Srebrna Góra (województwo wielkopolskie)

Srebrna Góra
wieś
Ilustracja
Kościół św. Mikołaja w Srebrnej Górze
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

wągrowiecki

Gmina

Wapno

Liczba ludności 

330

Strefa numeracyjna

67

Kod pocztowy

62-120

Tablice rejestracyjne

PWA

SIMC

0531625

Położenie na mapie gminy Wapno
Mapa konturowa gminy Wapno, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Srebrna Góra”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Srebrna Góra”
Położenie na mapie powiatu wągrowieckiego
Mapa konturowa powiatu wągrowieckiego, blisko prawej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Srebrna Góra”
Ziemia52°53′27″N 17°30′01″E/52,890833 17,500278

Srebrna Górawieś pałucka (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wapno. Lokalnie używana jest też nazwa wsi Srebrnogóra.

Srebrna Górka uzyskała lokację miejską przed 1458 rokiem, zdegradowana przed 1577 rokiem[1]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Historia

W Liber beneficiorum (darmowych uposażeń) arcybiskupstwa gnieźnieńskiego znalazły się opisy Wapna, Podolina, Ruśca i Srebrnej Góry, która na początku XVI wieku była jeszcze miastem i najludniejszą miejscowością okolicy[2], a na wojnę 13-letnią wystawiła 1 żołnierza[2]. Tu znajdował się kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja i plebania. Pod koniec XVIII w. Srebrna Góra należała do Józefa Radzimińskiego - sędziego ziemskiego gnieźnieńskiego, w XIX wieku zaś do rodziny Wilkońskich, a następnie Moszczeńskich. Ostatnim polskim właścicielem Wapna i Srebrnej Góry był Stanisław Mieczkowski mąż Kazimiery z Moszczeńskich, który wykupił od teścia Bolesława Moszczeńskiego Srebrną górę.

Do 1793 r. Srebrna Góra należała do powiatu kcyńskiego. Po II rozbiorze Polski (1793 r.) znalazła się w powiecie Wągrowieckim. W okresie Księstwa Warszawskiego (1807-1812) wchodziła w skład departamentu poznańskiego. Po roku 1815 na powrót ustanowiono powiat wągrowiecki, ale odłączono od niego część obszaru na rzecz innych powiatów. Nowe zmiany administracyjne przyniósł rok 1887, kiedy utworzono powiat żniński, do którego przydzielono (do 1948) m.in. Rusiec i Srebrną Górę.

18 sierpnia 1946 roku w Srebrnej Górze urodziła się piosenkarka Irena Jarocka[2].

Zespół dworski

Pałac w Srebrnej Górze
Widok pałacu przed 1912

W Srebrnej Górze znajduje się zespół dworski z końca XVII wieku[3]. Dwór (pałac) zbudowano najprawdopodobniej krótko po 1792 r.[2] Dwór wraz z dwiema parterowymi oficynami o czterokolumnowych portykach położony jest na wzniesieniu naprzeciw kościoła. Budynki zespołu otaczają duży dziedziniec poprzedzony architektoniczną bramą (umieszczona na niej data – 1799 r. – dotyczy raczej oficyn). Całość otacza mur oporowy z balustradą. Dwór zwrócony jest elewacją frontową na wschód i prezentuje się jako dziewięcioosiowa, parterowa budowla z portykiem kolosalnego porządku. Wysoki czterospadowy dach kryty jest dachówką. Dwie pary bardzo wysuniętych kolumn o uproszczonych jońskich kapitelach mają stosunkowo smukłe proporcje. Do sali głównej prowadzi obszerny westybul. Sala główna i pomieszczenia znajdujące się na prawo i na lewo od niej powiązane są amfiladą. Za pałacem rozciąga się park krajobrazowy z 5 stawami. W budynku zespołu dworskiego mieści się obecnie Dom Pomocy Społecznej dla osób starszych[2]. Pensjonariusze DPS biorą aktywny udział w życiu kulturalnym i zajęciach terapii zajęciowej. Wielu z nich należy do gminnego koła Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów.

Kościół św. Mikołaja

Obok zespołu dworskiego znajduje się kościół parafialny pod wezwaniem św. Mikołaja. Kościół zbudowano w latach 1848-1849. Po pożarze odbudowano go z zachowaniem cech późnoklasycystycznych i eklektycznych[2]. W sali parafialnej kościoła odbywały się najprawdopodobniej zebrania Katolickiego Towarzystwa Robotników Polskich, które działało w Srebrnej Górze w latach I wojny światowej i w okresie międzywojennym.

Przypisy

  1. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 72-73.
  2. a b c d e f Srebrna Góra pod... Paryżem. „Gazeta Pomorska”, s. 17, 2010-02-04. 
  3. Srebrna Góra pod ...Paryżem (pol.). [dostęp 2011-02-06].

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Greater Poland Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Greater Poland Voivodeship. Geographic limits of the map:
  • N: 53.70 N
  • S: 51.05 N
  • W: 15.68 E
  • E: 19.19 E
Kościół pw. św. Mikołaja w Srebrnej Górze.jpg
Autor: Jacekh2, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kościół pw. św. Mikołaja w Srebrnej Górze
Pałac w Srebrnej Górze.jpg
Autor: Jacekh2, Licencja: CC BY-SA 3.0
Główny budynek zespołu pałacowego w Srebrnej Górze
Powiat wągrowiecki location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa powiatu wągrowieckiego, Polska
Wapno (gmina) location map.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa gminy Wapno, Polska
Palace in Srebrnagora (73788125).jpg
Adres wydawniczy: Poznań : L. Durczykiewicz w Czempiniu, 1912 (Poznań : "Praca")
Opis fizyczny: 42 s., [121] s. fot. ; 36 cm