Tomasz Filipczak

Tomasz Filipczak
Data i miejsce urodzenia7 lutego 1954
Łódź
Data śmierci7 lutego 2019
Zawód, zajęciedziałacz kulturalny
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wolności i Solidarności Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Tomasz Filipczak (ur. 7 lutego 1954 w Łodzi[1][2], zm. 7 lutego[3] 2019[4]) – polski działacz opozycyjny w PRL, jeden z pomysłodawców, a następnie członek redakcji pisma Puls, działacz kulturalny.

Życiorys

W 1977 ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Łódzkim, w latach 1977-1980 pracował w Okręgowej Instytucji Rozpowszechniania Filmów w Łodzi. Od 1976 współpracował z Komitetem Obrony Robotników, następnie z Komitetem Samoobrony Społecznej „KOR”, od września 1977 współpracował także z Niezależną Oficyną Wydawniczą NOWA, stworzył system dystrybucji wydawnictw niezależnych w regionie łódzkim, w październiku 1977 był jednym z inicjatorów Niezależnego Klubu Dyskusyjnego w Łodzi (istniejącego formalnie do lutego 1978)[1][5][2].

Był jednym z pomysłodawców i w latach 1977-1981 członkiem redakcji pisma Puls, w którym odpowiadał za sprawy techniczne i był nieformalnym sekretarzem redakcji[1][6][2], od września 1980 był członkiem redakcji pisma „Solidarność z Gdańskiem”, krytycznego wobec lokalnych władz „Solidarności”, przy Zakładach Przemysłu Bawełnianego im. Juliana Marchlewskiego zorganizował Centrum Informacyjno-Kulturalne „Solidarność”, w którym odbywał się klub dyskusyjny, projekcje filmowe i kolportaż wydawnictw niezależnych[1][2][7][8], od kwietnia 1981 był jednym z redaktorów pisma satyrycznego Pomruk (z Witoldem Sułkowskim, Piotrem Bikontem i Wojciechem Słodkowskim)[1][2]. W związku z ogłoszeniem stanu wojennego był od 13 grudnia 1981 do grudnia 1982 internowany w zakładach karnych w Łęczycy, Łowiczu i Kwidzynie[1][2].

Po zwolnieniu z internowania pracował najpierw dorywczo, następnie w prywatnym biurze turystycznym, od 1983 był związany z Duszpasterstwem Środowisk Twórczych zorganizowanym przez o. Stefana Miecznikowskiego, w ramach którego organizował cotygodniowe spotkania niezależnymi twórcami i intelektualistami[1][2]. Od 1985 kierował łódzkim oddziałem Komitetu Kultury Niezależnej. W 1987 razem z Wojciechem Maciejewskim, Piotrem Bikontem i Jackiem Skalskim powołał grupę artystyczną Film i Literatura[5][2], w ramach której wydawał także książki II obiegu[1]. Również w 1987 był organizatorem sympozjum Litwini, Białorusini, Ukraińcy, Polacy - przesłanki pojednania, w 1988 był pomysłodawcą i redaktorem Polskiej Encyklopedii Niezależnej[1], za którą w 1989 otrzymał Nagrodę Komitetu Kultury Niezależnej[5]. W latach 1988-1994 był dzierżawcą łódzkiego kina „Przedwiośnie”, od 1988 prezesem i głównym udziałowcem Europa sp. z o.o., która zajmowała się dystrybucja filmów w obiegu oficjalnym[1][2].

W 1989 należał do założycieli Łódzkiego Towarzystwa Inicjatyw Społecznych, od 1991 był prezesem Towarzystwa. W latach 1992-1994 był dyrektorem Ośrodka TVP w Łodzi[1][2].

W 1984 otrzymał Nagrodę Fundacji Polcul[2], w 2006 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (M.P. z 2006, nr 84, poz. 848), w 2008 Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[2], w 2016 Krzyżem Wolności i Solidarności (M.P. z 22.01.2016, poz. 308).

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956–89. Tom 2, Ośrodek Karta, Warszawa 2002, s. 94-95 (biogram autorstwa Jacka Pietrzaka)
  2. a b c d e f g h i j k l Encyklopedia Solidarności. Opozycja w PRL 1976–1989. Tom 2 wyd. Stowarzyszenie Pokolenie, Oficyna Wydawnicza Volumen i IPN, Warszawa 2012, s. 331 (biogram autorstwa Wiesława Maciejewskiego
  3. data dzienna śmierci
  4. Zmarł Tomasz Filipczak, działacz opozycji w PRL, były szef łódzkiego ośrodka telewizyjnego (pol.). dzienniklodzki.pl. [dostęp 2019-02-08].
  5. a b c Ludzie NOWEJ 1977–2007, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2010, s. 42
  6. Niezależność najwięcej kosztuje. Relacje uczestników opozycji demokratycznej w Łodzi 1976–1980, wyd. IPN, Łódź 2008, według indeksu (tam biogram, s. 244 i relacja T. Filipczaka, s. 47-62)
  7. Pospolite ruszenie. Relacje działaczy i współpracowników „Solidarności” w Łodzi 1980–1981, wyd. IPN, Łódź 2011, według indeksu (tam biogram, s. 285 i relacja T. Filipczaka, s. 93-107)
  8. Benedykt Czuma Łódzka „Solidarność” 1980-1981, wyd. IPN, Łódź 2010, według indeksu

Media użyte na tej stronie

POL Krzyż Wolności i Solidarności BAR.svg
Baretka Krzyża Wolności i Solidarności.
POL Srebrny Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis BAR.png
Baretka Srebrnego Medalu "Zasłużony Kulturze - Gloria Artis"