Vespa

Vespa
Linnaeus, 1758
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

owady uskrzydlone

Rząd

błonkoskrzydłe

Rodzina

osowate

Podrodzina

Vespinae

Rodzaj

Vespa

Vesparodzaj owadów z rodziny osowatych (Vespidae), obejmujący największych przedstawicieli rodziny – dorastają do 45 mm długości. Osy z tego rodzaju żywią się pszczołami, ćmami i innymi dużymi owadami.

Odległość od ocelli (3 małe plamki pomiędzy oczami) do oka złożonego jest mniejsza niż do potylicy

Diagnoza

Od pozostałych rodzajów osowatych odróżnia je długie ciemię oraz rozmieszczenie oczu – odległość między tylnym ocelli i potylicą jest większa niż odległość między tylnym ocelli i okiem[1].

Klasyfikacja

Rodzaj został ustanowiony w 1758 roku przez Linneusza, który zaliczył do niego 17 gatunków. Nie określił jednak gatunku typowego. W wyniku wielu dyskusji pomiędzy entomologami za typ nomenklatoryczny przyjęto Vespa crabro, zaproponowany przez Latreille'a w 1810 roku[2].

Szerszeń azjatycki (Vespa mandarinia)

W obrębie Vespa wyróżniano liczne gatunki i podgatunki. Większość z opisanych taksonów została uznana za synonimy. Za poprawnie opisane gatunki przyjmowane są współcześnie żyjące[2][1][3]:

  • Vespa affinis
  • Vespa analis
  • Vespa basalis
  • Vespa bellicosa
  • Vespa bicolor
  • Vespa binghami
  • Vespa crabroszerszeń europejski
  • Vespa ducalis
  • Vespa dybowskii
  • Vespa fervida
  • Vespa fumida
  • Vespa luctuosa
  • Vespa mandariniaszerszeń azjatycki
  • Vespa mocsaryana
  • Vespa multimaculata
  • Vespa orientalisszerszeń wschodni
  • Vespa philippinensis
  • Vespa simillima
  • Vespa soror
  • Vespa tropica
  • Vespa velutina
  • Vespa vivax

oraz wymarłe[2]:

  • Vespa bilineata
  • Vespa cordifera
  • Vespa crabroniformis
  • Vespa nigra

Gatunki groźne dla człowieka

  • szerszeń azjatycki (Vespa mandarinia)
    • Vespa mandarinia japonica – największa osa i zarazem najbardziej jadowity owad na świecie (w przeliczeniu na żądło)[4].
  • Vespa luctuosa – ma najbardziej zabójczy jad ze wszystkich os (w przeliczeniu na objętość)[4].
  • Vespa velutina – niezbyt duży, lecz dość agresywny gatunek

Przypisy

  1. a b J. M. Carpenter, L. Nguyen. Keys to the genera of social wasps of South-East Asia (Hymenoptera: Vespidae). „Entomological Science”. 6, s. 183–192, 2003 (ang.).  (pdf)
  2. a b c J. M. Carpenter, J. Kojima. Checklist of the species in the subfamily Vespinae (Insecta: Hymenoptera: Vespidae). „Natural history bulletin of Ibaraki University”. 1, s. 51–92, 1997. ISSN 1343-0955 (ang.).  (pdf)
  3. Nguyen et al. Vespidae of Viet Nam (Insecta: Hymenoptera) 2. Taxonomic Notes on Vespinae. „Zoological Science”. 23, s. 95–104, 2006 (ang.). 
  4. a b J.O. Schmidt, S. Yamane, M. Matsuura, C.K. Starr. Hornet venoms: lethalities and lethal capacities.. „Toxicon”. 24 (9), s. 950–4, 1986. DOI: 10.1016/0041-0101(86)90096-6. 

Media użyte na tej stronie