tej stronie

Relief Map of Poland.svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Poland
Lesser Poland Voivodeship Relief location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Relief Location map of Lesser Poland Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
  • N: 50.59 N
  • S: 49.07 N
  • W: 18.92 E
  • E: 21.55 E
Green pog.svg
Shiny green button/marker widget.
Panieńska Góra PW.jpg
Autor: Jerzy Opioła, Licencja: CC BY-SA 4.0
Rezerwat przyrody na Panieńskiej Gorze