Sanka (dopływ Wisły)

Sanka
Ilustracja
Sanka w Dolinie Mnikowskiej
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Potok
Długość18,3 km
Powierzchnia zlewni

94 km²

Źródło
Miejscewe Frywałdzie
Współrzędne

50°05′04″N 19°38′09″E/50,084444 19,635833

Ujście
Recypient

Wisła

Miejscew Krakowie
Współrzędne

50°02′06″N 19°49′35″E/50,035000 19,826389

Szlak
RiverIcon-Spring.svg18,3we Frywałdzie
RiverIcon-AffluentL.svgBrzoskwinka
RiverIcon-delta.svg0
w Krakowie
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa konturowa powiatu krakowskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, poniżej na prawo znajduje się również punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „ujście”

Sanka – potok będący lewym dopływem Wisły[1]. Płynie w województwie małopolskim przez jurajskie wapienie Garbu Tenczyńskiego, oraz Obniżenie Cholerzyńskie[2]. Ma długość 18,3 km, a powierzchnia zlewni wynosi ok. 94 km². Największym jej dopływem jest lewobrzeżny potok Brzoskwinka, wpadający do niej w 13,2 km biegu rzeki[3].

Sanka u wylotu Doliny Mnikowskiej
Sanka w Dolinie Mnikowskiej

Początek rzeki ma miejsce we wsi Frywałd, położonym u zbiegu dwóch potoków źródłowych tej rzeki – wschodnie stoki wzgórza Zręby, tworząc dolinę nazwaną Dolina Sanki. W północnej części wsi do rzeki wpływa lewobrzeżnie potok mający początek we wsi Zalas przy przysiółku wsi SankaGłuchówki, następnie potok ten płynie w kierunku północno-wschodnim, po północnej stronie kamieniołomu Zalas. Sanka pomiędzy Baczynem zmienia kierunek, płynąc już na południowy wschód, tam też tuż przy rzece, znajduje się źródełko, z którego mieszkańcy Frywałdu okazjonalnie czerpią wodę. Następnie płynie przez przysiółek Sanki – Bór. Przy granicy Baczyna, Czułowa i Mnikowa Dolina Sanki przechodzi w Dolinę Mnikowską – przy rezerwacie przyrody Zimny Dół. W północnej części Kaszowa do Sanki prawobrzeżnie wpływa Potok Czułowski, a następnie Kaszowski Potok. We wsi Budzyń lewobrzeżnie wpływa potok Brzoskwinka. Do Wisły wpada na 64,9 km jej biegu w krakowskich Bielanach, tuż za węzłem Mirowskim autostrady A4[4].

Sanka płynie przez niezurbanizowane i nieuprzemysłowione tereny Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Ma czyste wody, zaliczane do I klasy czystości wód[5]. Z tego też względu znajduje się na niej ujęcie wody pitnej dla Krakowa.

Sanka jest również atrakcyjna turystycznie, szczególnie na odcinku w Mnikowie, gdzie przepływa przez rezerwat przyrody – Dolinę Mnikowską. Rzeka płynie w tym miejscu wapiennym wąwozem o stromych ścianach sięgających 80 m wysokości. Również zasilające ją potoki płyną przez atrakcyjne przyrodniczo i turystycznie tereny. Jej prawobrzeżny potok płynący przez rezerwat przyrody Zimny Dół ma swoje źródła w jedynym na terenie województwa małopolskiego dużym wywierzysku wypływającym w jaskini. Brzoskwinka przepływa również przez Dolinę Brzoskwinki.

Przypisy

  1. Wykaz wód płynących Polski. [dostęp 2017-04-03].
  2. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  3. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2017-04-03].
  4. Dolinki Podkrakowskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-95-3.
  5. https://web.archive.org/web/20160303192344/http://www.krakow.pios.gov.pl/raport98/rozdz_06.html Wody województwa małopolskiego. Raport 98.

Media użyte na tej stronie

Kraków County location map02.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Kraków County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
  • N: 50.34 N
  • S: 49.87 N
  • W: 19.50 E
  • E: 20.37 E
Relief Map of Poland.svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Poland
Lesser Poland Voivodeship Relief location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Relief Location map of Lesser Poland Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
  • N: 50.59 N
  • S: 49.07 N
  • W: 18.92 E
  • E: 21.55 E
Dolina Mnikowska a1.jpg
Autor: Jerzy Opioła, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Dolina Mnikowska
RiverIcon-delta.svg
Icon for riverfloating diagrams. Informations on the Category Page
Sanka.Dolina Mnikowska.02.jpg
Autor: Premia, Licencja: CC BY-SA 3.0
Sanka w Dolinie Mnikowskiej
Sanka.Dolina Mnikowska.jpg
Autor: Premia, Licencja: CC BY-SA 3.0
Potok Sanka.Dolina Mnikowska