Ulica Pędzichów w Krakowie

ulica Pędzichów
Stare Miasto
Ilustracja
Widok od skrzyżowania z ulicą Długą w kierunku północno-wschodnim
Państwo

 Polska

Miejscowość

Kraków

Długość

350 m

Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svgul. Długa, ul. Słowiańska
Ikona ulica z lewej.svgul. Z. Wróblewskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svgul. Szlak
Ikona ulica koniec T.svgul. Helclów
Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „ulica Pędzichów”
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „ulica Pędzichów”
Ziemia50°04′15,5″N 19°56′20,2″E/50,070972 19,938944

Ulica Pędzichów – ulica w Krakowie, w dzielnicy I, na Kleparzu.

Ulica ta była najprawdopodobniej drogą główną graniczącej z Kleparzem wsi Pędzichów, czego pamiątką jest zachowany do dziś kamień graniczny, wmurowany u wylotu ulicy. Nazwa pochodzi być może od pędzenia tędy bydła do miasta, nazwy własnej Pędzich lub prowadzenia skazańców na szubienice miejskie, które znajdowały się na końcu ulicy, w okolicach dzisiejszego DPS im Helclów.

Od 1441 roku, na rogu dzisiejszych ulic Długiej i Pędzichów, stał kościół św. Walentego. Kilkakrotnie niszczony przez pożary i działania wojenne, potem odbudowywany, został ostatecznie rozebrany w 1819.

Zabudowa

Domy to głównie czynszowe kamienice oraz kilka budynków użyteczności publicznej. Większość z nich została zbudowana w ostatnim dwudziestoleciu XIX wieku, zastępując drewnianą zabudowę ulicy.

  • ul. Pędzichów 1 (ul. Długa 29) – kamienica czynszowa. Projektował Maksymilian Nitsch, 1875. Od strony ul. Pędzichów wmurowany jest kamień graniczy z napisem: ZNAK GRANIC MIĘDZY KLEPARZEM Y PĘDZICHOWEM 1782.
  • ul. Pędzichów 2 (ul. Długa 31) – Dom Pod Minaretem, także Dom Turecki. Kamienica zbudowana w latach 1883–1885, w 1910 roku przebudowana według projektu Henryka Lamensdorfa na 3-piętrowy dom, dla ziemianina Artura Teodora Rayskiego. W kamienicy mieszkał jego syn, twórca polskiego lotnictwa gen. bryg. pilot Ludomił Rayski. Na fasadzie znajduje się, poświęcona generałowi, tablica pamiątkowa. Przed kamienicą, na niewielkim skwerku, znajduje się kolumna z figurą Matki Bożej, z 1865.
  • ul. Pędzichów 5 (ul. Wróblewskiego 1-3) – kamienica. Projektował Józef Pokutyński, 1904. Dawniej Komenda Miejska Policji w Krakowie, obecnie mieści się w niej Komisariat I Policji.
  • ul. Pędzichów 8 – kamienica czynszowa. Projektował Stefan Ertel, 1890.
  • ul. Pędzichów 11 – budynek dawnego zakładu opiekuńczego stowarzyszenia Dom Rodzinny. Projektował Aleksander Biborski, 1900. Obecnie dom pielgrzymkowo-wycieczkowy.
  • ul. Pędzichów 13 – budynek dawnego zakładu opiekuńczego stowarzyszenia Dom Rodzinny. Projektował Piotr Kozłowski, 1897. Obecnie dom pielgrzymkowo-wycieczkowy oraz Katolickie Szkoły im. Świętej Rodziny z Nazaretu w Krakowie[1] wchodzące w skład Katolickiego Centrum Edukacyjnego Caritas Archidiecezji Krakowskiej. Mieszczą się tu szkoła podstawowa i liceum ogólnokształcące.
  • ul. Pędzichów 16-16a – Dom Prowincjalny Zgromadzenia Córek Bożej Miłości[2] – „Instytut Marji”. Projektował Władysław Kaczmarski, 1899. Dekorację sgraffitową wykonał Fryderyk Lachner.
  • ul. Pędzichów 18 – kamienica. Projektował Teodor Talowski, 1893.
  • ul. Pędzichów 19 – kamienica czynszowa. Projektował Teodor Talowski, 1897.
  • ul. Pędzichów 20 – kamienica. Projektował Teodor Talowski, 1893.
  • ul. Pędzichów 21 – kamienica czynszowa. Projektował Aleksander Biborski, 1899.
  • ul. Pędzichów 25-27 – biurowiec ZUS. Projektował Józef Mitka, 1936. W tej okolicy od XV wieku znajdowały się miejskie szubienice.

Przypisy

  1. Kontakt (pol.). Katolickie Centrum Edukacyjne Caritas Archidiecezji Krakowskiej. [dostęp 2013-02-28].
  2. Dom Prowincjalny (pol.). Zgromadzenie Córek Bożej Miłości. [dostęp 2013-02-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (22 lutego 2013)].

Źródła

  • Praca zbiorowa Zabytki Architektury i budownictwa w Polsce. Kraków Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków Warszawa 2007, ISBN 978-83-922906-8-1
  • Praca zbiorowa Encyklopedia Krakowa Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2000, ISBN 93-01-13325-2

Media użyte na tej stronie

Lesser Poland Voivodeship location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lesser Poland Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
  • N: 50.59 N
  • S: 49.07 N
  • W: 18.92 E
  • E: 21.55 E
Ikona ulica skrzyżowanie.svg
Autor: Marcin Floryan, Licencja: CC BY 2.5
Ikona skrzyżowania
Ikona ulica z lewej.svg
Autor: Marcin Floryan, Licencja: CC BY 2.5
Ikona ulicy z lewej
Ikona ulica koniec T.svg
Autor: Marcin Floryan, Licencja: CC BY 2.5
Ikona ulicy - zakończenie skrzyżowaniem
Diamond road sign junction across major road.svg
Crossroads with a major road ahead.
Kamienica-UlicaPędzichów7-POL, Kraków.jpg
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY 4.0
Kamienica przy ulicy Pędzichów 7 (Wróblewskiego 2) w Krakowie. Proj. Józef Pokutyński, 1902.
Kamienica-UlicaPędzichów21-POL, Kraków.jpg
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY 4.0
Kamienica przy ulicy Pędzichów 21 w Krakowie. Proj. Aleksander Biborski, 1899.
Social Insurance Institution office building, 1936 design. Józef Mitka, 25-27 Pędzichów street, Kraków, Poland.jpg
Autor: Zygmunt Put, Licencja: CC BY-SA 4.0
Biurowiec ZUS-u, 1936 proj. Józef Mitka, ul. Pędzichów 25-27, Kleparz, Kraków
Tenement houses, 1893 design. Teodor Talowski, 18 and 20 Pędzichów street, Kraków, Poland.jpg
Autor: Zygmunt Put, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kamienice, 1893 proj. Teodor Talowski, ul. Pędzichów 18 i 20, Kleparz, Krakow
Kamienica-UlicaPędzichów15-POL, Kraków.jpg
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY 4.0
Kamienica przy ulicy Pędzichów 15 w Krakowie. Proj. Romuald Flasiński, 1893.
Kamienica-UlicaPędzichów17-POL, Kraków.jpg
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY 4.0
Kamienica przy ulicy Pędzichów 17 w Krakowie. Proj. Romuald Flasiński, 1893.
Kraków location map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Kraków. Punkty graniczne mapy:
  • N: 50.15 N
  • S: 49.95 N
  • W: 19.76 E
  • E: 20.26 E
Boundary stone 1782, 1 Pędzichów street, Kraków, Poland.jpg
Autor: Zygmunt Put, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kamień graniczny między Kleparzem i Pędzichowem 1782, ul. Pędzichów 1, Kleparz, Kraków
DomTurecki-UlicaDługa31-POL, Kraków.jpg
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY 4.0
Dom Turecki w Krakowie przy ulicy Długiej 31. Proj. Henryk Lamensdorf, 1910.
Monastery of the Daughters Divine Charity, 1899 design. Władysław Kaczmarski, 16-16a Pędzichów street, Kraków, Poland.jpg
Autor: Zygmunt Put, Licencja: CC BY-SA 4.0
Klasztor Zgromadzenia Córek Bożej Miłości, 1899 proj. Władysław Kaczmarski, ul. Pędzichów 16-16a, Kleparz, Kraków
Tenement house, 1897 design. Teodor Talowski, 19 Pędzichów street, Kraków, Poland.jpg
Autor: Zygmunt Put, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kamienica, 1897 proj. Teodor Talowski, ul. Pędzichów 19, Kleparz, Krakow
UlicaPędzichów-WidokNaPółnocnyWschód-POL, Kraków.jpg
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY 4.0
Ulica Pędzichów w Krakowie, widok od skrzyżowania z ulicą Długą w kierunku północno-wschodnim. 2019