Wombat

Wombat
Vombatus[1]
É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – wombat tasmański (V. ursinus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

ssaki niższe

Nadrząd

torbacze

Rząd

dwuprzodozębowce

Podrząd

wombatokształtne

Rodzina

wombatowate

Rodzaj

wombat

Typ nomenklatoryczny

Didelphis ursina Shaw, 1800

Synonimy
Gatunki

2 gatunki (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Wombat[12] (Vombatus) – rodzaj ssaka z rodziny wombatowatych (Vombatidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w południowo-wschodniej Australii i Tasmanii[13][14].

Morfologia

Długość ciała 90–115 cm; masa ciała 22–40 kg[13].

Systematyka

Etymologia

  • Vombatus (Wombatus, Wonbatus, Uomlatus): ang. wombat „wombat”, zniekształcenie od rodzimych, aborygeńskich nazw womback lub wombach dla wombata[15].
  • Phascolomis (Phascolomys, Phascolomus): φασκωλος phaskōlos „skórzany worek, torba”; μυς mus, μυος muos „mysz”[16]. Gatunek typowy: Didelphis ursina Shaw, 1800.
  • Opossum: powatańska nazwa aposoum „białe zwierzę” dla dydelfa (od proto-algonkiańskiego *wa·p-aʔθemwa „biały pies”)[17]. Gatunek typowy: Opossum hirsutum[f] Perry, 1810.
  • Amblotis (Amblyotis): gr. αμβλωδις amblōdis „przerwany”[18]. Gatunek typowy: Wombatus fossor Desmarest, 1804 (= Didelphis ursina Shaw, 1800).

Podział systematyczny

Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek[19][12]:

Opisano również gatunek wymarły z plejstocenu Australii:

  • Vombatus hacketti (Glauert, 1910)[20]

Uwagi

  1. Nieuzasadniona poprawka Vombatus É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803.
  2. a b Niepoprawna późniejsza pisownia Vombatus É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803.
  3. Wariant pisowni Phascolomis É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803.
  4. Niepoprawna późniejsza pisownia Phascolomis É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803.
  5. Nieuzasadniona poprawka Amblotis Illiger, 1811.
  6. Podgatunek V. ursinus.

Przypisy

  1. Vombatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. É. Geoffroy Saint-Hilaire. Note sur un nouveau mammifère découvert à la Nouvelle Hollande , par M. Bass, voyageur anglais. „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. 72. 3, s. 185, 1803. (fr.). 
  3. É. Geoffroy Saint-Hilaire. Notice Sur une nouvelle espèce de mammifère apportée vivante par le vaisseau le Naturaliste. „Annales du Muséum d’histoire naturelle”. 2, s. 365, 1803. (fr.). 
  4. A.G. Desmarest: Tableau méthodique des mammifères. W: Nouveau dictionnaire d’histoire naturelle, appliquée aux arts, à l’agriculture, à l’économie rurale et domestique, à la médecine, etc. Par une société de naturalistes et d’agriculteurs. T. 24. Paris: Chez Deterville, 1804, s. 19. (fr.).
  5. Duméril 1806 ↓, s. 17.
  6. Duméril 1806 ↓, s. 19.
  7. A. Rees: The cyclopædia; or, Universal dictionary of arts, sciences, and literature. T. 8. Cz. 1. Philadelphia: Samuel F. Bradford, and Murray, Fairman and Co, 1807, s. sign. Zz5. (ang.).
  8. G. Perry: Arcana, or, The museum of natural history: containing the most recent discovered objects: embellished with coloured plates, and corresponding descriptions: with extracts relating to animals, and remarks of celebrated travellers; combining a general survey of nature. London: Printed by George Smeeton for James Stratford, 1811, s. sygn. M1. (ang.).
  9. J.K.W. Illiger: Prodromus systematis mammalium et avium: additis terminis zoographicis utriusque classis, eorumque versione germanica. Berolini: Sumptibus C. Salfeld, 1811, s. 77. (łac.).
  10. C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 55. (fr.).
  11. Index universalis. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 16. (łac.).
  12. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 11. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  13. a b R. Wells: Family Vombatidae (Wombats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 432–433. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
  14. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Vombatus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-24].
  15. Palmer 1904 ↓, s. 708.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 530.
  17. oposssum. Online Etymology Dictionary. [dostęp 2022-12-05]. (ang.).
  18. Palmer 1904 ↓, s. 91.
  19. C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 76. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  20. L. Glauert. The Wombat Phascolomys Hacketti, Sp. Nov. „Records of the Western Australian Museum”. 1 (1), s. 15, 1910. (ang.). 

Bibliografia

Media użyte na tej stronie

Wikispecies-logo.svg
Autor: (of code) -xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Vombatus ursinus -Tasmania, Australia -side-8.jpg
Autor: GregTheBusker, Licencja: CC BY 2.0
A Common Wombat (also known as the Coarse-haired Wombat) in Tasmania, Australia.