Vlachovo

Vlachovo
Ilustracja
Kościół luterański
Państwo

 Słowacja

Kraj

 koszycki

Powiat

Rożniawa

Starosta

Peter Pakes[1]

Powierzchnia

37,332[2] km²

Wysokość

403 m n.p.m.

Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość


860
23,04 os./km²

Nr kierunkowy

058

Kod pocztowy

049 24

Tablice rejestracyjne

RV

Położenie na mapie kraju koszyckiego
Mapa konturowa kraju koszyckiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Vlachovo”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, w centrum znajduje się punkt z opisem „Vlachovo”
48°46′19″N 20°24′45″E/48,771944 20,412500
Strona internetowa
(c) FOTO:FORTEPAN / Schermann Ákos, CC BY-SA 3.0
Vlachowo w 1934 r.
Pomnik poległych
Urząd wiejski

Vlachovo – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju koszyckim, w powiecie Rożniawa.

Położenie

Wieś leży nad rzeką Slaná, na terenie historycznego Gemeru, w obrębie dwóch mezoregionów Rudaw Słowackich; po lewej stronie rzeki Slaná są to Volovské vrchy, po prawej Pogórze Rewuckie (Revucká vrchovina)[3].

Historia

Vlachovo powstało prawdopodobnie w pierwszej połowie XIV w., a założyć je mieli górnicy z niedalekiej Dobszyny. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi jednak z 1427 r.[4], kiedy to liczyła ona 40 gospodarstw i nazywano ją Alahpathaka, a po węgiersku – Lampertfalva. Z niemieckiego nazywano ją Lampertdorf, po łacinie – Lampertvilla. Miejscowa ludność słowacka z kolei nazywała ją Lampertovo. Nazwa ta utrzymała się do końca XVI w. Pochodziła być może od Lamperta – pierwszego sołtysa, a może od imienia św. Lamberta – patrona wsi.

Aż do początku XV w. była wsią czysto górniczą, istniała w niej prymitywna huta żelaza z kuźnicą (hamernią). W pierwszej ćwierci XV w. nad Vlachovskim Potokiem pojawili się pierwsi osadnicy wołoscy i od nich poszła obecna nazwa wsi.

Pierwotnie należała do rodu Bebeków ze Štítnika. Z czasem właściciele zaczęli podnosić wysokość obciążeń feudalnych mieszkańców wsi i zamieniać je na rentę pieniężną. To sprawiło, że zarówno górnicy jak i osadnicy wołoscy stracili większość swoich przywilejów.

W 1566 r. wraz z okolicznymi wsiami została spustoszona przez Turków i następnie musiała im płacić trybut. W latach 1709–1710 okolicę nawiedziła zaraza morowa, w wyniku której zmarła większa część mieszkańców wsi. W roku 1728 wieś miała dwóch właścicieli: Józefa Andrássyego i Zygmunta Erdödyego. W roku 1773 jako jedyny właściciel występuje już jednak tylko Karol Andrássy. W tym roku żyło we wsi 63 zagrodników i 37 komorników, którzy pracowali w dwóch miejscowych hamerniach.

Na początku XIX w. istniały we wsi 4 piece do wytopu żelaza i 4 kuźnice (hamernie). W roku 1828 liczba mieszkańców wsi wynosiła 967. Pracowali oni w kopalniach rudy, kuźnicach, wypalali węgiel drzewny i zajmowali się furmanieniem. W 1843 r. decyzją Karola Andrássyego został wybudowany wielki piec, który pracował do końca XIX w., chociaż kuźnice zaprzestały działalności już w połowie XIX stulecia.

Demografia

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 860 osób, w tym 428 kobiet i 432 mężczyzn[5].

W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej 99,58% mieszkańców stanowili Słowacy, a 0,32% Węgrzy[6].

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[6]:

    Zmiany liczby ludności w miejscowości Vlachovo od 1996 roku.
    Źródło: Štatistický úrad Slovenskej republiky

Zabytki

  • tzw. Huta Karola (słow. Karlova huta) z 1843 r. – cenny zabytek techniki;
  • Dwór (słow. kaštiel) Andrássych z pierwszej ćwierci XIX w.

Przypisy

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-28]. (słow.).
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov. Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-28]. (słow.).
  3. Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji. [dostęp 2017-08-17].
  4. Statystyki ogólne miejscowości. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. (ang.).
  5. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-20)]. (słow.).
  6. a b Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001. Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09]. (ang.).

Media użyte na tej stronie

Košice Region - outline map.svg
Autor: Caroig, Licencja: CC BY-SA 3.0
Outline map of the Košice Region, Slovakia, ready for the Geobox template, calibrated at en:Template:Geobox locator Košice Region
Kosicky vlajka.svg
Flag of Košice Region
Oláhpatak (Vlachovo) község látképe az evangélikus templommal. Szlovákia 1934. - Fortepan 95545.jpg
(c) FOTO:FORTEPAN / Schermann Ákos, CC BY-SA 3.0
a község látképe az evangélikus templommal.
Vlachovo 2SR5.jpg
Autor: Jerzy Opioła, Licencja: CC BY-SA 4.0
Lutheran church in Vlachovo
Coa Slovakia Town Rožňava.svg
Autor: NieznanyUnknown author, Licencja: CC0
Coat of arms of Rožňava, Slovakia