Stara Giełda we Wrocławiu

Stara Giełda
Symbol zabytku nr rej. A/3097/124 15.02.1962[1]
Ilustracja
Stara Giełda we Wrocławiu
Państwo

 Polska

Miejscowość

Wrocław

Adres

plac Solny 16

Typ budynku

biurowiec

Styl architektoniczny

neorenesans, neoklasycyzm

Architekt

Carl Ferdinand Langhans

Rozpoczęcie budowy

1822

Ukończenie budowy

1824

Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Stara Giełda”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Stara Giełda”
Ziemia51°06′31,8″N 17°01′46,1″E/51,108833 17,029472

Stara Giełda (niem. Alte Börse) dawniej Pałac Rehdingerów – reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej we Wrocławiu, przy placu Solnym 16.

Historia

Portal wejściowy

W średniowieczu na posesji nr 16 znajdowały się dwie murowane, gotyckie kamienice. W 1562 roku w ich miejsce rajca Adam Rehdiger wzniósł swoją rezydencję w stylu renesansu włoskiego. Elewacja trzykondygnacyjnego budynku podzielona była na osi zakończona była dachem pogrążonym, przesłoniętym attyką. Pod koniec XVI wieku pałac został ponownie przebudowany: na elewacji umieszczono fryz z przekątniowymi, kwadratowymi okienkami lub blendami, wejście zyskało nowy portal[2].

W 1642 roku pałac został zakupiony przez gildię kupiecką. Na pierwszym piętrze znajdowała się pijalnia piwa i wina. W 1676 roku budynek został wynajęty przez biskupa S. v. Rostock. Budynek został poddany kolejnym przebudowaniom: na pierwszym piętrze umieszczono kamienny kominek oraz stiukowy sufit a w zwieńczeniu umieszczno belweder. W 1694 roku Franciszek Ludwik umieścił w budynku Urząd Zwierzchni[2].

Stara Giełda

W 1822 roku dawny pałac został zburzony a w latach 1822–1824 na jego miejsce wzniesiono budynek (przypominający renesansowe włoskie pałace miejskie), w stylu neorenesansowym i neoklasycznym, według projektu architekta Carla Ferdinanda Langhansa, który nadał budynkowi cechy monumentalno-reprezentacyjne: portyk wejściowy z czterema kolumnami korynckimi, wspierający balkon z ozdobną balustradą oraz figury czterech orłów w narożach dachu. Nad balkonem znajduje się herb z literą „W”, oznaczającą Wratysława, założyciela miasta, lecz celowo brakuje w nim innych elementów miejskiego herbu, ponieważ kupcom władze miejskie źle się kojarzyły z koniecznością płacenia podatków. W budynku znajdowała się początkowo reprezentacyjna siedziba wrocławskich kupców chrześcijańskich i pierwsza siedziba giełdy wrocławskiej[3].

W kolejnych latach w budynku mieścił się Bank Miejski, Towarzystwo Frachtu Wodnego, Celny Urząd Rewizyjny, Instytut Kontroli Ulic i korporacja budowlana, której towary dostarczano barkami m.in. do Bazylei i Berlina. Na początku XX wieku budynek przebudowano, zmieniając m.in. układ schodów, aby dostosować budynek do funkcji publicznej[4].

Po 1945

W 1945 r. budynek został zniszczony w niewielkim stopniu i od razu po wojnie stał się siedzibą różnych instytucji, m.in. Działu Technicznego Zarządu Miejskiego Wrocławia, Archiwum Budowlanego, a później banku. W 1992 r. budynek Starej Giełdy wystawiono na sprzedaż na targach w Cannes. Budynek został zakupiony w 1994 r., i gruntownie odrestaurowany w 2003 r., obecnie pełni funkcję biurowca[4]. W piwnicach znajdują się dwie restauracje.

Przypisy

  1. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021.
  2. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 646.
  3. Klaus Kloeppel: Breslau: Niederschlesien und seine tausendjährige Hauptstadt. Berlin: Trescher Verlag, 2010, s. 162. ISBN 978-3-89794-256-1.
  4. a b Stara Giełda. Wratislaviae Amici. [dostęp 2017-02-12].

Bibliografia


Media użyte na tej stronie

Wrocław location map2.png
Autor:
OpenStreetMap contributors
, Licencja: CC BY-SA 2.0
Mapa Wrocławia, Polska
Lower Silesian Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of [[:en:Lower Silesian Voivodeship]Lower Silesian Voivodeship]], Poland. Geographic limits of the map:
  • N: 51.9134 N
  • S: 49.9809 N
  • W: 14.7603 E
  • E: 17.9091 E
Distinctive emblem for cultural property.svg
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
Wrocław, plac Solny, Stara Giełda - 13.10.2009 r.DSC09982.JPG
Autor: Aw58, Licencja: CC BY-SA 3.0
Wrocław Stare Miasto - pl. Solny 16 - Stara Giełda, obecnie budynek biurowy, 1822-1824
Stara Giełda plac Solny 16 (01).JPG
Autor: Piklus, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Wrocław Stare Miasto - pl. Solny 16 - Stara Giełda, obecnie budynek biurowy, 1822-1824 (drzwi wejściowe)