Semper Fidelis (nagroda)

Semper Fidelis
Nagroda za

udział w upamiętnianiu dziedzictwa polskich Kresów Wschodnich

Przyznawana przez

Instytut Pamięci Narodowej

Lokalizacja

 Polska
Warszawa

Pierwsze rozdanie

2019

Strona internetowa

Semper Fidelis – nagroda przyznawana przez Instytut Pamięci Narodowej za pielęgnację pamięci o polskości Kresów Wschodnich.

Geneza nagrody

Przemiany historyczne, jakie miały miejsce po zakończeniu II wojny światowej, spowodowały, że poza obszarem Rzeczypospolitej Polskiej znalazły się ziemie silnie związane z polską historią i kulturą. Na terenie dzisiejszej Litwy, Białorusi i Ukrainy pozostały zabytki, obiekty sakralne i użytkowe trwale związane z historią Polski i Polaków. Na tych terenach nadal mieszkają liczni przedstawiciele wspólnot polskich, kultywujący polskie tradycje i podtrzymujący związki z macierzą. Działania związane z upamiętnianiem historii ziem wschodnich II Rzeczypospolitej są również podejmowane przez osoby i instytucje działające na terenie dzisiejszej Polski[1].

Aby nagrodzić starania tych osób i instytucji w 2019 r. Instytut Pamięci Narodowej ustanowił nagrodę „Semper Fidelis”, która jest honorowym wyróżnieniem przyznawanym osobom aktywnie związanym z dbaniem o zachowanie i upowszechnianie kresowej spuścizny. Instytut Pamięci Narodowej, ustanawiając tę nagrodę, pragnął nagrodzić laureatów za ich trud i wierność ideałom Rzeczypospolitej[2].

Historia nagrody

Kapituła Nagrody, której przewodniczy Prezes IPN, może nagrodzić w każdej z edycji do pięciu osób lub instytucji. Dopuszczalne jest przyznanie jednej nagrody „post mortem”. W uzasadnionych przypadkach dodatkowo przyznawane są wyróżnienia.

I edycja

W 2019 r. nagrodę otrzymali[3]:

  • Stefan Adamski – za odrodzenie polskich struktur harcerskich we Lwowie,
  • ks. Roman Dzwonkowski – za niesienie pomocy duszpasterskiej Polonii i Polakom poza krajem,
  • płk. Weronika Sebastianowicz – za ofiarną służbę na rzecz zachowania pamięci, pomoc środowisku kombatantów, ofiarne i godne reprezentowanie polskiego społeczeństwa na Białorusi,
  • Wołanie z Wołynia” – za propagowanie tematyki związanej z funkcjonowaniem kościołów i środowisk polskich na Wschodzie, jak również kwestii historycznych, m.in. dotyczących zbrodni wołyńskiej,
  • Związek Harcerstwa Polskiego na Litwie – za działalność w środowisku młodzieży polskiej w Wilnie i na Wileńszczyźnie.

II edycja

W 2020 r. nagrodę otrzymali[3]:

Z uwagi na sytuację pandemiczną na terenie kraju wręczenie statuetek i dyplomów odbyło się na gali III edycji w 2021 r.

III edycja

W 2021 r. nagrodę otrzymali[1]:

  • ks. Jan Buras – za otwarcie przestrzeni dla polsko-ukraińskiego dialogu i porozumienia w prawdzie,
  • ks. Adam Przywuski – za odbudowę Sanktuarium Maryjnego w Latyczowie oraz za przywrócenie życia religijnego i kulturalnego skupionego wokół Sanktuarium,
  • Elżbieta Rusinko – za działalność na rzecz ochrony i popularyzacji polskiego dziedzictwa kulturowego na Kresach,
  • Danuta Skalska – za działalność społeczną, popularyzację historii Kresów, inicjowanie projektów: Światowy Kongres Kresowian, Światowy Zjazd Kresowian na Jasnej Górze, Centrum Kresowe,
  • Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą – za opiekę i ratowanie najstarszej wileńskiej nekropolii,
  • Maria i Marek Jastrzębscy (wyróżnienie) – za publikację ponad 450 pozycji, wśród nich są dzieła polskich pisarzy z Kresów.

IV edycja

Członkowie Stowarzyszenia Rodzina Ponarska z nagrodą Semper Fidelis. Od lewej: Maria Wieloch, Jan Pilść, Stanisław Bieg, Joanna Janusiak i Anna Bach

W 2022 r. nagrodę otrzymali[4]:

Kapituła Nagrody

W Kapitule Nagrody „Semper Fidelis” zasiadają[5]:

Członkami Kapituły zostają również laureaci poprzednich edycji

Patroni nagrody

Honorowy patronat nad przyznaniem nagrody w 2021 r. objął Prezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki[6]. Patronami medialnymi są: TVP Polonia, Polskie Radio, Rzeczpospolita, dzieje.pl, wPolityce.pl, Kurier Galicyjski, Kurier Wileński oraz Kresy24.pl[7].

Przypisy

  1. a b Uroczysta gala wręczenia nagród IPN „Semper Fidelis”. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-08]. (pol.).
  2. Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2019 r. – 31 grudnia 2019 r.. Instytut Pamięci Narodowej. s. 42. [dostęp 2021-10-08]. (pol.).
  3. a b Nagroda Semper Fidelis. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2021-10-08]. (pol.).
  4. Uroczysta gala wręczenia nagród Instytutu Pamięci Narodowej „Semper Fidelis” – Warszawa, 5 grudnia 2022. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2022-12-05]. (pol.).
  5. Informacje o działalności IPN w okresie 1 stycznia 2020 r. – 31 grudnia 2020 r.. Instytut Pamięci Narodowej. s. 215. [dostęp 2021-10-08]. (pol.).
  6. Jakub Daniluk: Wręczono nagrody „Semper Fidelis”. Akademickie Radio Centrum, 8 października 2021. [dostęp 2021-11-02]. (pol.).
  7. Uroczysta gala wręczenia nagród IPN “Semper Fidelis”. Kresy24.pl, 6 października 2021. [dostęp 2021-11-02]. (pol.).

Media użyte na tej stronie

Rodzina Ponarska.jpg
Autor: W2k2, Licencja: CC BY-SA 3.0
Członkowie Stowarzyszenia Rodzina Ponarska z nagrodą Semper Fidelis. Od lewej: Maria Wieloch, Jan Pilść, Stanisław Bieg, Joanna Janusiak i Anna Bach